YARGITAY KARARI
DAİRE : 14. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2018/2620
KARAR NO : 2018/8380
KARAR TARİHİ : 29.11.2018

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı tarafından, davalılar aleyhine 02/02/2016 gününde verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi istenmesi üzerine Dairemizin 09.11.2015 tarihli ve 2015/2924 Esas, 2015/10022 Karar sayılı bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 03/11/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

K A R A R

Dava, mirasın hükmen reddi isteğine ilişkindir.
Davacı vekili, davalıların mirasbırakanı işçi …’un meslek hastalığı nedeni ile öldüğünden bahisle davacının mirasbırakanı işveren …’a karşı … 4. İş Mahkemesinin 2007/956 Esas sayılı dosyasında tazminat davası açtıklarını, bu sebeple 10.12.2010 tarihinde ölen mirasbırakan …’ın terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme, davanın reddine karar vermiştir.
Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.
Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, murisin ölüm tarihi itibariyle terekesinin açıkça borca batık olup olmadığının ve mirasçıların terekeyi kabul anlamına gelen işlemler yapıp yapmadıklarının araştırılması gerekmektedir. Türk Medeni Kanunu’nun 605/2 maddesi hükmü gereğince mirasın hükmen reddine (terekenin borca batık olduğunun tespitine) ilişkin talepler, süreye tabi olmayıp mirasçıların iyiniyetli ya da kötüniyetli olmalarının bir önemi bulunmamaktadır. Murisin ödemeden aczi ölüm tarihine göre belirlenir. Ölüm tarihi itibariyle, murisin tüm malvarlığı terekenin aktifini, tüm borçları ise terekenin pasifini oluşturur. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması terekenin ödemeden aczini ve dolayısıyla da terekenin borca batık olduğunu gösterir (TMK m. 605/2). Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler ve … müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.
Davacının, … 4. İş Mahkemesinin 2007/956 Esas sayılı dosyası nedeni ile tazminat ödemek tehdidi altında olduğu açıktır. Bu tazminatı ödeme tehdidi altında olan davacı için, talep edilen miktar kadar mirasbırakanın pasifi olduğu kabul edilerek buna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı olarak aksi yönde değerlendirme yapılmış olması doğru görülmemiştir.
Öte yandan, mirasçının terekeyi kabul anlamına gelen işlemler yapıp yapmadığı da araştırılmamıştır.
Mahkemece, belirtilen hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi hükmün bozulmasını gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 29.11.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.