YARGITAY KARARI
DAİRE : 12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/13878
KARAR NO : 2023/655
KARAR TARİHİ : 07.02.2023
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/329 E., 2022/93 K.
DAVA TARİHİ : 14.07.2020
HÜKÜM/KARAR : İlk Derece Kararının Kaldırılması Yeniden Hüküm
İLK DERECE MAHKEMESİ : … 1. İcra Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/499 E., 2020/874 K.
Taraflar arasındaki şikayetten dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulüne, … İcra Müdürlüğü’nün 2020/14582 ( Kapatılan … 2.İcra Müdürlüğü’nün 2016/12036 ) Esas sayılı dosyasından başlatılan takibin davacı yönünden iptaline karar verilmiştir.
Kararın davalı alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK’nın 353/1-b-2 maddesi gereğince, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, takibin derdestlik nedeni ile iptaline yönelik şikayetinin reddine, alacaklı vekilinin tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı borçlu vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili hakkında ipotek vermiş olduğu taşınmaz ile ilgili olarak başlatılan takipte tebligatların kendisine ulaşmadığını, aynı ipotek için daha önceden de takip başlatıldığını, takibin derdest olmasına rağmen mükerrer başlatılan ipotekli takibin iptali gerektiğini ileri sürerek … İcra Müdürlüğün’ün 2020/14582 Esas sayılı dosyasındaki takibin iptali ile birlikte alacaklı aleyhine tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; aradan 4 yıl geçmesine rağmen borçlunun tebligatlardan haberdar olmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ipoteğin fekkine ilişkin davacının eşinin açmış olduğu davalar ile de haberdar olduğunu, mükerrerlik iddiasının borca itiraz olup takibin şekline göre icra müdürlüğüne yapılması gerektiğini, taşınmaz üzerinde birinci ve ikinci derecede iki ipotek bulunduğunu, satışın ise bir kez yapılabileceğinden mükerrer tahsilat durumu oluşamayacağını, ilk takipte borç yapılandırıldığından satış hakkının düştüğünü, ödeme yine yapılmayınca önceki takip işlevsiz hale geldiğinden ikinci takibin başlatıldığını, ilk takibin derdest kalmasının sebebinin kapatma harçlarının yatırılmaması olduğunu, mükerrer takip bulunmadığı gibi tahsilde tekerrür olmama kaydına yer verildiğini savunarak şikayetin reddi ile birlikte borçlu hakkında tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı alacaklı tarafından aynı ipoteğe dayalı olarak önce … Kapatılan 5.İcra Müdürlüğü’nün 2014/2480 Esas sayılı dosyasından takip başlatıldığı, takibin halen derdest olduğu, bu takipten açıkça feragat edilmediği görülmüştür.Davalı alacaklının aynı ipoteğe dayalı olarak başlattığı yeni takip olan … Kapatılan 2.İcra Müdürlüğü’nün 2016/12036 Esas sayılı dosyasından başlatılan takip mükerrer olup şikayetin kabulü ile bu takibin davacı borçlu yönünden iptaline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili; cevap dilekçesini tekrarla mahkeme kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2004 sayılı İİK’nın 150/e maddesinde ”Alacaklı, taşınır rehnin satışını ödeme veya icra emrinin tebliğinden itibaren altı ay içinde, taşınmaz rehnin satışını da aynı tarihten itibaren bir yıl içinde isteyebilir. Satış yukarıdaki fıkrada gösterilen müddetler içinde istenmez veya talep geri alınıp da bu müddetler içinde yenilenmezse takip düşer. 78 inci maddenin 2 nci fıkrası hükmü rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipte de kıyasen uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir. Somut olayda, alacaklı tarafından başlatılmış olan ilk takipte, son icra emri tebliğine göre süresinde satış istenilmiş ise de ödeme taahhüdü verileceğinden alacaklının talebi ile 16.12.2015 tarihinde satış talebi geri alınarak satış düşürülmüş, ödeme taahhüdü nedeni ile İİK’nın 111/3. maddesi gereği 16.12.2015 tarihinden itibaren satış isteme süreleri durmuş, ancak dosyaya herhangi bir ödeme yapılmamış, alacaklı tarafından takibe devam edilmemiş ve yeniden satış talep edilmeksizin 08.09.2016 tarihinde şikayete konu ikinci takip başlatılmıştır. Bu durumda, İİK’nın 150/e maddesinin 2. fıkrası hükmü gereği süresinde satış talebi yenilenmediğinden … İcra Müdürlüğünün 2019/113037 Esas (Kapatılan 5. İcra Müdürlüğünün 2014/2480 Esas) sayılı dosyasındaki takip düşmüştür. Bu nedenle düşmüş olan icra takibinin derdest olduğundan bahsedilemeyeceğinden 08.09.2016 tarihinde başlatılan şikayete konu takip, mükerrer olmayacaktır. Mahkemece anılan husus gözardı edilerek karar verildiğinden alacaklı vekilinin İİK’nın 150/e maddesine ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmüştür. Açıklanan nedenlerle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı yapılan inceleme sonucunda, şikayete konu takip tarihi olan 08.09.2016 tarihi itibari ile ilk takipte satış talebi yenilenmediğinden İİK’nın 150/e-2 maddesi gereği ilk takibin düşmüş olduğunun kabulü ile ikinci takibin mükerrerlik oluşturmadığı anlaşılmakla, mahkemece şikayetin reddi yerine kabulüne karar verilmesi isabetsiz olduğundan alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca yerel mahkeme kararının kaldırılarak, takibin derdestlik nedeni ile iptaline yönelik şikayetinin reddine, alacaklı vekilinin tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili;mahkeme tarafından her ne kadar … İcra Müdürlüğü’nün 2019/113037 E. sayılı (kapatılan … 5. İcra Müdürlüğü’nün 2014/2480 E.) dosyasındaki takibin düştüğü bu nedenle derdest olmadığı kabul edilmiş ise de, ilk takipten açıkça feragat edilmediği müddetçe aynı ipotek nedeni ile yeni bir takip yapılamayacağı hususları tekrarla; müvekkilin ekonomik durumunun yargılama masraflarını karşılamaya uygun olmaması nedeni ile adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesini talep ederek mahkeme kararının kaldırılmasına şikayetin kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı icra takibinde önceki takibin derdest olduğu iddiası ile sonraki takibin mükerrerlik şikayetine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
İİK’nun 16. vd. maddesi, HMK’nın 334/1, 336/2 maddeleri
3. Değerlendirme
HMK’nın 334/1, 336/2 maddelerine göre, davacı, adli yardım talebini mali durumunu göstermeye yeterli somut bir belgeye dayandırmadığından adli yardım talebinin reddine karar verilmiş, temyiz harcının tamamlanması için Dairemizce dosya mahalline geri gönderilmiş, temyiz edenin temyiz harcını ve giderlerini tamamladığı anlaşılmış, temyiz incelemesine geçilmiştir.
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.