YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2022/9563
KARAR NO : 2023/383
KARAR TARİHİ : 13.02.2023
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
Davacı hakkında Dairemizce verilen bozma kararı üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:
I. HUKUKÎ SÜREÇ
1. Davacı vekili 08.09.2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının Türkiye Cumhuriyeti icra vekilleri heyetini cebren ıskat veya vazife görmekten cebren men etmeye teşebbüs suçundan 05.04.2010 tarihinde gözaltına alınıp, 07.04.2010 tarihinde tutuklandığını, 22.06.2010 tarihinde serbest bırakıldığını daha sonra 11.02.2011 tarihinde tutuklandığını, 19.06.2014 tarihinde tahliye edildiğinı, yapılan yargılama sonucunda davacının beraat ettiğini, haksız tutuklama nedeniyle 71.307,00 TL maddi ve 1.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.
2. Davalı vekili 28.10.2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın kanunda belirlenen sürede açılmadığını, davacının üzerine atılı suçun vasfı ve söz konusu suçun üst sınırı nedeniyle tutuklamanın haklı olduğunu, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, talep edilen tazminat miktarının fazla olduğunu, zararını belgelendiremediğini, mükerrer dosya araştırması yapılması gerektiğini öne sürmüştür.
3. … Anadolu 11. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.05.2016 tarihli ve 2015/3 Esas, 2016/209 Karar sayılı kararı ile; maddi tazminatın reddine, manevi tazminatın kısmen kabulü ile 750.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
4. … Anadolu 11. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.05.2016 tarihli ve 2015/3 Esas, 2016/209 Karar sayılı kararının davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 05.04.2022 tarihli ve 2020/12113 Esas, 2022/2608 Karar sayılı kararı ile; davacı tarafça dava dilekçesinde hükmolunacak tazminat miktarlarına gözaltı tarihinden itibaren faiz işletilmesi talebinde bulunulması karşısında, davacı hakkında iki farklı dönemde koruma tedbiri uygulandığı dikkate alınarak, her bir koruma tedbiri dönemi için ayrı ayrı manevi tazminat miktarları belirlenip, belirlenen her bir tazminat miktarına ilişkin olduğu tarihten itibaren faiz işletilmemesi gerektiği, manevi tazminatın çok fazla olduğundan ve vekalet ücretinin karar tarihine göre nispi hesaplanması gerekirken maktu hesaplandığından bahisle davalı vekilinin ve davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile bozulmasına karar verilmiştir.
5. … Anadolu 11. Ağır Ceza Mahkemesinin, 14.09.2022 tarihli ve 2022/493 Esas, 2022/452 Karar sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile toplam 320.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
6.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığın 15.11.2022 tarihli tebliğnamesi ile davalı vekilinin ve davacı vekilinin temyiz istemlerinin esastan reddi talep edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
A.Davacı vekilinin temyiz istemi;
Davacı vekili mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğuna dair süre tutum dilekçesi vermiş, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren gerekçeli temyiz dilekçesi sunmamıştır.
B.Davalı vekilinin temyiz istemi;
Davacı tarafın tazminat isteminde haksız olduğuna ve hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğu ilişkindir.
III. DAVA KONUSU
Temyizin kapsamına göre;
İlk Derece Mahkemesinin Kabulü
Tazminat talebinin esasını oluşturan … Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/188 Esas, 2014/143 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının Türkiye Cumhuriyeti icra vekilleri heyetini cebren ıskat veya vazife görmekten cebren men etmeye teşebbüs suçundan 05.04.2010–22.06.2010 tarihleri ve 11.02.2011 – 19.06.2014 tarihleri arasında toplam 1302 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 08.06.2015 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı belirlenerek, 05.04.2010-22.06.2010 tarihleri bakımından 20.000,00 TL manevi tazminata 05.04.2010 tarihinden, 11.02.2011-19.06.2014 tarihleri bakımından 300.000,00 TL manevi tazminatın 11.02.2011 tarihinden faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE
Tazminat talebinin esasını oluşturan … Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/188 Esas, 2014/143 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının Türkiye Cumhuriyeti icra vekilleri heyetini cebren ıskat veya vazife görmekten cebren men etmeye teşebbüs suçundan 05.04.2010–22.06.2010 tarihleri arasında 78 gün gözaltı ve tutuklu kaldığı, 11.02.2011 – 19.06.2014 tarihleri arasında 1224 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 08.06.2015 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.
Dairemizin 05.04.2022 tarih ve 2020/12113 Esas – 2022/2608 Karar sayılı bozma ilamı öncesi, 04.05.2016 tarihli maddi tazminata ilişkin hükmün açıkça onanmadıkça kesinleşmiş sayılamayacağı gözetilmeden, bozma sonrası yapılan yargılama sonunda maddi tazminat konusunda karar verilmemiş ise de bu hususta mahallinde her zaman karar verilmesi mümkün görülmüştür.
A.Davacı vekilinin temyiz istemi;
Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, incelenen dosya kapsamına göre delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, davanın kısmen kabulü kararında usul ve yasaya aykırı bulunmadığından davacının süre tutum dilekçesinden ibaret temyiz isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
B.Davalı vekilinin temyiz istemi;
1.Tazminat talebinin esasını oluşturan … Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/188 Esas, 2014/143 Karar sayılı ceza dava dosyasında Türkiye Cumhuriyeti icra vekilleri heyetini cebren ıskat veya vazife görmekten cebren men etmeye teşebbüs suçundan tutuklu kalan ve yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedilen davacının 5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin birinci fıkrasının e bendi gereğince tazminata hak kazandığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
2.Yargıtayın görevi ülke genelinde uygulama birliğinin sağlanması ve benzer olaylarda aynı çözüm tarzının oluşturulmasıdır. Bu görev yerine getirilirken hukukun genel ilkeleri, ülkedeki pozitif hukuk normları ve uluslararası temel insan haklarına ilişkin kural ve kabullere uygun bir yorum ve uygulama benimsenmelidir.
Bu ilke yalnızca denetim mahkemeleri için değil, hüküm mahkemeleri için de geçerlidir. Hukuk devletinin en belirgin özelliği hiçbir kurum ve makam ayrımı gözetilmeden herkesin hukuk kurallarına uymasıdır.
Dairemizin yerleşik kararlarında da vurguladığı üzere, nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespit edildiğinden hükmedilen manevi tazminatın fazla olduğuna dair temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.
V. KARAR
Gerekçe bölümününde açıklanan nedenle … Anadolu 11. Ağır Ceza Mahkemesinin, 14.09.2022 tarihli ve 2022/493 Esas, 2022/452 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekili ve davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebeplerinin incelenmesi neticesinde herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,
Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
13.02.2023 tarihinde karar verildi.