YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/7793
KARAR NO : 2013/5118
KARAR TARİHİ : 09.04.2013
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ile davalılar …,… ve … vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:
-K A R A R-
Davacı vekili, davalı borçlu …’ın amme alacağının tahsilini imkansız hale getirmek amacıyla adına kayıtlı yedi taşınmazdan birini 26.4.2005 tarihinde davalı …’a, ikisini 27.5.2005 tarihinde davalı …’a, ikisini 27.5.2005 tarihinde davalı …’a ikisini de 27.5.2005 tarihinde davalı …’na sattığını, davalı …’ın Fatsa’da avukatlık yaptığını, davalı …’nın borçlunun oğlu ile 4.11.2006 tarihinde evlenmesi nedeniyle gelini olduğunu,davalı …’nın borçlunun muhasebecisi olduğunu, davalı …’in de borçlu ile aynı ilçede oturması nedeniyle borçlunun durumunu ve amacını bilebilecek kişilerden olması nedeniyle dava konusu tasarrufların iptalini talep etmiştir.
Davalı borçlu …, 28.5.2010 tarihli keşifte davalı …’a sattığı dava konusu 307 ada 1 parsel 11 nolu bağımsız bölüm tapuda işyeri olarak kayıtlı ise de fiilen boş arsa olduğunu,arsa olarak sattığını belirtmiştir.
Davalılar …,…, … ve … vekili, …’ın Fatsa’da avukat olduğunu, dava konusu taşınmazın satılık olduğunu öğrenince iyiniyetle ve rayiç bedelle alıp tadilat
yaptıktan sonra büro olarak kullanmaya başladığını, davalı …’un borçlunun oğlu ile 2007 yılında evlendiğini, taşınmazları aldığı tarihte borçlu ile akrabalığı olmadığını, taşınmazları rayiç bedelle alıp ödemeyi banka aracılığıyla yaptığını, taşınmazların halen kirada olduğunu, davalı …’ın borçlunun değil ortağı olduğu şirketin muhasebecisi olduğunu, taşınmazları iyiniyetle ve bedelle aldığını, aldığı taşınmazlardan 305 ada 1 parseldekini 5.1.2007 tarihinde dava dışı …’a sattığını, diğerini de kiraya verdiğini, davalı …’nun dava konusu taşınmazları rayiç bedelle ve iyiniyetle aldığını, dava konusu 304 ada 1 parseldeki dükkanı 20.7.2005 tarihinde dava dışı …’a sattığını, diğerini de kiraya verdiğini,borçlunun taşınmazları sattığı tarihte ekonomik durumunun iyi olduğunu, halen adına kayıtlı davacı tarafından haciz konulan taşınmazları bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere göre,davacı tarafından yedi adet taşınmazla ilgili tasarrufun iptali davası açıldığı, bunlardan 35 ada 5 parseldeki taşınmazın 30.4.2009 tarihinde dava dışı … adına cebri satış ile; … 10 nolu işyerinin 20.7.2005 tarihinde davalı … tarafından dava dışı … ‘a,305 ada 1 parsel B Blok zemin kat 19 nolu işyerinin 5.1.2007 tarihinde davalı … tarafından dava dışı …’a satılmış olması nedeniyle bu üç taşınmaz yönünden davaya 6183 sayılı yasanın 31.maddesi gereğince bedel yönünden devam edildiği,davalı borçlunun dava konusu altı adet taşınmazı aynı gün elden çıkardığı, davalı borçlu tarafından muhasebecesi davalı …’a satışı yapılan dava konusu …,… zemin 11 nolu işyeri ile 305 ada 1 parsel B blok zemin 19 nolu işyeri yönünden davalı …’ın borçlunun durumunu ve amacını bilecek kişilerden olması nediyle dava konusu tasarrufların 6183 Sayılı Yasanın 30.madesi gereğince hükümsüz olduğu, borçlu tarafından davalı …’a satışı yapılan …,…nolu işyeri ve 157 parsel yönünden taşınmazların tapudaki satış bedelleri ile bilirkişi tarafından belirlenen rayiç değerleri arasında fahiş fark bulunması nedeniyle 6183 Sayılı yasanın 28/2.maddesi gereğince; ayrıca davalı …’nın satıştan sonra 4.11.2006 tarihinde borçlunun oğlu ile evlenmiş olması nedeniyle dava konusu satışın yapıldığı tarihte borçlunun oğlu ile tanışık olması ve bu nedenle borçlunun durumunu ve amacını bilebilecek kişilerden olması nedeniyle
aynı Yasanın 30.maddesi gereğince tasarrufların iptale tabi olduğu, davalı …’a satışı yapılan tasarruflar yönünden taşınmazların tapudaki satış bedelleri ile bilirkişi tarafından belirlenen gerçek değerleri arasında fahiş fark bulunması nedeniyle yasanın 28/2 maddesi gereğince iptale tabi olduğu, davalılar …,…’e yapılan satışların aynı gün ve peş peşe yapılmasının borçlu ile adı geçen davalıların kötüniyetli ve muvazaalı hareket ettiklerini gösterdiği, tek seferde bu kadar taşınmazın devrinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi alıcılarında borçlunun ekonomik durumunu ve maksadını bilebilecek durumunda olacakları, davalı …’a satışı yapılan taşınmaz yönünden ise bu taşınmazın dava konusu diğer altı satışın yapıldığı tarihten önce 26.4.2005 yılında yapıldığı, satış tarihinde davacı ile davalı borçlu arasında henüz uzlaşma yönünden bir işlem yapılmadığı, davalı …’ın kötüniyetli olduğunun ispatlanamadığı, taşınmazın tapudaki satış bedeli ile gerçek değeri arasında fahiş fark bulunmadığı, davalının dava konusu taşınmazı aldıktan sonra tadilat yaptırdığı ve halen avukatlık bürosu olarak kullandığı, borçlu ile arasında akrabalık bulunmadığı gerekçesiyle bu parsel yönünden davanın reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne; davalı borçlu ile davalı … arasında 27.5.2005 tarihinde satışı yapılan 157 parsel ve 307 ada 1 parsel E blok zemin kat 1 nolu işyeri yönünden davanın kabulüne dava konusu tasarrufların davacının alacak ve feriyle sınırlı olarak iptaline,davalı borçlu ile davalı … arasında 27.5.2005 tarihinde satışı yapılan 307 ada 1 parsel E blok zemin kat 11 nolu işyeri ile 305 ada 1 parselde kayıtlı taşınmazlarla ilgili tasarrufların davacının alacak ve feriyle sınırlı olarak iptaline, dava konusu 305 ada 1 parseldeki taşınmaz davalı … tarafından 5.1.2007 tarihinde elden çıkarıldığından bu taşınmaz yönünden davanın bedele dönüşmesi nedeniyle 90.557.00 TL’nin davacının alacak ve ferileriyle sınırlı olarak davalı …’dan tahsili ile davacıya verilmesine; davalı borçlu ile davalı … arasında 27.5.2005 tarihinde satışı yapılan …nolu işyeri ile 35 ada 5 parsel 4.kat 8 nolu meskenin satışı ile ilgili tasarrufların davacının alacak ve feriyle sınırlı olarak iptaline, dava konusu … zemin kat 10 nolu işyeri davalı … tarafından 20.7.2005 tarihinde elden çıkarıldığından bu taşınmaz yönünden
davanın bedele dönüşmesi nedeniyle 80.368,00 TL’nin davacının alacak ve ferileriyle sınırlı olarak, dava konusu 35 ada 5 parsel 4.kat 8 nolu mesken davalı … tarafından 30.4.2009 tarihinde elden çıkarıldığından bu taşınmaz yönünden de davanın bedele dönüşmesi nedeniyle 49.791,56 TL’nin davacının alacak ve ferileriyle sınırlı olarak, davalı …’dan tahsili ile davacıya verilmesine, davalı …’a satışı yapılan taşınmaz yönünden davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili ile davalılar …, … ve … vekili tarafından temyiz ediliştir.
Dava 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanunun 24 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.
1-Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden;
Dava konusu 10 ada 18 parsel (yeni 10 ada 26 parsel) 2.kat 3 nolu dükkan borçlu tarafından davalı …’a 26.4.2005 tarihinde 3.12.2002 tarihli 1.derece 340.000 TL bedelli Halk Bankası, 25.12.2003 tarih 2 .derece 3.206.TL bedelli … lehine ipotekle yükümlü olarak tapuda 29.000,00 TL bedelle satılmıştır. Mahkemece yapılan 28.5.2010 tarihli keşif sonrası düzenlenen 12.10.2010 tarihli bilirkişi raporunda taşınmazın tasarruf tarihindeki arsa değerinin metre karesi 5000 TL’den 73.636,00 TL; inşaat değerinin 30.712,00 TL olmak üzere toplam değerinin 104.348,00 TL olduğu belirlenmiştir. Davalı … vekilinin itirazı üzerine yapılan 5.12.2011 tarihli keşif sonrası düzenlenen 12.12.2011 tarihli bilirkişi raporunda ise taşınmazın tasarruf tarihindeki yapı değeri 25.061,40 TL, arsa değerinin ise metre karesi 890,00 TL’den 13.107,27 TL olmak üzere toplam değerinin 38.168,67 TL olduğu bildirilmiş, rapora davacı vekili tarafından itiraz edilmiştir. Her iki raporda da taşınmazın bina değeri yönünden aşırı fark bulunmamakla birlikte arsa değeri yönünden beş kattan fazla fark olduğu anlaşılmaktadır. Raporlar arasında özellikle arsa değeri yönünden oluşan çelişki ve davacı vekilinin 12.12.2011 tarihli rapora itiraz ederek çelişkinin giderilmesi yönündeki talebi de gözönüne alınarak mahkemece raporlar arası çelişkinin giderilmesi yönünden mahalli bilirkişi, serbest emlakçı ve inşaat mühendisi bilirkişi vasıtasıyla yeni bir keşif yapılıp rapor alınarak çelişkinin giderilmesi, taşınmazın tasarruf tarihindeki rayiç bedelinin tereddüte mahal bırakmayacak şekilde tesbiti, dava konusu taşınmaz üzerindeki ipotek borcunun devam edip etmediği sorularak sonucuna göre taşınma-
zın tapudaki satış bedeli ile rayiç değeri arasında fark bulunup bulunmadığının tespit edilmesi, ayrıca davalı borçlunun Fatsa’da bilinen bir tacir,davalı …’ın da yine aynı ilçede avukat olması ve davalı …’ın 28.5.2010 tarihli keşifteki beyanları da gözönüne alınarak borçlunun durumunu ve amacını bilebilecek kişilerden olup olmadığının (İİK 280/1.maddesi kapsamında) tartışılıp değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi isabetli görülmemiştir.
Kabule göre de 1136 Sayılı Avukatlık Kanunun 168.maddesinde değişiklik yapan 5904 Sayılı yasanın 35.maddesi “6183 sayılı Yasanın uygulanmasından doğan her türlü davalar için avukatlık ücreti tutarı maktu olarak belirlenir.” hükmünü içermektedir. Somut olayda davalı … yararına anılan yasal değişiklik gereğince maktu vekalet ücreti takdiri gerekirken nispi vekalet ücreti takdiri de doğru görülmemiştir.
Davalılar …, … ve … vekilinin temyiz itirazları yönünden;
2-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, iptali istenen tasarrufların 2003 yılı 1-12 ay,2004 yılı 1-12 ay,-2005 yılı 1-3 ayda doğan vergi borcundan sonra yapılmış olmasına, borçlu hakkında düzenlenmiş aciz belgesi bulunma zorunluluğu olmamasına, davalılar …, … ve …’nun borçlunun durumunu ve amacını bilebilecek kişilerden olmasına göre davalılar …, … ve … vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
3-Dava konusu 35 ada 5 parsel 4.kat 8 nolu bağımsız bölüm borçlu tarafından davalı …’na 22.9.2004 tarihli 80.000,00 TL bedelli … lehine ipotekle yükümlü olarak 27.5.2005 tarihinde 19.500 TL bedelle satılmıştır. Yargılama sırasında anılan taşınmazın Samsun 5.İcra Müdürlüğünün 2005/7044 sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takip sırasında 3.4.2009 tarihli ihale ile 49.050 ,00 TL bedelle dava dışı …a satıldığı anlaşılmaktadır. Anılan taşınmaz davalı … tarafından iradi bir satışla elden çıkarılmadığından adı geçen davalının 49.050,00 TL ihale bedelli ile sorumlu tutulması doğru görülmemiştir. Mahkemece Samsun 5.İcra Müdürlüğünün 2005/7044 sayılı ipoteğin
paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takip dosyası istenerek satış bedelinden davalı …’na kalan bir bedel varsa adı geçen davalının eline geçen bu bedel ile sorumlu tutulması, eline geçen bir bedel yok ise bu parsel yönünden dava konusuz kalacağından konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetli görülmemiştir.
4- 1136 Sayılı Avukatlık Kanunun 168.maddesinde değişiklik yapan 5904 Sayılı yasanın 35.maddesi “6183 sayılı Yasanın uygulanmasından doğan her türlü davalar için avukatlık ücreti tutarı maktu olarak belirlenir.” hükmünü içermektedir. Somut olayda davacı yararına anılan yasal değişiklik gereğince maktu vekalet ücreti takdiri gerekirken nispi vekalet ücreti takdiri de doğru görülmemiştir.
SONUÇ:Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar …, … ve … vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,3 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı … vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün adı geçen davalı yararına bozulmasına, 4 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılar …, … ve … vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün adı geçen davalılar yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalılar …,…’a geri verilmesine 9.4.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.