YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2015/20651
KARAR NO : 2015/20840
KARAR TARİHİ : 14.09.2015
MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Alacaklı tarafından başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte borçlu haczedilen 5873 parsel sayılı taşınmazdaki 5 nolu bağımsız bölümün haline münasip meskeni olduğunu iddia ederek meskeniyet şikayetinde bulunmuş, mahkemece 3 oda ve 1 salondan oluşan taşınmazın değerini 67.567,50 TL; borçlunun barınması için zorunlu olan haline münasip 2 oda ve 1 salondan oluşan meskeni temin etmesi için gerekli bedeli 97.500,00 TL olarak belirleyen bilirkişi raporuna dayanarak şikayetin kabulü ile taşınmaz üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.
İİK.nun 82/1-12. maddesi gereğince, borçlunun “haline münasip” evi haczedilemez. Bir meskenin borçlunun haline uygun olup olmadığı adı geçenin haciz anındaki sosyal durumuna ve borçlu ile ailesinin ihtiyaçlarına göre belirlenir. Buradaki “aile” terimi, geniş anlamda olup, borçlu ile birlikte aynı çatı altında yaşayan, bakmakla yükümlü olduğu kişileri kapsar. İcra mahkemesince, borçlunun sözü edilenlerle birlikte barınması için zorunlu olan haline münasip meskeni temin etmesi için gerekli bedel bilirkişilere tespit ettirildikten sonra, haczedilen yerin kıymeti bundan fazla ise satılmasına karar verilmeli ve satış bedelinden yukarıda nitelikleri belirlenen mesken için gerekli olan miktar borçluya bırakılmalı, kalanı alacaklıya ödenmelidir.
Bu kıstasları aşan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul ölçüleri geçen oda ve salonu kapsayan ve ikamet için zorunlu öğeleri içeren bir meskenin dışındaki yerler, maddede öngörülen amaca aykırıdır. Borçlunun görev ve sıfatı, kendisinin yukarıda belirlenenden daha görkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.
Somut olayda, borçlunun meskeniyet şikayetine konu ettiği 5873 parsel sayılı taşınmazdaki 5 nolu bağımsız bölümün tapu kaydında … lehine 02.08.2007 tarihinde tesis edilmiş ipotek şerhi olduğu anlaşılmaktadır.
Borçlunun daha önce ipotek ettiği taşınmazı hakkında, sonradan haczedilmezlik şikayetinde bulunabilmesi için ipoteğin mesken kredisi, esnaf kredisi, zirai kredi gibi zorunlu olarak kurulmuş ipoteklerden olması gerekir. Bunun dışında, borçlunun serbest iradesi ile kurduğu ipotekler, adı geçenin daha sonra bu yerle ilgili olarak meskeniyet iddiasında bulunmasını engeller. Zira, evini kendi iradesi ile ipotek eden borçlunun artık ona ihtiyacı olmadığı kabul edilmelidir.
Ancak, haciz tarihinde ipotek konusu borcun ödenmiş olması halinde, ipotekle yükümlü bulunmayan taşınmaz hakkında meskeniyet şikayetinde bulunabilir. Aksi takdirde, kurulan bir ipotek borcu ödenmiş olsa dahi, bundan sonraki tüm hacizler yönünden meskeniyet şikayetinin mümkün bulunmadığı gibi kabul edilemeyecek bir sonuç ortaya çıkar.
Mahkemece yukarıdaki ilkeler ışığında taşınmazın tapu kaydındaki ipoteğin zorunlu ipoteklerden olup olmadığı, zorunlu olmayan ipoteklerden olduğunun anlaşılması halinde ipoteğin haciz tarihinden önce kalkıp kalkmadığı yöntemince araştırılmadan, aynı taşınmaza … İcra Dairesinin 2009/291 Esas sayılı takip dosyasında yapılan kıymet takidirinde 108.000,00 TL kıymet biçilmesine ve kıymet takdiri tarihi üzerinden yaklaşık 1 yıl geçtiği halde mahkeme dosyasında taşınmazın değerini 67.567,50 TL olarak belirleyen ve kendi içinde çelişkili bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması, ayrıca … İcra Müdürlüğünün 2012/292 Esas sayılı takip dosyasından şikayete konu taşınmaza yönelik haciz işlemi yapılmadığı tespit edilmesine rağmen icra dosyası yönünden de haczin kaldırılmasına karar verilmesi isabetsizdir.
SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK’nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14.09.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.