YARGITAY KARARI
DAİRE : 17. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/16248
KARAR NO : 2013/13844
KARAR TARİHİ : 21.10.2013

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Gaiplik kararı verilmesine ilişkin talep hakkında İstanbul 18. Sulh Hukuk Mahkemesi ve İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
– K A R A R –

Dava, davacı tarafından açılan tapu iptali davasında taraf teşkili için kendisinden en az 5 yıldır haber alınamadığı iddia edilen Zehra Çavuş mirasçısı …’un gaipliğine karar verilmesi isteminden kaynaklanmaktadır.
İstanbul 18. Sulh Hukuk Mahkemesince, gaiplik kararına ilişkin istemin nüfus kayıt düzeltim davaları kapsamında kalmakta olduğunu belirtilerek 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36/1-a maddesi uyarınca görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesi ise, davanın çekişmesiz yargı işi olduğundan dolayı sulh hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiğini bildirerek görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.
Kanunda çekişmesiz yargı işlerinin neler olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 382/I maddesine göre; “Çekişmesiz yargı, hukukun, mahkemelerce, aşağıdaki üç ölçütten birine veya birkaçına göre bu yargıya giren işlere uygulanmasıdır…” hükmü ile “ilgililer arasında uyuşmazlık olmayan haller, ilgililerin ileri sürebileceği herhangi bir hakkın bulunmadığı haller ve hakimin re’sen harekete geçtiği haller … ” olmak üzere belirtilmiştir. Ancak bu sayma sınırlı olmadığından yasa maddesinde sayılmayan fakat çekişmesiz yargı ölçütlerini taşıyan diğer işlerin de çekişmesiz yargı işi olarak kabulü gerekir. Yani, 382. maddede sayılmamakla beraber çekişmesiz yargının ölçütlerinden birini veya birkaçını taşıyan bir iş de çekişmesiz yargı işi olarak değerlendirilmelidir.
Gaiplik kararı verilmesi istemine ilişkin davada, davacı taraf 4721 sayılı TMK’nın 32. maddesi gereğince hakları bu ölüme bağlı olanlardır. Bu kişilerin başvurusu üzerine sözkonusu maddede belirtilen haller nedeni ile gaipliğe karar verilmesi talep edilmekte olup bu tür davalarda davacılar ile her hangi bir kişi ya da kurum arasında bir uyuşmazlık olmaması nedeni ile hasım yer almamaktadır.
Bu değerlendirmelere göre, 6100 sayılı HMK’nın 382/II-a-4. maddesinde gaiplik kararı verilmesine ilişkin davanın çekişmesiz yargıya ilişkin olduğu düzenlenmiş aynı Kanun’un 383. maddesinde de çekişmesiz yargıda aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu belirlenmiştir. Bu durumda uyuşmazlığın İstanbul 18. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nin 21. ve 22. maddeleri gereğince İstanbul 18. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 21.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.