YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/14914
KARAR NO : 2011/9934
KARAR TARİHİ : 12.07.2011
Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
– K A R A R –
Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı arasında 02.07.2001 tarihli Bayilik Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme gereğince davalı şirket lehine 31.07.2001 tarih 50.000.-TL.ve 24.01.2002 tarih 50.000.-TL.olmak üzere toplam 100.000.-TL.bedelli iki adet kesin ve süresiz banka teminat mektubunun davalıya teslim edildiğini, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun 26.07.2004 tarih 7618 sayılı genelgesi ile akaryakıt istasyonları işleticilerine lisans alma zorunluluğunun getirildiğini, müvekkili şirketin bayilik sözleşmesine dayalı lisans başvurusunda bulunmuş ise de daha önce müvekkili şirketin dava dışı … Ofisi A.Ş.için lisans başvurusu bulunduğundan ve iki ayrı firma adına lisans başvurusunun mümkün olmadığı gerekçesiyle bu talebin reddedildiğini ve halihazırda müvekkili şirketin sadece dava dışı … Ofisi A.Ş.için lisansının mevcut olduğunu, bu durumda davalı ile akdedilmiş olan sözleşmenin uygulanırlılığı kalmadığından sözleşmenin feshi ile teminat mektuplarının iadesi için davalı yana keşide edilen ihtarnamelerden bir sonuç alınamadığını, müvekkilinin davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığını, iade edilmeyen teminat mektupları için bankaya komisyon ödenmek zorunda kalındığını ileri sürerek dava konusu iki adet kesin ve süresiz teminat mektuplarının davalıdan alınarak müvekkili şirkete iadesine ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla iade edilmeyen teminat mektupları için ödemek zorunda kalınan komisyon bedeli ve masraflar karşılığı şimdilik 6.000.-TL.nin davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı vekili 12.12.2008 tarihli dilekçesiyle talebini 15.658.91.-TL.olarak ıslah etmiştir.
Davalı vekili, taraflar arasında mevcut bulunan sözleşmeye istinaden davacının tüm ürünlerini müvekkilden almayı taahhüt ettiğini, ancak davacının edimini yerine getirmediği gibi başka bir dağıtım firması ile anlaşarak münhasıran müvekkil şirketin alması gereken ürünleri başka bir firmadan aldığını, bu yüzden meydana gelen zararlardan davacı şirketin mesul olduğunu, tazminatlar ve dava açma hakkını saklı tutarak teminat mektuplarının iade edilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesi devam ederken davacı şirketin dava dışı başka bir dağıtıcı firma ile aynı konuda bayilik sözleşmesi imzaladığı, akaryakıt istasyonlarına lisans alma zorunluluğu getirildiği, davacının iki ayrı şirket ile sözleşmesi bulunduğundan talebinin reddedildiğini, bunun üzerine davalı şirket ile 5 yıl süreli bayilik sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiği, diğer davalı şirket ile yaptığı bayilik sözleşmesine dayanarak lisans belgesi aldığı, davacının haklı sebeple feshi kanıtlayamadığı, feshin haksız olduğu, teminat mektuplarının iadesi hususunda sözleşmede bir hüküm bulunmadığı, bir borca karşılık alınan teminat mektuplarının borç-alacak ilişkisi kalmadığına göre davacıya iadesi gerektiği, kaldı ki davalı şirketin haksız fesih sebebiyle tazminat ya da alacak taleplerini makul süre içerisinde ileri sürmediği, bu durumda davalının hareketsiz kalarak hiçbir talepte bulunmaması hem de teminat mektuplarını elinde tutmaya devam etmesinin iyiniyet kuralları ile bağdaşmayacağı, sözleşmenin haksız feshedildiğinden davacı şirketin teminat mektuplarına ödenen komisyon bedellerine ilişkin istemin yerinde görülmediği gerekçesiyle oy çokluğu ile davanın kısmen kabulüne, dava konusu iki adet teminat mektubunun davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Davacının ıslahla artırılan komisyon bedelinin iadesine ilişkin talebi reddedildiğine göre reddedilen 15.658,81 TL üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken mahkemece tarifeye uygun şekilde vekalet ücretine hükmedilmemesi doğru görülmemiştir.
3-Davalı vekilinin temyizine gelince; taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafça haksız feshedildiği dosya kapsamı ile tespit edilmiştir. Davacı tarafça usulen teminat mektupları kesin ve süresiz olup davalının doğmuş ve doğacak zararını da teminat altına almaktadır. Davalının uğradığı zarar nedeniyle teminat mektubuna dayanılarak talepte bulunmaması hakkın kötüye kullanıldığı olarak kabul edilemez. Mahkemece, teminat mektubunun teminat fonksiyonunu ortadan kaldıracak şekilde hüküm kurulması isabetsizdir. Bu yönler gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ : Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilin sair temyiz itirazlarının reddine, hükmün (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı yararına, (3) no.lu bent uyarınca davalı yararına BOZULMASINA, peşin harçların istek halinde iadesine, 12.07.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.