YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/14548
KARAR NO : 2011/289
KARAR TARİHİ : 19.01.2011

Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki karşılıklı birleştirilen menfi tespit-alacak-itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın reddine, birleşen davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı-karşı davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
– K A R A R –
2005/571 Esas sayılı asıl davada, davacılar vekili, müvekkilleri ile davalılardan … Sportif Sınai ve Ticari Yatırımlar A.Ş, … Spor Klubü A.Ş. ve Sportifive Pazarlama Ltd.Şti.arasında 2002-2003 ve 2003-2004 futbol sezonları için … Futbol takımının kullanacağı ve taraftarlarına satacağı … ve … Markalı her türlü malzemenin yapılması, tedariki, satışı ve pazarlanması, markaların malzemeler üzerinde karşılıklı ve birlikte kullanılması ve sponsorluğu ile ilgili olarak tarafları karşılıklı vecibe altına sokan sözleşme akdedildiğini, daha sonra taraflarca tadilat anlaşması ile sözleşmenin yeniden düzenlendiğini, tadilat anlaşmasının 3.maddesine göre, … (resmi teknik tedarikçi), sportif ve/veya sportif satış acentasının talep edeceği şekilde tüm net toptan liste fiyatları, (…) üzerinden sportifin 2003-2004 sezonunda satın almış olduğu aynı sayıda kıyafet parçasını satın almak kaydıyla % 15 indirim yapmayı taahhüt ettiğini, müvekkillerinin bu iskontoları yaparak taahhütlerini yerine getirdiğini, ancak davalı … Sportif A.Ş.ve bu şirketin yetkili acentası konumundaki … Pazarlama A.Ş.nin taahhüt ettikleri malzemeleri satın almadıklarını, anlaşma gereği taahhüt edilen miktar kadar malzeme alınmaması üzerine … Pazarlama A.Ş.adına fatura tanzim edilmişse de ihtarname ile faturanın tarafına iade edildiğini, eksik satın alınan malzemelerin satın alınması hususu ihtar edilmesine rağmen taahhüdün yerine getirilmediğini, daha sonra müvekkilinden … Sportif A.Ş.ye olan borcunun ödenmesinin talep edildiğini, müvekkilinin makbuz ve ekindeki çek ile ödeme sonucu … Sportif A.Ş.ye toplam 341.103.10.-TL.borcu bulunduğunu, davalının taahhüt ettiği malzemeleri almamasından dolayı müvekkilinin yaptığı iskonto tutarını iade etmesi gerektiğinden, iade edilmesi gereken
iskonto tutarı olan 341.103.10.-TL.nin müvekkilinin borcundan düşüldüğünde borcunun bulunmadığını ileri sürerek müvekkillerinin asil sıfatı ile davalı … Sportif A.Ş.den ve sözleşme ve tadilat sözleşmesi gereğince acentası sıfatıyla davalı … Pazarlama A.Ş.den müştereken ve müteselsilen tadilat sözleşmesinde taahhüt edilen miktarda malzemeleri satın almadıklarından dolayı taahhüt gereği yapılan % 15 iskontonun toplam tutarı 341.103.10.-TL.alacaklı olduğunun tespiti ile diğer davalılara da borçlu olmadıklarının ayrıca tespitine, müvekkilinin … Sportif A.Ş.ye olan 341.103.10.-TL.borçtan iade edilmesi gereken 341.103.10.-TL.iskonto iade alacağının mahsup (takas) edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, davacının dayandığı lisans ve tadilat sözleşmelerinde müvekkillerinden davalı … Spor Klübu A.Ş. ile davalı Sportifive Pazarlama Ltd.Şti.nin davacılara karşı … bu davanın sebebine dayanan hiçbir yükümlülük ve taahhütleri, alacak veya borçları bulunmadığını, … Pazarlama A.Ş.nin de sözleşmelerde hiçbir şekilde taraf olmadığını, davacıların sözleşmeden kaynaklı bakiye 341.103.10.-TL.muaccel hale gelmiş bulunan borcunun bulunduğunu, müvekkili şirketin … bu alacağın tahsili için ihtarname keşide ettiğini, ancak ödenmemesi üzerine icra takibine başlandığını, ancak davacı şirketlerin itirazı üzerine takibin durduğunu, davacının menfi tespit davası açmakta hukuki bir menfaatinin bulunmadığını, davacının iddiasının aksine % 15’lik indirim ve 150 günlük vade uygulamalarının, müvekkili davalı … Sportif A.Ş.nin 2003-2004 sezonundaki alışları kadar alış yapması şartına bağlı olmadığını, kaldı ki, 2004-2005 sezonundaki alımlarda bir eksiklik bulunmadığını belirterek öncelikle müvekkilleri … Spor Kulübü A.Ş, Sportif Pazarlama Ltd.Şti. ve … Pazarlama A.Ş. yönünden husumet yokluğu nedeniyle ve esastan haksız ve mesnetsiz açılan davanın ayrı ayrı reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleştirilen 2006/159 Esas sayılı davada, davacı vekili, müvekkili ile davalı şirketler arasında 30.05.2002 tarihinde karşılıklı olarak lisans sözleşmesi akdedildiğini, daha sonra 14.01.2004 tarihinde … bu lisans sözleşmesine ek olarak tadilat sözleşmesi akdedildiğini, lisans sözleşmesinin 5-4.maddesi ve bu maddeyi tadil eden tadilat sözleşmesinin 2.maddesine göre, resmi teknik tedarikçi sportife her sattığı ürünün net toptan fiyatının % 12’si kadar isim hakkı ücreti ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, 29.4.2007 tarih 405.035.00.-TL.bedelli ve 30.05.2005 tarih, 271.266.60.-TL.bedelli faturalar uyarınca bakiye 514.438.99.-TL.olan müvekkil alacağının tüm yazılı ve sözlü uyarılara rağmen davalılarca ödenmediğini, ihtarname keşide edilerek borcun ödenmesinin talep edilmesi üzerine davalı şirketlerce bir kısım ödeme yapıldığını ve borcun 341.103.99.-TL.ye indiğini, bakiye borcun ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibinin davalı şirketlerin haksız itirazı sonucu durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleştirilen 2006/159 Esas sayılı davada, davalılar vekili savunmasında, müvekkilleri tarafından davacı yan aleyhine açılan aynı alacak ve borç ilişkisine dayalı mahkemenin 2005/571 Esas sayılı dosyasında yargılaması devam eden menfi tespit, alacak ve takas davasının bulunduğunu, her iki dava dosyası arasında irtibat bulunduğunu ileri sürerek dava dosyasının 2005/571 Esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine, olmadığı takdirde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, asıl davada, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve özellikle 14.1.2004 tarihli tadilat sözleşmesinin 3.maddesinin 2004-2005 sezonu için alınacak malzeme değerinin % 15 oranında … Sportif A.Ş. ve onun acentası … Pazarlama A.Ş. lehine yapılacak indiriminin herhangi bir şarta ve özellikle taahhüt edilen miktarda ürün alınması koşuluna bağlı tutulup tutulmadığının yorumlanmasının özellik arz ettiği bu bağlamda, yapılacak iskonto için davalı … Sportif A.Ş. ve Spor Pazarlama A.Ş.nin davacılara karşı herhangi bir taahhütte bulunmadan … bu hakkı elde ettikleri ve davacılara tanınan haktan bağımsız olduğu bu nedenle iskonto bedelinin iadesinin talep edilmeyeceği sonucuna varıldığı, asıl davada talebin, davalılara yapılan iskontonun koşulları oluşmadığından iadesine ilişkin olup, taahhüt edilen malın davalılar tarafından satın alınmamasından dolayı yoksun kalınan kâra yönelik olmadığı, davalılar … Spor Kulubü A.Ş.ve Sportifive Pazarlama Ltd.Şti.nin sözleşme ile leh ve aleyhlerine oluşan bir hak ve mükellefiyet bulunmadığı ve yapılan ticari alışverişte taraf olmadıkları, birleşen davada, taraflar arasındaki sözleşmenin 5/4.maddesi gereği davacı … Sportif A.Ş.nin davalı … Sports S.A. ve Metko Spor Malzemeleri A.Ş.den 341.103.99.-TL.isim hakkı ücreti alacağı bulunduğu, tarafların beyanları özellikle borçluların gerek icra takibinde gerekse asıl davadaki takas beyanları ile sabit olduğu gibi, bilirkişi kurulundan alınan raporda taraf defter ve kayıtlarının da bu yönde uyumlu olduğu, itirazın asıl alacak yönünden iptali gerektiği, faiz yönünden temerrüt koşulları oluşmadığı gibi, dava konusu edilmediği gerekçesiyle asıl dava yönünden davalılar … Spor Klubü A.Ş. ve Sportifive Pazarlama Ltd.Şti. yönünden açılan davanın husumet nedeniyle reddine, davalılar … Sportif Ticari Yatırım A.Ş.ve … Spor Pazarlama A.Ş.yönünden açılan davanın reddine, birleşen dava yönünden, davanın kabulü ile davalıların vaki itirazlarının 341.103.99.-TL.üzerinden iptali ile takibin bu miktara takip tarihinden itibaren değişen oranlarda reeskont faizi yürütmek suretiyle devamına ve hükmolunan miktarın % 40’ı oranında icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmiş, hüküm davacılar (birleşen davanın davalıları) vekilince temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan 30.05.2002 tarihli sözleşmenin 5.6 maddesi ; “Resmi Teknik Tedarikçi, Sportifive /veya Sportif’in Satış Acentesi tarafından talep edilebilecek tüm … (Lisanslı Fanatik Ürün)’ler için, 90 günlük bir ödeme süresi ve net toptan satış fiyatları üzerinden %15 oranında bir indirim uygulamayı işbu sözleşmeyle kabul eder. Resmi Teknik Tedarikçi, Sportif’in …’yi alabileceği fiyat ve ödeme süresinden daha iyi bir fiyat ve ödeme süresi ile …’yi herhangi bir üçüncü şahsa satmayacağını açıkça taahhüt eder.” şeklindedir.
14.01.2004 tarihli Tadilat Sözleşmesinin 3. maddesi ile önceki antlaşmanın 5.6 maddesi 2004/2005 sezonu için şu şekilde değiştirilmiştir; “Resmi Teknik Tedarikçi burada Sportif ve /veya Sportif Satış Acentesinin talep edeceği şekilde tüm …’ler için net toptan satış fiyatları üzerinden %15’lik bir indirim yapmayı ve 150 günlük bir ödeme süresi uygulamayı kabul etmektedir; ancak Sportif’in Yetkili Satış Acentesi 2003/2004 sezonunda satın alınmış olan aynı sayıda kıyafet parçasını satın alacaktır. Ancak bundan 1 Haziran 2004 ve 31 Mart 2005 dönemi dahilindeki aksesuarlar hariçtir. Resmi Teknik Tedarikçi açık bir şekilde şunu taahhüt etmektedir ki …’yi, Sportif ve /veya Sportif’in Acentesinin …’yi satın alacağı fiyat ve ödeme koşulundan daha iyi bir fiyat ve ödeme koşulu üzerinden herhangi bir üçüncü tarafa satmayacaktır.”şeklindedir.
30.05.2002 tarihli sözleşmenin tadiline ilişkin 14.01.2004 tarihli sözleşmenin iskonto ile ilgili yukarıda anılan maddesi, mahkemece, yapılacak iskonto için davalı … Sportif A.Ş ve Spor Pazarlama A.Ş’nin davacılara karşı herhangi bir taahhütte bulunmadan işbu hakkı elde ettikleri ve davacılara tanınan haktan bağımsız olduğu bu nedenle iskonto bedelinin iadesinin talep edilemeyeceği şeklinde yorumlanarak hüküm kurulmuş ise de sözleşmenin ilgili maddesi açıkça “..1 Haziran 2004 tarihinden 31 Mart 2005 tarihine kadar olan süre içerisinde, aksesuarlar hariç olmak üzere 2003/2004 sezonunda satın aldığı giysi ile aynı sayıdaki giysiyi satın alması koşulu ile..” hükmünü içerdiği gibi yorum sonucu varılan değerlendirmenin 14.01.2004 tarihli tadilat sözleşmesinin 3. maddesi ile değişik 5.6 maddesine ve uzman bilirkişi kurulunun değerlendirmesine de aykırı bulunduğu gözetilerek asıl davanın reddine dair karar bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: 1-Yukarıda açıklanan nedenle temyiz olunan hükmün asıl dava yönünden BOZULMASINA, 2-Birleşen dava yönünden ise davacılar(birleşen davanın davalıları) vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin harcın istek halinde iadesine, 19.1.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.