YARGITAY KARARI
DAİRE : 19. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/1045
KARAR NO : 2012/2740
KARAR TARİHİ : 23.02.2012

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
– K A R A R –
Davacı vekili, müvekkilinin zamanaşımına uğramış çeklerle davalı aleyhine giriştiği icra takibine itiraz edildiğini, çekler zamanaşımına uğramış olsa bile alacaklının temel hukuki ilişkiye dayanarak alacağının tahsilini isteyebileceğini belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına, %40’tan az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, çeklerin zamanaşımına uğradığını, çeklerin davacı elinde sebepsiz olarak kaldığını bildirerek davanın reddi ile %40 tazminata karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece Dairemizin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacının herhangi bir temel ilişki sunmaması nedeniyle uyuşmazlığın TTK.’nun 644. maddesine göre çözülmesi gerektiği, davalının, davanın zamanaşımına uğradığını öne sürmediği gibi borcu ödediğini de ispat etmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının icra takibine itirazının iptaline, takip konusu alacağın %40’ı oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Hükmüne uyulan Dairemizin 22.03.2011 günlü bozma kararında özetle; “Davalı dava konusu çeklerin zamanaşımına uğradığını savunmuş ise de, bu çekler nedeniyle açılan davanın zamanaşımı süresi içinde açılmadığı yolunda bir zamanaşımı def’inde bulunulmamıştır. Zamanaşımına uğramış olan çekler nedeniyle kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilirse de taraflar arasında temel ilişki bulunması halinde bu temel ilişkinin tabi olduğu zamanaşımı süresi içinde temel ilişki bulunmaması halinde ise TTK.’nun 644. maddesinde öngörülen sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayanılarak çekin zamanaşımına uğradığı tarihten itibaren sebepsiz zenginleşme zamanaşımı süresi içinde dava açılması mümkündür. Davalı tarafça davanın açıklanan bu dava zamanaşımı süreleri içinde açılmadığı hususunda zamanaşımı def’inde bulunulmadıkça mahkemece re’sen inceleme yapılarak davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.” denilerek yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyulmasından sonra davacının herhangi bir temel ilişki sunmadığı gerekçesiyle TTK.’nun 644. maddesine dayanılarak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre temyize konu iş bu karar verilmiştir. Her ne kadar dosya içerisinde mevcut çeklerden, davalının zamanaşımına uğrayan çeklerin keşidecisi, davacının ise ciro yoluyla hamili olduğu görülmüş ise de davacı dava dilekçesinde ve tüm yargılama aşamasında temel ilişkiye dayalı olarak alacaklı olduğunu iddia etmiş TTK. 644. maddesine dayalı bir talepte bulunmamıştır. Hal böyle olunca, mahkemece davacının temel ilişkiye dayanması ve yukarıda açıklanan hususlar gözetilerek ispat külfetinin tayini ile varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken HMK’nun 25. ve 26. (HUMK’nun 75.,74.) maddelerinde düzenlenen “taraflarca getirilme ilkesi ” ile “taleple bağlılık ilkesi” ihlal edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle, hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 23.02.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.