YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2020/11218
KARAR NO : 2023/3721
KARAR TARİHİ : 05.10.2023

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2015/396 E., 2015/692 K.
SUÇ : 2863 sayılı Kanuna aykırılık
HÜKÜMLER : Beraat, mahkumiyet, hükmün açıklanmasının geri bırakılması
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama, iade

Sanık … hakkında 2863 sayılı Kanuna muhalefet suçlarından, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 231 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarının aynı Kanun’un 231 inci maddesinin onikinci fıkrası gereği itiraz yoluna tabi oldukları anlaşılmıştır.

Sanıklar … ve … hakkında kurulan beraat ve mahkumiyet hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
Konya 12. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.11.2015 tarihli ve 2015/396 Esas, 2015/692 Karar sayılı kararı ile sanık … hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan açılan kamu davasında beraat kararı verilmiş, sanık … hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan açılan kamu davasında, 2863 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinin birinci fıkrası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası ve 5271 sayılı Kanun’un 231 nci maddesinin beşinci fıkrası gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, sanık … hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan açılan kamu davasında; 2863 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinin birinci fıkrası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 51 inci maddesinin birinci, üçüncü, altıncı ve yedinci fıkraları uyarınca 1 yıl 1 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve bu cezanın ertelenmesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Katılan vekilinin temyiz isteği;
1- Mahkeme tarafından suça konu yerin 2863 sayılı Kanun kapsamında kalan ören yeri olduğu hususu dikkate alınarak sanıkların cezalarında 2863 sayılı Kanunun 74/1-son maddesi uyarınca indirim yapılmaması gerekirken suça konu yerin ören yeri olduğu hususunu göz ardı ederek 74/1- son maddesi uyarınca indirim yapılmasına,

2-Sanıkların çelişkili beyanları ve dosya kapsamındaki deliller birlikte değerlendirildiğinde sanıkların fikir ve eylem birliği içerisinde üzerlerine atılı suçu işledikleri sabit olmasına rağmen yapılan yargılama neticesinde hukuka aykırı olarak sanık …’ nin beraatine karar verilmesine,

3- Tanık … hakkında zorla getirme emri çıkartılması ya da dinlenilmesinden vazgeçildiğine dair karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu buna ilişkin bir hüküm kurulmadığına,

4- Verilen kararın hukuka, usule ve kanuna aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR
A. Yerel mahkemenin kabulü; “Yapılan yargılama, toplanan delillere, sanık savunmalarına, dosyadaki tutanaklara ve tüm dosya kapsamına göre; Her ne kadar sanık … hakkında kültür varlıkları bulmak amacıyla izinsiz olarak kazı veya sondaj yapmak suçundan cezalandırılması talebiyle kamu davası açılmış ise de, sanığın savunmasının aksine mahkumiyetine yeterli her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil elde edilemediği, sanıklar … ve …’inde suç tarihinde sanık …’ın aracı almak için yanlarına geldiğini beyan ettikleri, sanık …’ın diğer sanıklarla iştirak halinde hareket ettiği yönünde herhangi bir delil elde edilemediği, bu nedenle sanık … hakkında kültür varlıkları bulmak amacıyla izinsiz olarak kazı veya sondaj yapmak suçundan açılan kamu davasından beraatine dair karar verilmiştir.

Sanıklar … ve …’in olay günü … ilçesi … Mahallesindeki … mevkinde izinsiz kazı yaparak dört tane çukur açtıkları, bu çukurlardan birincisinin 40 cm genişliğinde, 40 cm derinliğinde ve 60 cm uzunluğunda olduğu, ikinci çukurun 60 cm çapında, 20 cm derinliğinde ve 120 cm uzunluğunda olduğu, üçüncü çukurun ikinci çukurun 120 cm ilerisinde ve 80 cm uzunluğunda, 40 cm genişliğinde ve yaklaşık 40 cm derinliğinde olduğu, dördüncü çukurun 20 cm derinliğinde, 30 cm genişliğinde ve 80 cm uzunluğunda olduğu, sanıklar … ve … suçtan kurtulmaya yönelik savunmalarına itibar edilmediği, bu şekilde sanıklar … ve …’in üzerlerine atılı kültür varlıkları bulmak amacıyla izinsiz olarak kazı veya sondaj yapmak suçunu işlediklerinin sabit olduğu anlaşılmıştır.

Suça konu yerin suç tarihinde 2863 sayılı Yasa kapsamında korunması gereken yerlerde olmadığı gibi sit alanı da olmadığı anlaşılmış, suça konu yerin müzekkere tarihinde ören yeri olarak tespit edilmesi sanıkların aleyhine değerlendirilmemiş, suç tarihindeki niteliği göz önüne alınarak lehe değerlendirmeyle verilen cezadan indirim yapılmıştır.

Sanık …’in kişiliğine ve suç işleme hususundaki eğilimine göre ileride suç işlemekten çekineceği yönünde mahkememize olumlu kanaat oluştuğundan sanığa neticeten aşağıda verilen cezalandırmaya ilişkin hükmün koşulları oluştuğundan açıklanmasının geri bırakılmasına dair hükümlerin uygulanması gerektiği yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Sanık …’in kişiliğine ve suç işleme hususundaki eğilimine göre ileride suç işlemekten çekineceği yönünde mahkememize olumlu kanaat oluştuğundan sanığa neticeten aşağıda verilen cezalandırmaya ilişkin hükmün koşulları oluştuğundan ertelenmesine (sanık hakkında daha önceden sanığa aynı suç nevinden mahkumiyet kararı verildiği ve verilen mahkumiyet nedeniyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesine rağmen sanığın deneme süresi içerisinde yeniden suç işlemesi nedeniyle hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümleri yeniden takdiren uygulanmamıştır) dair hükümlerin uygulanması gerektiği yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.”

B.Sanık … savunmasında; ” ben diğer sanıkları tanıyorum, ben esas iş olarak tornacılık yaparım ancak boş vakitlerimde tarihi eserleri ararım bununla vakit geçiririm bulduğum da müzeye teslim ederim, bu güne kadar 150 parça filan müzeye teslim etmişimdir, benim sadece hobi olarak yapıyorum amacım tarihi eser aramak yada zarar vermek değildir, aracımda çamura saplandığı için …’i çağırdım, … gelirken de … aracı alacaktı onların tarihi eserle bir ilgisi yoktur, … geldiğinde ben zaten iki üç tane çukur kazmıştım benim küçük bir çapam var onunla kazmıştım, … bana yardım etmedi sadece … gittikten sonra bende toparlandım … ile birlikte döndüm ben yakalanmadım, kendim gittim, çünkü … aracının arkasında teleon numarası vardı, ihbar etmiş bende bu nedenle jandarmaya gittim ayrıca daha önce bulupta müzeye teslim ettiğim tarihi parçalara ilişkin dört adet belgeyi ibraz ediyorum (Konya müze müdürlüğü taşınır kültür varlıklarına ilişkin taşınır geçici alıntısı adı altında dört adet belge fotokopisi alındı dosyaya konuldu) suçsuzum beraatimi istiyorum dedi. ” şeklinde beyanda bulunmuştur.

C. Sanık … savunmasında; “üzerime atılı suçlamayı kabul etmem atılı suç ile bir ilgim yoktur, … rentcar işi yapıyordu, bende kendisini aradım kiralık araba var mı diye sordum oda araba sanayide ben seni ararım dedi, akşama kadar cevap gelmedi daha sonra … beni aradı, makro marketin yanında bekle bir arkadaş seni alacak gelip arabayı alırsın dedi daha sonra sanık … geldi beni aldı, gece bilmediğim bir yere gittik, Aksaray tarafı idi sanırım gittiğimizde bana verilecek araba çamura saplanmıştı, arabayı çıkarttık, bende arabayı alıp geldim orada ne yaptıklarını bilmiyorum, av yapıyorlardı filan diye düşündüm, beni ilgilendirmez diyerek ayrıldım, suçsuzum beraatimi isterim dedi. ” şeklinde beyanda bulunmuştur.

D. Sanık … savunmasında; “üzerime atılı suçlamayı kabul etmiyorum ben diğer sanıkları tanıyorum, sanık … Rentcar işi yapar zaman zaman işini yaparım, suç tarihinde de … beni aradı aracının çamura saplandığını söyledi ben de …’ı yanıma aldım, …’in yanına gittim aracı çamurdan çıkartıp … ile işi olduğu için … aracı alıp gitti ben Mehmetin yanında kaldım yaklaşık yarım saat sonra bizde ayrıldık … daha önce çukur kazmıştı malzemeler vardı, bu malzemeler dedektör, ufak bir çapa malzemesi bunun dışında birşey yoktu malzemeleri arabaya koyduk daha sonra döndük ben orda iken … daha önce iki üç tane çukur kazmıştı ben neden kazdığını sorduğumda döküntü para arıyorum demişti, benim bu olayla bir ilgim yoktur, beraatimi isterim dedi. ” şeklinde beyanda bulunmuştur.

IV. GEREKÇE
A. Sanık … Hakkında 2863 sayılı Kanuna Muhalefet Suçundan Verilen Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararları Yönünden;
Sanık … hakkında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 231 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarının; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 03.02.2009 tarihli ve 2008/11-250 Esas, 2009/13 Karar sayılı kararı ile 5271 sayılı Kanun’un 231 inci maddesinin onikinci fıkrası gereği itiraz yoluna tabi olduğu, temyizinin mümkün olmadığı ve aynı Kanun’un 264 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer verilen; “Kabul edilebilir bir başvuruda kanun yolunun veya merciin belirlenmesinde yanılma, başvuranın haklarını ortadan kaldırmaz.” şeklindeki düzenleme dikkate alınarak kanun yolu incelemesinin itiraz merciince yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

B. Sanık … Hakkında 2863 sayılı Kanuna Muhalefet Suçundan Kurulan Hükümler Yönünden;
Yapılan duruşmaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz sebeplerinin reddine ancak;

Sanık hakkında kurulan hükümde, Yargıtay tarafından düzeltilmesi mümkün görülen sanığın üzerine atılı suç yönünden mahkumiyetine yeterli her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğinden bahisle Ceza Muhakemeleri Kanunun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatine karar verilmesi gerekirken, uygulanan Kanun maddesinin hüküm fıkrasında gösterilmemesi dışında bir hukuka aykırılık görülmemiştir.

C. Sanık … Hakkında 2863 sayılı Kanuna Muhalefet Suçundan Kurulan Hükümler Yönünden;
1-Dava konusu yerde bağımsız arkeolog bilirkişi refakatinde keşif yapılarak, sit alanı ya da 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olup olmadığı tereddütsüz şekilde tespit edilerek, sonucuna göre sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanunun 74/1-2. cümlesinin uygulanıp uygulanmayacağı hususu gözetilmeksizin hüküm kurulması hukuka aykırı görülmüştür.

2-Sanık …’in savunmalarında sanık …’in aracının çamura saplanması nedeniyle yardım etmek amacıyla olay yerine gittiğini beyan etmesi, sanık …’in de aşamalarda alınan beyanlarında sanık …’in olayla ilgisi olmadığını aracını kurtarması için yardım etmesi amacıyla sanık …’i çağırdığını beyan etmesi karşısında; olayı ilk gören ve ihbar eden, soruşturma aşamasında beyanı alınan …’in duruşmaya çağrılarak olaya ilişkin bilgi ve görgüsünün tespiti ile sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi hukuka aykırı görülmüştür.

V. KARAR
A. Sanık … Hakkında 2863 sayılı Kanuna Muhalefet Suçundan Verilen Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararları Yönünden;
Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle katılan vekilinin kanun yolu başvuruları itiraz merciince incelenmek üzere esası incelenmeyen dava dosyasının, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle Mahkemesine iadesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

B. Sanık … Hakkında 2863 sayılı Kanuna Muhalefet Suçundan Kurulan Hükümler Yönünden;
Gerekçe bölümünde (B) numaralı bentte açıklanan nedenle Konya 12. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.11.2015 tarihli ve 2015/396 Esas, 2015/692 Karar sayılı kararına yönelik katılan vekilinin temyiz isteği bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322 nci maddesi gereği hüküm fıkrasında yer alan birinci paragrafa; “ Kültür Varlıkları Bulmak Amacıyla, İzinsiz Olarak Kazı veya Sondaj Yapmak” suçunu işlediğinin sabit olmaması nedeniyle atılı suçtan BERAATİNE,” kısmının hükümden çıkartılması ve yerine “ sanığın üzerine atılı suç yönünden mahkumiyetine yeterli her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğinden bahisle Ceza Muhakemeleri Kanunun’un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendi uyarınca beraatine” cümlesinin eklenmesi suretiyle hükmün, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

C. Sanık … Hakkında 2863 sayılı Kanuna Muhalefet Suçundan Kurulan Hükümler Yönünden;
Gerekçe bölümünde (C) bendinde açıklanan nedenle Konya 12. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.11.2015 tarihli ve 2015/396 Esas, 2015/692 Karar sayılı kararırına yönelik katılan vekilinin temyiz istekleri yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.10.2023 tarihinde karar verildi.