YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2006/1935
KARAR NO : 2006/5475
KARAR TARİHİ : 21.04.2006
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tescil davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Hazine ve Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı, dava dilekçesinde sınırlarını bildirdiği … (…) … Köyü mevkiinde bulunan toplam 3 parça taşınmazın tapuda kayıtlı olmadığını, kazandırıcı zamanaşımı zilyedliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının yararına oluştuğunu iddia ederek Medeni Yasanın 713. maddesi hükmüne göre adına tescilini istemiştir. Mahkemece … bilirkişi … … tarafından düzenlenen krokide A, C, D ve E ile işaretlenen sırasıyla 56.23 m2, 4.766,18 m2, 2.627,70 m2 ve 6.456,09 m2 yüzölçümündeki taşınmazların davacı … adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm Hazine ve Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava, Medeni Yasanın 713. maddesi hükmü uyarınca tapusuz olan taşınmazların tesciline ilişkindir.
Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yerde tesbit tarihinden önce orman kadastrosu yapılmamıştır. Genel arazi kadastrosu işlemi ise, 1963-1967 yıllarında yapılmış ve sonuçları 01.07.1967-31.07.1967 tarihleri arasında ilan edilmiş ve kesinleşmiştir. Kesinleşme tarihi ile davanın açıldığı tarih arasında 20 yıllık süre geçmiştir.
Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hükme yeterli değildir. Şöyle ki; hükme dayanak alınan uzman orman bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazların durumu memleket haritasında incelenmekle birlikte haritanın orijinal renkli (elle boyanmıştır) olmadığı ve kenarındaki lejant işaretleri taşımadığı gibi memleket haritası ile kadastro paftasının ölçekleri denkleştirilerek birbirini üzerine aplike edilmek suretiyle taşınmazların konumu gösterilmemiştir. Bu durumda, karara dayanak alınan uzman bilirkişi raporu çekişmeli yerin öncesinin orman niteliğini belirlemeye yeterli ve kanaat verici olmayıp, bu rapora dayanılarak hüküm kurulamaz. Hakimin bilirkişi raporlarını denetleme yükümlülüğü vardır. Bundan ayrı, çekişmeli taşınmaza komşu olan parsellerin kadastro tespit tutanakları ve varsa dayanak belgeleri dosya arasına getirtilmemiş, komşu parsel denetimi yapılmamış, … Bilirkişi … … ve … Bilirkişi … … tarafından müşterek düzenlenen 18.12.2003 tarihli raporda (B) ile ve mavi renge … olarak işaretlenen 1.596,54 m2 yüzölçümlü taşınmazın DSİ tarafından kanal olarak kamulaştırıldığı belirtildiği halde mahkemece, bu yer ile A, C ve D ile turuncu renge … olarak işaretlenen yerler davacı … kişi adına tapuya tescil edilmiş
olup, … bilirkişi raporu ekindeki kroki eklenerek çekişmeli taşınmazların DSİ Bölge Müdürlüğü tarafından kamulaştırılıp kamulaştırılmadıkları sorulmamış, kamulaştırma haritaları getirtilip uygulanmamıştır. Diğer taraftan, hükme dayanak yapılan … bilirkişi … … ve … Bilirkişi … … tarafından müşterek düzenlenen 18.12.2003 tarihli raporda çekişmeli taşınmazların … İlçesi … mevkiinde bulundukları belirtilmiş, ancak rapor ekindeki koordinat değerlerinin olduğu sayfada … İlçesi Yeşilkent Köyü olarak yazılmış, dava dilekçesinde ise, taşınmazların … İlçesi Çobanağa mevkiinde bulunduğu belirtilerek … Köyü Tüzelkişiliği taraf gösterilerek dava açılmış ve dava … Köy Tüzel Kişiliği huzuruyla görülüp sonuçlandırılmıştır. Bu durumda, çekişmeli taşınmazların bulundukları mahal ve mevkii hususunda duraksama olmuştur. Çekişmeli taşınmazların köy veya mahallede bulunması halinde taraf sıfatı ve araştırılacak konular farklı olacaktır. Öte yandan, Orman Yönetimi, 4721 Sayılı Medeni Yasanın 713/6. maddesi uyarınca 18.02.2003 tarihli dilekçe ile çekişmeli taşınmazların orman niteliği ile Hazine adına tescili talebinde bulunduğu halde, mahkemece Orman Yönetiminden katılma harcı alınmadığı, ayrıca dairemizin geri çevirme kararı üzerine getirtilen kadastro paftası incelendiğinde … bilirkişi raporunda “e” ile işaretlenen taşınmazın içinden … geçtiği görülmüştür.
O halde; Orman Yönetimine 18.02.2003 tarihli dilekçesini harçlandırması için süre verilmeli, çekişmeli taşınmazları gösterir şekilde orijinal kadastro paftası, komşu parsellerin kadastro tespit tutanakları ve dayanak belgeleri, 4049 ( ifraz sonucu 8298, 8299, 8300, 8301 parsel numaralarını aldığı anlaşılan 4049 parsel ve çevresinde bulunan taşınmazlara ilişkin kamulaştırma belgeleri ve haritaları, eski tarihli memleket haritası, … fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip, önceki bilirkişiler dışında … orman mühendisleri arasından seçilecek üç uzman orman yüksek mühendisi,… mühendisi ve bir … elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte, çekişmeli ve komşu taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan … kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 … ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 … ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 … ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş olduğu, diğer fıkraları da 03.03.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasa ile yürürlükten kaldırıldığından bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı; öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; … yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; eğim durumu belirlenmeli, çekişmeli taşınmazların üzerindeki bitki örtüsü, ağaçların cinsi, sayısı, yaşı ile kapalılık oranı belirlenmeli; … ve orman bilirkişileri tarafından çekişmeli ve komşu taşınmazların tümünün memleket haritasına göre konumu saptanmalı; memleket haritasında bu parsellerin tümünün bulunduğu yer belirlenerek, orijinal renkli memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeğinin de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra her iki harita çekişmeli taşınmazları ve komşularını da gösterecek şekilde birbiri üzerine ablike edilerek çekişmeli ve komşu taşınmazların memleket haritasına göre konumu saptanıp; bu harita ile irtibatını duraksamaya yer vermeyecek biçimde gösteren, memleket haritasındaki renkleri ve işaretleri aynen içeren, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, orman ve … bilirkişilerin onayını taşıyan çekişmeli taşınmazları ve komşu parselleri bir arada gösteren kroki düzenlettirilip, bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık anlatımlarından da faydalanılarak … bilirkişiden çekişmeli yerlerin kamulaştırma haritası içinde kalıp kalmadığı ve taşınmazların
bulundukları yer (köy veya mahalle) ile mevkiileri yönünde rapor alınmalı, komşu parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilip uygulanmalı, çekişme konusu yerleri sınır olarak nasıl nitelendirdikleri araştırılmalı, mahkemece çekişmeli taşınmazlar gözlenmeli ve üzerinde neler bulunduğu keşif tutanağına yazılmalı, çekişmeli taşınmazların 4 taraftan renkli fotoğrafı çektirilip dosya arasına konulmalıdır.
Açıklanan konular göz önünde bulundurularak çekişmeli taşınmazların çevresindeki taşınmazların niteliğine göre, taşınmazın etrafı ormanla çevrili ise mülkiyet belgesi, tapu kaydı olmadığı takdirde bu tür yerlerin 6831 Sayılı Yasanın 17/1-2 maddesine aykırılık teşkil ettiği düşünülmeli, bütün bu konuları kapsayacak, duraksamaya yer vermeyen ortak imzalı rapor ve kroki alınıp çekişmeli taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadığı kesin biçimde saptanmalıdır.
Yukarıda açıklanan yöntemle yapılacak araştırma sonucu, taşınmazların orman sayılan yerlerden olmadığı belirlendiği takdirde, bu kez, zilyetlik yolu ile kazanma ( Medeni Yasanın 713. maddesi, 3402 Sayılı Yasanın 14. ve 17. maddelerindeki ) koşulların araştırılması gerekir. Bu cümleden olarak, yapılacak keşifte imar ihya üzerinde durulup, bu konuda ve zilyetliğin tespiti yönünden tanık beyanlarına başvurulmalı, tarafların bildirecekleri zilyetlik tanıkları taşınmaz başında dinlenmeli, çekişmeli yerlerin öncesinin ne olduğu, imar ihyanın hangi tarihte tamamlanıp bittiği, zilyetliğin hangi tarihten başlayıp kimler tarafından, kaç yıl, ne şekilde sürdürüldüğü, kullanımın ekonomik amacına uygun olup olmadığı, tanıkların ve yerel bilirkişinin imar ihya ve zilyetlik olgusunu hangi olaylarla nasıl hatırladıkları saptanmalı, tarım uzman bilirkişi olarak … mühendisine inceleme yaptırılıp, çekişmeli yerin zilyetlikle kazanılabilecek kültür arazisi olup olmadığı belirlenip, bu yolda rapor alınmalı; hükme dayanak yapılan … bilirkişi raporunda “e” ile işaretlenen taşınmazın hangi bölümlerinin … yatağı olup olmadığı yönünde jeoloğtan rapor alınmalı, … yataklarının zilyetlikle kazanılamayacağı düşünülmeli, dava tarihine kadar … kişi yararına zilyetlikle kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli, davacı yanında, miras bırakanlar ve akdi halefler başka bir anlatımla eklemeli zilyet veya zilyetlerin bulunması halinde eklemeli zilyetlerin 3402 Sayılı Yasanın 14. maddesi uyarınca,belgesiz zilyetlik yoluyla kazandıkları … olup olmadığı, varsa cinsi ve miktarı tapu sicil ve kadastro müdürlüklerinden, çekişmeli taşınmazlar dışında başka taşınmazlar için salt zilyetlik nedenine dayalı olarak açtığı/açtıkları bir başka tescil davasının/davalarının bulunup bulunmadığı mahkeme yazı işleri müdürlüklerinden ayrı ayrı sorulup tespit edilmeli, çekişmeli yerlerin 3083 sayılı yasa anlamında … veya … … olup olmadığı Devlet Su İşleri Bölge Müdürlüğünden sorulmalı, 3402 Sayılı Yasanın getirdiği sınırlamanın aşılıp aşılmadığı saptanmalı taşınmazların DSİ Genel Müdürlüğü tarafından kamulaştırılıp kamulaştırılmadıkları kesin olarak belirlenmeli, toplanacak tüm kanıtlar birlikte değerlendirilip, ulaşılacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır.
SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle davalılar Hazine ve Orman Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde Orman Yönetimine iadesine 21.04.2006 günü oybirliği ile karar verildi.