YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/13611
KARAR NO : 2012/7233
KARAR TARİHİ : 30.04.2012
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmasız davalı vekilince de duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. … ile davalı vek. Av. …’ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
-KARAR-
Davacı vekili, müvekkili ile davalının açık hesap çalıştığını, inşaat malzemesi alarak davalıya toplu şekilde ödeme yaptığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin sona ermesinden sonra davalının bedeli ödenen 10.01.2001 – 30.06.2001 tarihleri arasındaki mal alımlarına ilişkin düzenlenen bedeli tahsil edilmiş bir kısım faturalara ve zamanaşımına uğramış çeklere dayalı olarak müvekkili aleyhine toplam 220.641.714,220 TL üzerinden yedi adet ilamsız icra yolu ile takibe giriştiğini, davalının ödenmiş fatura ve zamanaşımına uğramış çeklerle takip yapmakta haksız ve kötüniyetli olduğunu belirterek müvekkilinin takip konusu fatura ve çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti ile icra takiplerinin iptaline, %40 tazminata, yapılan ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, katıldığı oturumda; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda; davanın kısmen kabulüne, icra takip dosyalarından davacının borçlu olmadığının tespitine ve 963,66 TL fazla ödemenin davalıdan tahsiline, tazminat isteminin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Dava, davalı alacaklının taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle, ödenmediğini iddia ettiği fatura ve çek bedellerinin tahsili için yapılan Kütahya 2. İcra Müdürlüğünün 2002/1561-1562 -1563-1564-1565-1566-1567 sayılı dosyalarındaki takipler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Taraflar tacir olup, davacı iddiası ödemeye dayalıdır. Hal böyle olunca ispat külfeti davacı yandadır.
Nitekim mahkemece tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılarak, 22.08.2007 tarihli rapor alınmış ise de alınan bu rapor yeterli inceleme ve değerlendirmeyi içermediği gibi Yargıtay denetimine de imkân verecek nitelikte değildir. Bu nedenledir ki mahkemece yetersiz görülen bu rapordan sonra dört kez daha bilirkişi raporu alınmıştır. Ancak birinci rapordan sonra alınan raporları düzenleyen bilirkişiler tarafların ticari defter kayıtları üzerinde bir inceleme yapmamış dosya içinde bulunan evraklara göre rapor düzenlemişlerdir. Mahkemece sonradan alınan dört rapor bir kenara bırakılarak 22.08.2007 tarihli birinci rapor hükme esas alınarak karar verilmiştir.
Açıklanan bu durum gözetildiğinde yapılması gereken iş konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyetinden tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinden inceleme yaptırılarak, açılış kapanış tasdiklerinin bulunup bulunmadığı, ödemeye ilişkin belgelerin ticari defter kaydının olup olmadığı araştırılıp, Yargıtay denetimine imkân verecek yeni bir rapor alınıp, varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün davalı yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre davacının temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davalı yararına takdir olunan 900,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, peşin harcın istek halinde iadesine, 30.04.012 gününde oybirliğiyle karar verildi.