YARGITAY KARARI
DAİRE : 16. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/1665
KARAR NO : 2012/2958
KARAR TARİHİ : 29.03.2012
MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ : KADASTRO
Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
Kadastro sırasında 110 ada 36 parsel sayılı 11.558,38 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı nedeniyle davalı … adına tespit edilmiştir. Davacı Hazine vekili, çekişmeli taşınmaza ilişkin derdest dava bulunduğu ve taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup mera olduğu iddiasına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece davalı ve tespit dayanağı tapu kaydının dava konusu taşınmazı kapsadığı, çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan mera niteliğindeki yerlerden olmadığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. Çekişmeli taşınmazın sınırında mera parseli yer almaktadır. Mahkemece, dayanak tapu kaydının kapsamı tam olarak belirlenmemiş, çekişmeli taşınmazın niteliği ile ilgili olarak usulüne uygun mera araştırması yapılmamış, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmamıştır. Sağlıklı sonuca varılabilmesi için, çekişmeli taşınmaz ile aynı kayda dayalı olarak tespiti yapılan diğer taşınmazları hep birlikte çevreleyen 110 ada 31 ve 38 parseller ile doğusundaki yollardan sonra gelen 3, 34, 35 ve 41 parsellerin öncelikle doğru adaları belirlenip kadastro tutanaklarının onaylı örnekleri, varsa dayanak kayıtları, dava konusu taşınmaza tespit gören 1939 tarihli iskan tapusunun varsa haritası Arşiv Daire Başkanlığı’ndan da getirtilerek dosya ikmal ettikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan, komşu kadastro çalışma alanındaki mahalle ya da köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları ve 3 kişilik ziraat mühendisleri kurulu huzuruyla keşif icra edilmelidir. Keşif sırasında dava konusu taşınmaza tespit gören 1939 tarihli iskan tapusunun varsa haritasına göre tapu kaydının kapsamı belirlenmeli, haritası bulunmadığı taktirde sınırlarının tek tek mahalli bilirkişi ve tanıklara okunarak ve sınırda mera parseli bulunması nedeniyle yüzölçümü ile kapsam tayini gereken kayıtlardan olduğu dikkate alınarak kaydın kapsamı belirlenmeli, kayıt
kapsamı belirlenirken mahalli bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellerin kadastro tutanak içerikleri ve dayanak kayıtlarıyla denetlenmeli, taşınmazın tamamı ya da bir bölümünün kayıt kapsamı dışında kaldığının belirlenmesi halinde sınırındaki mera ile arasında ayırıcı unsur olup olmadığı belirlenmeli, bu hususta mahkeme gözlemi de keşif tutanağına geçirilmeli, mahalli bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın ilk maliki, intikali ve tasarrufu hususlarında maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, taşınmazın öncesinin mera, yaylak veya kışlak olup olmadığı, taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar ve ihyaya konu edilip edilmediği, imar ve ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte başlayıp ne zaman bitirildiği, etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, yargılama boyunca dinlenen bilirkişi ve tanık beyanları arasındaki çelişki yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeye çalışılmalı, teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir kroki düzenlettirilmeli, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazın niteliğiyle ilgili ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı ve kayıt miktar fazlası üzerinde 3402 sayılı Yasa’nın 14. madde koşulları da değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. Temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, 29.03.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.