YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/8905
KARAR NO : 2021/9768
KARAR TARİHİ : 04.11.2021

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
Sair temyiz itirazları yerinde değilse de;
1-Alacaklıların, 574 Ada 56 parsel 17 nolu bağımsız bölüme ilişkin karara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Alacaklılar vekili, sair fesih nedenleri yanında, artırma sırasında ihaleye katılanların, ihaleye katılım için yatırılması gereken teminatı, ihale saatinden sonra yatırdıklarını, ihaleye katılan kişiler ile teminat yatıran kişilerin farkı olduğunu iddia ederek ihalenin feshini talep ettiği, mahkemece davanın reddi ile ihale bedelinin %10’u oranında para cezasına hükmedildiği, alacaklılar tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmüştür.
İİK’nun 124/3. maddesi gereğince; artırmaya iştirak edeceklerin, taşınmazın muhammen kıymetinin yüzde yirmisi nispetinde pey akçesi veya milli bir bankanın teminat mektubunu tevdi etmeleri şartnameye yazılır. Aynı Kanunun 126/3. maddesinin birinci cümlesine göre ise; “Yapılacak ilana, satılacak şeyin cinsi, mahiyeti, önemli vasıfları, tahmin edilen kıymeti, bulunduğu yer; birinci ve ikinci ihalenin yapılacağı yer, gün ve saat; artırmaya iştirak edeceklerin haczedilen malın tahmin edilen kıymetinin yüzde yirmisi nispetinde pey akçesi veya milli bir bankanın teminat mektubunu tevdi etmeleri gerektiği; diğer bilgilerin nereden ve ne suretle öğrenilebileceği hususları yazılır.” İhaleye katılacakların teklif vermeden önce, haczedilen malın tahmin edilen kıymetinin yüzde yirmisi nispetinde teminat göstermeleri gerekir.
Somut olayda, yukarıda belirtilen taşınmaza ilişkin ihalenin 13/01/2021 tarihinde 14:00-14:06 saatleri arasında yapıldığı, ihale alıcısından teminat tahsilatı işlem saatinin ise icra müdürlüğünce düzenlenen tahsilat makbuzuna göre 14:07:42 (provizyon) olarak göründüğü tespit edilmiştir.
İhale teminat bedelinin ihale öncesinde yatırılması kanunen zorunlu olduğundan, teminatı ihale saatinden önce yatırmayan kişinin ihaleye kabul edilerek taşınmazın ihale edilmesi usulsüz olup, mahkemece 17 nolu bağımsız bölüme ilişkin ihalenin feshine karar verilmesi gerekirken istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

2-Alacaklıların, 574 Ada 57 parsel 14 nolu bağımsız bölüme ilişkin karara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
İİK’nun 129/1. maddesi uyarınca, birinci ve ikinci ihalede satışın yapılabilmesi için artırma bedelinin, malın tahmin edilen bedelinin yüzde ellisini bulması ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan alacakların toplamından fazla olması, bundan başka paraya çevirme ve paraların paylaştırılması masraflarını geçmesi zorunludur. Anılan maddede yer alan “rüçhanlı alacak” sözcüğü, taşınmazla temin edilen ipotekli alacakları ifade eder. İpotek alacaklısının, satışın, ipotek bedelinden daha aşağıya yapılmasına muvafakat etmesi halinde ihalenin, rüçhanlı alacak olan ipotek alacağının altında bir bedelle yapılması mümkündür. İhale bedelinin, İİK.’nun 129. maddesinde öngörülen kriterlere uygun olmaması ise, tek başına ihalenin feshi sebebi olup; mahkemece re’sen nazara alınmalıdır.
Somut olayda, ihalenin feshi talep edilen taşınmazlardan 57 parsel 14 nolu bağımsız bölüm üzerinde, Şekerbank A.Ş. lehine 12/09/2013 tarih ve 18890 yevmiye nolu, 1. derecede, 650.000 TL bedelli ipotek tesis edilmiş olduğunun görüldüğü, icra müdürlüğünce bankadan ipoteğin devam edip etmediği ve devam ediyorsa miktarı, ipotek bedeli altında satışa muvafakat edilip edilmediği hususunun sorulmadığı halde, 300.000 TL muhammen bedelli 574 ada 57 parsel 14 nolu bağımsız bölüm taşınmazın 160.100 TL bedel ile ihale edildiği görülmektedir.
Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince, 574 ada 57 parsel 14 nolu bağımsız bölüm taşınmaz yönünden satış tarihinden evvel ipotek alacağının sona erip ermediğinin ipotek alacaklısından sorularak tespit edilmesi, ipotek alacağı devam ediyor ise miktarının belirlenmesi, ayrıca ipotek alacaklısının satıştan evvel ipotek bedeli altında satışa muvafakat edip etmediğinin yöntemince araştırılması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.
Öte yandan, Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğü’nün 2019/608 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde ihale alıcısı …’ın ihaleye konu 14 bağımsız bölüm nolu taşınmazın muhammen bedelinin %20’si olan 60.000 TL teminatı yatırdığına ilişkin banka dekontu veya icra müdürlüğünce … adına düzenlenmiş bir makbuz olmadığı görülmektedir.
O halde mahkemece, ihale alıcısı …’ın ihaleden önce teminat yatırıp yatırmadığı hususunun araştırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm tesisi de doğru görülmemiştir.
SONUÇ : Alacaklıların temyiz isteminin kısmen kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nun 373/1. maddesi uyarınca, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 25/06/2021 tarih ve 2021/1265 E. – 2021/1765 K sayılı kararının (KALDIRILMASINA), Büyükçekmece 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 02/03/2021 tarih ve 2021/59 E – 2021/332 K. sayılı kararının (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmesine, 04/11/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.