YARGITAY KARARI
DAİRE : 15. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/4740
KARAR NO : 2010/7312
KARAR TARİHİ : 28.12.2010

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm davacı-k.davalı Kar-Su Çamlıca Köyü Su İşl. A.Ş. ile davalı-k.davacılar Arı Makina İth. İhr. A.Ş. ve G&N Kalıp San. Tic. Kalıpçılık Plastik Paz. Hizm. Org. ve Tanıtım Tic. Adi Ortaklığı-Nazif Afşar vekillerince temyiz edilmiş, davalı-k.davacı … Makina İth. İhr. A.Ş. vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-k.davalı vekili Avukat Mehmet Salt ile davalı-k.davacı … Makina İth. İhr. A.Ş. vekili Avukat …, davalı-k.davacı G&N Kalıp San. Tic. Kalıpçılık Plastik Paz. Hizm. Org. ve Tanıtım Tic. Adi Ortaklığı-Nasif Afşar vekili Av. Necdet Konuk …. Davalı-k.davacı Kubilay Alıpsatıcı vekili gelmedi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

– K A R A R –

Davacı iş sahibi, davalı şirket ile adi ortaklığın polikarbondan mamül 19 Lt’lik damacana üreten makinayı ithal ederek davacı fabrikasına monte etmek ve çalıştırmak koşulu ile teslimini üstlendiklerini, makina 20.08.2003 tarihinde teslim edilmiş ise de alım gayesine uygun olarak çalışmadığından sorunun davalılara iletildiğini, yurt dışından gelen teknik ekibin sorunu çözemediğini, bu makina ile hedeflenen üretimin yapılmasının mümkün olmadığının belirlendiğini ileri sürerek, davalı …Ş. ile yapılan satım sözleşmesinin feshi ile ödenen 50.150 $ karşılığı 74.680,00 TL, ödenen paranın ödeme tarihinden itibaren işleyen faizi 27.802,00 TL, yurt dışından gelen teknik heyete yapılan masraflar karşılığı 5.535,00 TL olmak üzere toplam 108.017,00 TL’nin davalı …Ş.’den tahsiline, enjeksiyon kalıp bedeli 30.000,00 TL’nin davalı adi ortaklıktan tahsiline, davacının üretime geçemeyerek PC damacanaları sipariş yoluyla yaptırmış olması nedeniyle; enjeksiyon makina bedeli 31.000,00 TL, enjeksiyon makinası revizyon bedeli 2.795,00 TL, makinada deneme amaçlı kullanılan hammadde bedeli 9.250,00 TL, damacanalar üretilemeyerek dışarıdan alınmak zorunda kalındığından uğranılan zarar 135.000,00 TL olmak üzere toplam 178.045,00 TL’nin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş, davalılar kusurun kalıpların enjeksiyon makinası ile hammaddeden kaynaklandığını, bunların da davacı sorumluluğunda olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuşlardır.
Davalı …Ş. karşı davasında; sözleşme gereği tüm edimlerini ifa ettiğinden davacıya borçlu olmadıklarının tesbiti ile bu iş nedeniyle verilen 15.000 $ tutarındaki teminat senedinin iptâline karar verilmesini istemiş, davalı adi ortaklık ise karşı davasında ödenmeyen ikinci kalıp bedeli 29.750,00 TL’nin KDV’si ile birlikte fatura tarihinden itibaren faizi ile tahsilini talep etmiştir.
Mahkemece; davalılar tarafından kurulan sistemin sözleşmede öngörülen niteliklere uygun olmadığının bilirkişi raporları ile saptandığı gerekçesi ile ödenen satış bedeli 71.869,00 TL, işlemiş faizi 4.324,12 TL, yurt dışından gelen heyet için sarfedilen 5.535,00 TL, enjeksiyon makinası revizyon ve tamiratı için ödenen 2.795,00 TL, enjeksiyon makina bedeli 31.000,00 TL, hammadde işin ödenen 8.500,50 TL, maddi tazminat olarak taleple bağlı kalınmak suretiyle 135.000,00 TL olmak üzere toplam 259.023,62 TL’nin davalı …Ş.’den alınarak davacıya ödenmesine, fazla istemin reddine, Arı A.Ş. ve Adi Ortaklık tarafından açılan karşı davaların reddine karar verilmiş, karar davacı ve karşı davalı iş sahibi ile davalı ve karşı davacılar Arı A.Ş. ve Adi Ortaklık vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ve karşı davacı G&N Kalıp Adi Ortaklığının tüm, davacı ve karşı davalı iş sahibi ile davalı ve karşı davacı …Ş.’nin ise aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2-Davacı ve karşı davalı iş sahibi dava dilekçesinde diğer taleplerinin yanı sıra, davacı şirketin daha fazla pazar payı kaybetmemek amacıyla, kendisinin imal etmeyi düşündüğü fakat makinanın ayıplı olması nedeniyle imal edemediği 60.000 adet PC’den mamül 19 Lt’lik damacanayı Sasa Dupont Sabancı Polyester Sanayi A.Ş.’ye siparişle yaptırmaya mecbur kaldığını, sipariş edilen damacananın birim fiyatı 4,10 USD olup, 60.000 damacana için toplam 246.000 USD ödendiğini, davacı şirket damacanaları kendisi imal etmiş olsaydı giderinin en kötü ihtimalde dahi 135.000,00 TL daha az olacağını ileri sürerek bu miktar alacağın da tahsilini istemiş, mahkemece talep edilen bu miktar aynen hüküm altına alınmıştır.
Davacı iş sahibi sözleşme konusu makinanın hedeflenen üretimi yapmasının mümkün olmadığını, ayıplı olduğunu ileri sürerek sözleşmenin feshine ve ödenen iş bedelinin tahsiline karar verilmesini istemiştir. Akdin feshi halinde alacaklı aksi kararlaştırılmamışsa BK’nın 108/II. Maddesi gereğince sadece menfi zararının tazminini isteyebilir. Menfi zarar, hüküm ifade ettiğine veya in’ikad edeceğine itimat edilen bir akdin hüküm ifade etmemesi veya in’ikad eylememesi yüzünden bu itimatın boşa çıkması nedeniyle uğranılan zarardır. Başka bir deyimle akit yapılmasaydı uğranılmayacak olan zarardır. Menfi zarar kapsamına; akdin in’ikadı masrafları, akdin ifası ve mukabil edanın kabulü için yapılan masraflar, akdin ifası dolayısıyla uğranılan zarar, akdin muteberliğine inanılarak, başka bir akit yapma fırsatının kaçırılması dolayısıyla uğranılan zarar, başka bir akdin yerine getirilmemesi dolayısıyla uğranılan zarar ve dava masrafları girer. Davacının yukarıda zikredilen zararı müspet zarar niteliğinde olup akit fesh edildiğinden ve aksi kararlaştırılmış olmadığından davacı ancak menfi zararının tazminini isteyebileceğinden davada talep edilen 135.000,00 TL’lik talebin reddi yerine kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
3-Taraflar arasındaki sözleşmenin Ek Şartlar bölümü 6. maddesinde 2×15.000 $’lık teminat senedinin satıcıdan alınacağı, bu senetlerin 15.000 $ kısmının makina tesliminde, kalan 15.000 $ olanının da garanti süresi bitiminde iade edileceği yazılıdır. Sözleşmede fesih halinde teminatların irad kaydedileceği, dolayısıyla cezai şart niteliğinde olduğuna dair bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Davalı karşı davacı …Ş. karşı davasında 15.000 $ tutarındaki teminatının iadesini talep ettiğinden ve teminat cezai şart niteliğinde olmadığından Arı A.Ş. tarafından açılan karşı davanın kabulü ile 15.000 $ tutarındaki teminat senedinin iadesine karar verilmesi gerekirken karşı davanın reddedilmiş olması da bozma nedenidir.
4-Sözleşme konusu makinanın kabule icbar edilemeyecek derecede kusurlu olması nedeniyle sözleşmenin feshine ve bedelin iadesine karar verildiğine göre davacı-karşı davalı iş sahibi yedinde olan makinanın davalı …Ş.’ye iadesine karar verilmemiş olması da bozma nedeni sayılmıştır.
5-Mahkemece reddedilen kısım üzerinden davalı karşı davacı …Ş. yararına 5.663.07 TL, G&N Adi Ortaklığı yararına da 20.142,48 TL vekâlet ücretine hükmedilmiştir. Karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı …Ş. yararına 3.033,84 TL, G&N Adi Ortaklığı yararına ise 15.382,70 TL vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken daha fazla miktarda vekâlet ücreti tayini ise kabul şekli açısından usul ve yasaya aykırı görülmüş, karar bu yönden de davacı ve karşı davalı yararına bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle davalı ve karşı davacı G&N Kalıp Adi Ortaklığının tüm, davacı ve karşı davalı iş sahibi ile davalı ve karşı davacı …Ş.’nin diğer temyiz itirazlarının reddine, hükmün (2), (3) ve (4) bentlerde açıklanan nedenlerle davalı ve karşı davacı …Ş. yararına, (5) bentte açıklanan nedenlerle de davacı ve karşı davalı iş sahibi yararına BOZULMASINA, 825,00 TL vekâlet ücretinin davalı ve karşı davacı G&N Kalıp Adi Ortaklığından alınarak davacı ve karşı davalı iş sahibine, 825,00’er TL duruşma vekâlet ücretinin de davacı ve karşı davalı iş sahibi ile davalı ve karşı davacı …Ş.’den alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan karşı tarafa verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 8,25 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı-k.davacı G&N Kalıp Adi Ortaklığı’ndan alınmasına, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacı-k.davalı Kar-Su Çamlıca Köyü Su İşl. A.Ş.’ye, fazla alınan temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davalı-k.davacı …Ş.’ye geri verilmesine, 28.12.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.