YARGITAY KARARI
DAİRE : 14. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/5679
KARAR NO : 2010/6506
KARAR TARİHİ : 03.06.2010
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 25.03.2008 gününde verilen dilekçe ile bayilik sözleşmesinden kaynaklanan çekişmenin giderilmesi, elatmanın önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 17.12.2009 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı, 409 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 15 yıl süre ile intifa hakkı bulunduğunu, intifa hakkını bayiileri … Petrol Ltd.Şti. aracılığı ile kullandıklarını, bayilerinin otogaz satış anlaşması yaptığı firmalarla kendilerinin de anlaştığını, … San. ve Tic. AŞ. ile de 03.07.2006 tarihinde sözleşme imzaladıklarını, sözleşmenin 16/B-d maddesinde “Alpet’in veya Alpet’in bağlı bulunduğu … Holding A.Ş’nin bünyesinde yer alan şirketlerden birinin ileride LPG dağıtım firması olarak faaliyete başlaması veya mevcut veya ileride kurulacak olan herhangi bir LPG dağıtım firmasına ortak olması durumunda, keyfiyetin 3 “üç” ay öncesinde … San. Tic. A.Ş.’ye bildirmesi kaydıyla,
Alpet sözleşmeyi tek taraflı olarak herhangi bir mahkeme kararı almaya, herhangi bir ihtar veya ihbar keşidesine gerek kalmaksızın her türlü doğmuş veya doğacak yasal hakları saklı kalmak kaydıyla iş bu sözleşmeyi feshedebilir….” hükmünün yer aldığını, davalı … San. ve Tic. AŞ. ye 11.07.2007 tarihli ihtarla sözleşmenin feshinin bildirildiğini buna rağmen tesislerde bu davalıya ait ürünlerin pazarlanmaya devam edildiğini intifa hakkı kapsamındaki taşınmaza davalıların elatmasının önlenmesini LPG tank ve tesislerinin kal’ine sözleşmenin feshedildiğinin tespitiyle ortaya çıkan muarazanın giderilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı … San. ve Tic. AŞ.nin kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca davacının … Petrol A.Ş. Ile yaptıkları otogaz satış sözleşmesini feshedemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hükmü davacı temyiz etmiştir.
1- Dava, bayilik sözleşmesi ve bayii ile otogaz dağıtım şirketi arasında yapılan onay sözleşmeye aykırılık iddiasına dayalı elatmanın önlenmesi, kal ve muarazanın giderilmesi isteğine ilişkin olarak açılmıştır. Ancak, davacının dayandığı 03.02.2006 tarihli sözleşme davacının 19 bayisini kapsadığı davalı … Petrol Ltd.Şirtekinin sözleşme kapsamında olmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda davanın intifa hakkına konu taşınmazda davacı ve bayii arasındaki sözleşmeye aykırı ve intifa hakkını ihlal eder şekilde otogaz satışından kaynaklanan elatmanın önlenmesi olarak nitelendirilmesi gerekmektedir.
İntifa hakkı; başkasına ait bir eşya, hak veya mal varlığı üzerinde belirli bir kişiye tam olarak yararlanma olanağını sağlayan bir irtifak türüdür. Kuşkusuz intifa hakkı sahibinin eşya üzerinde oluşan saldırının kaldırılmasını istemesi olanaklarıdır. Bu isteği ise intifa hakkı sahibinin hakkı üzerinde muaraza çıkartan yana dava açılarak yöneltmesi gerekir. Başka bir deyişle, davadaki hasım intifa hakkı sahibini o eşyadan tam yararlanma hakkını engelleyen kişidir.
Somut olaya gelince; davacı şirket ile davalı … Petrol Ltd,Şirteki arasında bayilik sözleşmesi bulunmaktadır. Davacı, dava konusu 409 parsel sayılı taşınmazdaki intifa hakkını … Petrol Ltd.Şti aracılığı ile kullanmaktadır. Ayrıca bayilik sözleşmesinde açıkca istasyonda satacağı ürünleri davacı şirketten ya da onun göstereceği yerlerden temin edebileceği hususu düzenlenmiştir. Bu durumda davalı … San. ve Tic. AŞ.den ürün temin eden ve bunu intifa hakkına konu taşınmaz üzerindeki istasyonda pazarlayan davalı … Pertol Ltd.Şti bayilik sözleşmesi hükümlerine aykırı olarak intifa hakkına konu taşınmazı elatmaktadır. Diğer davalı … San. ve Tic. AŞ.nin taşınmaza aktif elatması bulunmamaktadır. Mahkemece, davacı ve davalı … San. ve Tic. AŞ. arasında dava konusu taşınmaz üzerinde akaryakıt istasyonu işleten bayisi … Petrol Ltd.Şti’ni de kapsar şekilde sözleşme ilişkisinin bulunmadığı hususu gözetilerek bu davalı yönünden davanın pasif dava ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle reddi gerekirken otogaz tesislerinin 408 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunduğu ve intifa hakkına elatmasının olmadığı gerekçesiyle reddi doğru değil ise de verilen karar sonucu itibariyle doğru olduğundan davacının bu yöndeki temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Diğer davalı yönünden ise yukarıda da açıklandığı gibi bayi … Petrol Ltd.Şirtetinin intifa hakkına konu 409 parsel sayılı taşınmaz üzerine davacının bayisi olarak akaryakıt istasyonu işlettiği, ne var ki 409 parsel sayılı taşınmazın bitişinde yer alan 408 parsel üzerine tesis ettiği otogaz tank ve dolum tesisleri ile Alpet istasyonu ile bir bütünlük oluşturacak şekilde diğer davalıya ait otogaz ürünü pazarladığı, ayrıca da otogazın araçlara dolum işlemlerinin de 409 parsel üzerinde yapıldığı dosya içeriği ve bilirkişi raporlarından anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece davalı … Petrol Ltd.Şirketi aleyhine açılan davanın kabulü gerekirken aksine drüşüncelerle reddi doğru olmadığından karar bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda 1.bentte yazılı nedenlerle davacının diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, hükmün 2.bentte yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 03.06.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi.