YARGITAY KARARI
DAİRE : 13. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/10753
KARAR NO : 2010/18013
KARAR TARİHİ : 23.12.2010
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
K A R A R
Davacı, özürlü çocukların rehabilite edilmesi için davalı ile 5.6.2007 tarihli 3 yıllık sözleşme imzalandığını,5589 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu 13.maddesi uyarınca özel eğitim kurumlarında eğitim gören öğrencilerin % 3 lük ücretsiz okuma kontenjanından yararlandırılması gerektiği halde yararlandırılmadığını,bu yüzden istihkaklarından resen kesinti yapılmasına ilişkin idari işlemin idari yargıda iptal edilmesi nedeniyle 16.963,20 TL ücretsizlik bedelinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı, hiçbir öğrenciden ücret almadıklarını, tamamının devlet tarafından karşılandığını, ücretsiz okumak için başvuru da olmadığını savunarak davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 16.863,20 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsiline karar verilmiş,hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.
Davacı, özürlü çocukların rehabilitasyonu için davalı ile 5.6.2007 tarihli ve 3 yıllık sözleşme imzalandığını,sözleşmeye göre % 3 oranında öğrencinin ücretsiz okutulması gerektiği halde,sehven bu oran gözetilmeksizin hizmet bedelinin tamamının ödendiğinin anlaşılması üzerine,davalının istihkakından kesinti yapıldığını,bu idari işlemin iptali için davalının idari yargıda dava açtığını ve takas ve mahsup işleminin uygulanması için karşı taraftan özel hukuk hükümlerine göre oluşmuş bir alacağın varlığı gerektiği gerekçesi ile idari işlemin iptal edildiğini bildirerek, bu kez % 3 ‘e tekabül eden ücretsizlik bedelinin tahsili için eldeki davayı açmıştır.Davalı öğrencilerin tamamının devlet tarafından ücretsiz okutulduğu,kendilerinin zaten kimseden para almadıklarını, yönetmelikte belirtilen başvuru şartının da oluşmadığını 2010/10753-18013
Savunmuştur. Mahkemece tüm öğrencilerin devlet tarafından ücretsiz okutulduğu,davalının öğrenciden para almadığı,ücretsiz eğitim başvurusunun da yapılmadığı kabul edildikten sonra,sözleşme ile bu bedelin ödenmesinin kararlaştırılmış olması nedeniyle hizmet bedelinin % 3’üne tekabül eden miktarın davacıya ödenmesine karar verilmiştir.Taraflar arasında imzalanan 5.6.2007 tarihli protokolde,eğitim verilen öğrencilerin % 3’ünün ücretsiz okutulacağına ilişkin açık bir hüküm yoktur.Protokol içeriğinde Özel öğretim kurumları ile Özürlülerin rehabilitasyonu ve eğitimine ilişkin mevzuat gereği işlem yapılacağı,ödemelerin ise 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun hükümlerine göre ödeneceği kararlaştırılmıştır.Protokolün konusu ise; özürlülerin …, eğitim, iyileştirme, istihdam, sosyal yardım alanlarında yaşadıkları sorunların çözümlenmesi amacıyla hazırlanan 7.7.2005 tarihli ve 25868 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde değişiklik yapılması hakkında kanunun 35.maddesiyle 30.4.1992 tarihli ve 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığın Teşkilat Görevleri Hakkında kanuna eklenen Ek 3’üncü maddesinde ”görme,ortopedik,dil,ve konuşma,ses bozukluğu,zihinsel ve ruhsal özürlü çocuklardan özel eğitim değerlendirme kurulları tarafından özel eğitim ve iyileştirme merkezlerine devam etmeleri uygun görülenlerin eğitim giderlerinin her yıl bütçe uygulama talimatında belirtilen miktarı Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinde konulacak ödenekten karşılanır.”hükmü gereği bakanlığımız tarafından özürlülerin eğitim giderlerinin eğitimi veren özel eğitim okulu veya kurumlarına ödenebilmesi olarak ifade edilmiştir.Protokolün atıf yaptığı 8.2.1007 kabul tarihli 5580 sayılı Özel Eğitim Kurumları Kanununun 13.maddesine göre özetle,kurumların öğrenim gören öğrenci sayısının yüzde üçünden az olmamak üzere ücretsiz öğrenci okutmakla yükümlü olduğu,buna ilişkin öğrencilerin yüzdesi,seçimleri ve kurumlara kabul şartlarına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği şeklinde düzenlenmiş,bu maddeye ilişkin olanak çıkarılan yönetmeliğin 5.maddesinde,kurumların öğrenci sayısının % 3 ünden az olmamak üzere ücretsiz öğrenci okutmakla yükümlü oldukları,şehit ve malul,gazi çocuklarına öncelik verileceği,7.maddesinde ücretsiz okuyacak öğrenciler için başvuru mecburiyeti ve şartları, 8.maddesinde kayıt sırasında ücretsiz okumak isteyenlerin form dolduracağı, 9.maddesinde ücretsiz okumak için başvuran öğrencileri değerlendirecek komisyon kurulacağı şeklinde düzenlenmiştir. 1.7.2005 tabul tarihli,5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 35.maddesinde, 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlğının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunaun eklenen ek 3.madde ile özel eğitim değerlendirme kurulları tarafından özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam etmesi uygun görülenlerin eğitim giderlerinin,her yıl bütçe uygulama talimatı ile belirlenen Milli Eğitim Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanacağı şeklinde düzenlenmiştir.
Bu yasal düzenlemeler ışığında, kanunların kabul sırası da gözetildiğinde,davacı tarafından özel eğitim ve rehabilitasyon 2010/10753-18013
Merkezlerine devam etmesi uygun görülen çocukların eğitim ücretlerinin devletçe karşılanacağı,ancak özel eğitim kurumlarının da ücretsiz okuyacak öğrencilerin başvurusu üzerine,öğrenci sayısının % 3’ü oranında öğrenciyi ücretsiz okutacağının öngörüldüğü şeklinde yorumlanması gerekir.Ancak,bu uygulama eğitim ücretinin çocukların aileleri tarafından ödendiği durumlarda uygulanabilir iken,eğitim ücretinin devletçe ödendiği durumlarda da uygulanması gerekip gerekmediği,yada nasıl uygulanacağı konusunda taraflar arasında ki protokolde açık bir düzenleme yer almayıp ilgili kanun ve yönetmeliklere atıf yapılmıştır.Davalı merkezde eğitim ve rehabilitasyon alan çocukların ücretleri devletçe karşılandığı için davalıya kayıt sırasında herhangi bir başvuru yapılmamış az yukarıda bahsedilen hukuki düzenlemeler işletilememiştir.Mahkemece davalının % 3 oranda ücretsiz çocuk okutacağı ve başvuru şartının olduğu ancak başvuran olmadığı kabul edildikten sonra hizmet bedelinin % 3’ünün tahsili şeklinde uygulanması gerektiği belirtilmiştir.Açıklanan hukuki düzenlemeler ile ,ücretin devletçe ödenmesi nedeniyle başvuran olmaması karşısında,% 3 lük ücretsiz okutmaya ilişkin mevzuatın nasıl işletileceği tartışmalı hale gelmiştir.
Mahkemece kanunların kabul sırası ve kanun koyucunun amacı da gözetilerek,davalı merkezin hangi kanuna göre kurulduğu belirlendikten sonra,benzer eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile davacı kurum arasındaki mevcut uygulamaların nasıl olduğu da araştırılarak gerektiğinde konusunda uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden ayrıntılı rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekireken yazılı şekilde eksik araştırma ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenle kararın davalı yararına BOZULMASINA,peşin alınan harcın istek halinde davalıya iadesine, 23.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.