YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/1795
KARAR NO : 2009/3096
KARAR TARİHİ : 12.05.2009
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
MAHKEMESİ :Bergama 1.Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hüküm asıl ve birleşen dosyanın davalıları tarafından temyiz edilmiş, davalılardan … ve Ziraat Bankası vekillerince duruşma talep edilmiş olmakla duruşma için tayin edilen 10.2.2009 Salı günü asıl ve birleşen dosyanın davacılar vekili Av. … ve davalılardan … vekili Av. …, Ziraat Bankası A.Ş vekili … … geldiler. Davalı … … Sigorta A.Ş tarafından gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacılar ve davalılardan … ve Ziraat Bankası A.Ş vekilleri dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle iade edilen dosya ikmal edildikten sonra tekrar gelmekle dosya incelendi, gereği düşünüldü.
-K A R A R-
Davacılar vekili, asıl dosyada ve birleştirilen dosyada, davalı T.C Ziraat Bankası A.Ş’ne ait araç ile görev nedeni ile seyahat eden müvekkili …’in yolda bulunan çukurların da etkisi ile meydana gelen kaza sonucunda daimi maluliyete uğrayacak şekilde yaralandığını ileri sürerek, asıl dosyada 3.000,00 YTL maddi tazminatın davalılardan sigorta şirketi poliçe limiti ile sorumlu olacak şekilde davalılar T.C. Ziraat Bankası A.Ş, … Sigorta A.Ş’nden, 10.000,00 YTL manevi tazminatın davalı T.C. Ziraat Bankası
A.Ş’nden tahsiline, birleştirilen dosyada davacı … için 350.000,00 YTL işgöremezlik tazminatı ile eşi … için 50.000,00 YTL manevi tazminatın ve kızı … için 30.000,00 YTL Manevi tazminatın davalılar … ve T.C. Ziraat Bankası A.Ş’den müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı … vekili, müvekkilinin teminat limitinin 1.000,00 YTL olan koltuk teminatı ile sınırlı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı T.C.Ziraat Bankası A.Ş vekili, müvekkilinin kaza nedeni ile sorumlu tutulamayacağını, kusurun …’nde olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı … vekili, müvekkiline izafe edilebilecek kusur bulunmadığını savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, tedavi gideri istemine ilişkin davanın feragat nedeni ile reddine, kazanın meydana gelmesinde % 75 oranında araç sürücüsünün ve % 25 oranında yoldaki çukurlar nedeni ile …’nün kusurlu olduğunu, davacı …’in Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi raporuna göre % 94 oranında sürekli bedensel güç kaybına uğrayacak şekilde yaralandığı, davacının emniyet kemeri takmaması nedeni ile % 15 oranında müterafik kusuru bulunduğu gerekçesi ile, bilirkişi raporu hükme esas alınarak, asıl dosyada davacı … için 2.465,00 YTL maddi ve 8.500,00 YTL manevi tazminatın davalılardan sigorta şirketi maddi tazminattan poliçe limiti ile sorumlu olacak şekilde davalılar T.C. Ziraat Bankası A.Ş, … Sigorta A.Ş’nden müteselsilen tahsiline, birleştirilen dosyada, davacı … için 297.500,00 YTL maddi tazminatın, davacı … için 34.000,00 YTL, … için 17.000,00 YTL manevi tazminatın davalılar … ve T.C. Ziraat Bankası A.Ş’den müteselsilen tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı … vekili, davalı T.C. Ziraat Bankası A.Ş vekili ve davalı … Sigorta A.Ş vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Bir kamu kuruluşu tarafından, kamu yasaları uyarınca yapılmış olan tesislere bakma ve o tesisleri kullanma yükümlülüğü yine kamu yasalarından … bir yükümlülüktür. O halde, anılan nitelikteki bir kamu tesisinin gerek yapılması, gerekse kullanılması veya muhafazasındaki kusurdan … zararlar, hizmet kusurundan
kaynaklanan zarar niteliğinde bulunduğundan, zararın tazmini istemi 11.2.1959 günlü ve 17/15 sayılı Yargıtay İçtihatı Birleştirme Kararının 2. bendi hükmünce tam yargı davasının konusunu oluşturur. Bu davaların ise 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 2. maddesi hükmünce idari yargı yerinde açılması gerekir.
Somut olayda hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu raporunda, kazanın meydana gelmesinde % 25 oranında yoldaki çukurların etkisi olduğu belirtilmiş ve mahkemece, davalı … zarardan sorumlu tutulmuştur. Oysa yukarıda da açıklandığı gibi, karayollarının yapım ve onarım hizmetleri sırasında oluşan zararlardan dolayı özel hukuk hükümleri uygulanamaz. Hizmet kusurundan kaynaklanan zararlar yönünden idare aleyhine açılacak tam yargı davasının idari yargı yerinde açılması gereklidir. Mahkemece, hizmet kusurundan kaynaklanan hasar nedeniyle davalı … aleyhine açılana dava yönünden görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
2-Bozma neden ve şekline göre, davalı … vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
3-Mahkemece toplanıp değerlendirilen delillere, özellikle, oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak uzman bilirkişi tarafından yapılan tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına ve manevi tazminatın takdirinde B.K.nun 47.maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nesafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasına ve ceza yasasının eylem için öngördüğü zamanaşımı süresinin 10 yıl olması ve bu sürenin uygulanması için ceza davasının açılmış olmasının ya da mahkumiyet kararı verilmesinin gerekli bulunmamasına göre davalılar T.C. Ziraat Bankası A.Ş vekili ve davalı … Sigorta A.Ş vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.
4-Ayrıca, davacı … hakkında Ege Üniversitesi Hastanesi tarafından düzenlenen 17.10.2002 tarihli ilk raporda bedensel güç kaybı oranı % 88, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Bölüm Başkanlığı tarafından düzenlenen 25.07.2005 tarihli ikinci raporda % 94 ve Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen 07.09.2007 tarihli son rapora göre ise % 85 olarak belirlenmiştir. Mahkemece hükme esas alınan 20.11.2006 tarihli bilirkişi raporunda davacının maluliyet oranı % 94 olarak kabul edilerek hesaplama yapılmıştır.Oysa Adli Tıp Kurumun tarafından verilen rapor, önceki maluliyet raporları dikkate alınarak ve Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü esaslarına göre düzenlenmiş olduğundan bu raporda belirlenen % 85 maluliyet oranı esas alınarak, ek bilirkişi raporu alınmak suretiyle hüküm kurulması gerekirken, anılan husus gözardı edilerek hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
5-Öte yandan, kabule göre de, yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı … aleyhine açılan davanın görevsizlik nedeni ile reddi gerektiğinden, diğer davalı T.C.Ziraat Bankası A.Ş, toplam zararın sürücünün kusur oranı olan %75’ine karşılık gelen kısmından sorumlu olmalıdır.Mahkemece sürücünün kusur oranı ve davacının müterafik kusur oranı dikkate alınarak davalının sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
6-Davalı … vekilinin temyiz itirazlarına gelince, davalı … kazaya neden olan aracın bileşik kasko sigortacısıdır.Sigorta poliçesinde ihtiyari mali sorumluluk sigortası şahıs başına bedeni zarar teminatı 800.000.000 TL ve koltuk teminatı 999.999.999 TL olarak düzenlenmiştir.Mahkemece, hükmedilen maddi tazminattan davalı … şirketinin poliçe limiti ile sorumlu olmasına karar verilmiş ise de, sigorta şirketinin hangi teminat türü için sorumluğunun talep edildiği davacı tarafa açıklatılmadan ve buna göre sigorta sözleşmesi genel şartları hükümleri de dikkate alınarak sorumlu olacağı miktarın infazda tereddüt yaratmayacak şekilde belirtilerek hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru olmamış, kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ:Yukarıda 3 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar TC. Ziraat Bankası A.Ş vekili ve davalı … Sigorta A.Ş vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı … vekilinin, 4 ve 5 nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalı TC Ziraat Bankası A.Ş vekilinin, 6 nolu bentte yazılı açıklanan nedenlerle davalı … Sigorta A.Ş vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalılar …, TC Ziraat Bankası A.Ş ve … Sigorta A.Ş yararına BOZULMASINA, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı … vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine
yer olmadığına, 625.00.TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak duruşmada vekille temsil olunan Karayolları Genel Müdürlüğüne ve Ziraat Bankası A.Ş’ye verilmesine, duruşmada vekille temsil olunmayan … … Sigorta A.Ş’ye vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı … Sigorta A.Ş’ye geri verilmesine 12.5.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.