YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/2739
KARAR NO : 2011/3233
KARAR TARİHİ : 24.03.2011
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi Orman Yönetimi tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Kadastro sırasında … Köyü 154 ada 1 parsel sayılı 27883,65 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, Orman niteliğiyle Hazine adına tesbit edilmiştir. Davacı gerçek kişiler, tapu kaydı ve zilyetliğe dayanarak, parselin değişik bölümlerinin tesbitinin iptalini ve ayrı ayrı adlarına tescilini istemiştir. Mahkemece davacılar …, …, …, … ve …’ın davalarının REDDİNE, …’ün davasının KISMEN KABULÜNE, çekişmeli 154 aad 1 sayılı parselin bilirkişiler … ve … … Yüksel’in 20.05.2008 tarihli rapor ve krokisinde (K2) harfi ile gösterilip … renk ile boyanan 524,63 m2 bölümün 154 ada son parsel numarası ile … adına tapuya tesciline diğer davacıların 154 ada 1 sayılı parseli çinde dava konusu ettikleri aynı bilirkişi krokisinde (L, K1, M, N, P ve 0) ile gösterilen bölümlerin orman niteliğiyle Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm Orman Yönetimi tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesindeki açıklamaya göre dava kadastro tespitine itiraz niteliğindedir.
Çekişmeli taşınmazın bulunduğu yerde orman sınırları, 5304 Sayıl Yasa ile değişik 3402 Sayılı Yasanın 4/3 maddesi hükmüne göre belirlenmiş, ve orman olarak sınırlandırılmıştır.
Mahkemece resmi belge niteliğindeki eski tarihli memleket haritası, amenajman planı ve … fotoğrafının uygulanmasına dayalı araştırma, inceleme ve keşif sonucu düzenlenen uzman bilirkişi raporuyla çekişmeli parselin davaya konu bölümlerinin dayanılan tapu kaydı kapsamında kaldığı gibi davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğunun belirlendiği gerekçesiyle, bu bölüme ilişkin davanın kabulüne karar verilmişse de,
Çekişmeli parselin orman olarak Hazine adına tesbit edildiği, devlet ormanlarının mülkiyetinin Hazineye ait olduğu, davanın Orman Yönetimi ile birlikte Hazine aleyhine de açılması gerektiği düşünülmemiş, kadastro tesbit tutanağı aslı getirtilmemiş, parselin başka bölümlerinin Mahkemenin 2006/17 esasında … ve arkadaşları, Mahkemenin 2006/35 esasında da … … tarafından dava konusu edildiği, 154 ada 1 sayılı parselin tutanak aslının mahkemenin 2006/17 esaslı dosyası içinde olduğu, … ve arkadaşlarının davasının reddine ilişkin Mahkemenin 24.10.2007 gün ve 2006/17-144 sayılı kararının davacı gerçek kişilerin temyizi üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 20.03.2008 gün ve 2007/18562-4322 sayılı kararı ile onandığı, karar düzeltme yolu kullanılmadığı için 29.04.2008 tarihinde kesinleştiği, … Kılıçın davasının reddine ilişkin Mahkemenin 20.05.2008 gün ve 2006/35-41 sayılı kararının ise çekişmeli 154 ada 1 sayılı parsele ilişkin dava hakkında olumlu yada olumsuz bir karar verilmesi, tutanak aslının getirtilmesi, parsel başka bir dosyada dava konusu ise davaların birleştirilmesi gereğine işaret edilerek bozulduğu halde, bu davalar ilgileri nedeniyle birleştirilmemiş, çekişmeli parselin dava konusu edilmeyen bölümleri ile ilgili sicil oluşturulmamış, çekişmeli parselin komşularının tesbit tutanakları getirtilmemiş, dayanılan tapu kaydının başka bir parsele revizyon görüp görmediği araştırılmamış, çekişmeli parselin orman içi açıklığı olup olmadığı üzerinde durulmamıştır.
Orman sınırlandırılması yapılmayan veya sınırlandırılmanın ilk olarak yapıldığı yerlerde, bir yerin orman niteliğinin ve hukuki durumunun 3116, 4785, 5658, 6831 Sayılı Yasa hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir. 3116 Sayılı Yasa ile sadece hangi nitelikteki taşınmazların devlet ormanı sayılacağını göstermiş ve devlet ormanlarının kadastrosunun yapılmasını öngörmüştür. 13.07.1945 tarihinde yürürlüğe giren 4785 Sayılı Yasanın 1. maddesi gereğince 2. maddesinde sayılan istisnalar dışında bütün ormanlar devletleştirilmiş, devletleştirilen ormanlardan bazıları sonradan yürürlüğe giren 5658 Sayılı Yasa ile iadeye tabi tutulmuş ve iadenin koşulları aynı yasada gösterilmiştir.
Devletleştirilen ve iadeye tabi olmayan ormanlara ait tapu kayıtları hukuki değerlerini yitirir. 6831 Sayılı Yasanın 3373 Sayılı Yasa ile değişik 1/F maddesi, öncesi orman olmayan taşınmazlar bakımından söz konusu olabilir.
O halde, Mahkemece öncelikle;
1) Davacı tarafa davalarını Hazineye de yaygınlaştırmaları için olanak verilmeli, davanın yöntemince Hazineye yaygınlaştırılmasından sonra davaya devam edilmeli,
2) Aynı parsele ilişkin açılan derdest davalar birleştirilmeli, aynı parsele ilişkin daha önce verilip kesinleşen kararlar gözetilmeli,
3) Davacı tarafın tutunduğu tapu kaydının revizyon gördüğü dava dışı parsellerin tesbit tutanakları,
4) Bu revizyon parsellerini dıştan çevreleyen komşu parsel ve dayanakları ve çekişmeli parsele ve çekişmeli praselin dava konusu edilen bölümlerine komşu olan tüm kadastro parsellerinin tutanları ve var ise dayanağı olan tapu ve vergi kayıtları ile bu parsellerin kadastro tesbit tutanakları kesinleşmişse, bu yolla oluşan tapu kayıtları, hükmen kesinleşenlerin mahkeme kararlarının onaylı suretleri ve ekli bilirkişi raporları
5) En eski tarihli memleket haritası, en eski tarihli … fotoğrafları ve varsa amenajman planı ilgili yerlerden getirtilip dosya keşfe hazırlanmalı,
6) Daha sonra, aynı tapu kaydının revizyon gördüğü parsellere ilişkin derdest davalar birleştirilmeli,
7) Brleştirme olanağı yok ise dosyalardan birisi … dosya seçilerek, önceki bilirkişiler dışında halen … ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman yüksek orman mühendisleri arasından seçilecek üç mühendis ve bir … elemanı aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte;
a) Tutunulan tapu kaydı yeterince yaşlı yerel bilirkişiler vasıtasıyla yöntemince uygulanarak kapsamı belirlenmeli, yerel bilirkişi sözleri komşu parsel kayıtları ile denetlenmeli,
b) Getirtilen en eski tarihli memleket haritası, amenajman planı ve … fotoğrafı ile aminajman planı çekişmeli taşınmaz ile birlikte aynı tapu kaydının uygulandığı revizyon parselleri ve bu parselleri çevreleyen araziye de uygulanmak suretiyle,
c) Çekişmeli parselin öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 4785 ve 5658 Sayılı Yasalar karşısındaki durumu saptanmalı; tapu ve zilyetlikle ormandan toprak kazanma olanağı sağlayan 3402 Sayılı Yasanın 45. maddesinin ilgili fıkraları, Anayasa Mahkemesinin 01.06.1988 gün ve 31/13 E.K.; 14.03.1989 gün ve 35/13 E.K. ve 13.06.1989 gün ve 7/25 E.K. sayılı kararları ile iptal edilmiş ve kalan fıkraları da 03.03.2005 gününde yürürlüğe giren 5304 Sayılı Yasanın 14. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğundan, bu yollarla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yok edilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli;
d) çekişmeli taşınmaz bölümünün orman içi açıklığı olup olmadığı yöntemince belirlenmeli,
e) Parselin toprak yapısı, bitki örtüsü … parseller ile karşılaştırmak ve üzerindeki ağaçlar tek tek sayılmak suretiyle taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların cinsi, sayısı ve yaşı, taşınmazın hangi bölümlerini hangi yoğunlukta kapladıkları ve kapalılık oranı, hakim ağaç türü, aşılı ağaçların kök yaşı ve aşı yaşı detaylı ve teknik ölçülerde saptanmalı,
f) Keşifte hakim gözetiminde, bir fotoğrafçı bilirkişi vasıtasıyla taşınmazın dört yönden renkli geniş açılı fotoğrafları(hangi fotoğrafın hangi açıdan çekildiği üzerine yazılmak suretiyle), olanak var ise CD üzerine hareketli görüntüleri çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli;
g) Kesinleşmiş orman kadastrosu bulunmadığından, yukarıda değinilen en eski tarihli memleket haritası, amenajman planı ve … fotoğrafları … ve uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de memleket haritası ölçeğine çevrildikten sonra, her iki harita komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine ablike edilmek suretiyle, çekişmeli taşınmazın konumunu … parsellerle birlikte ve üzerinde bulunan semboller farklı bir kalemle halka içine alınıp, kenara bir ok çıkarılmak ve anlamı açıklanmak suretiyle, haritalar üzerinde gösterecekleri yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli rapor alınmalı;
8) Dayanak tapu kaydının tüm revizyonları ile birlikte çekişmeli parseli kapsayıp kapsamadığı, kapsıyor ise değişebilir nitelikte sınır içerip içermediği, çekişmeli parselin bu sınırları içinde kalıp kalmadığı, kalıyor ise ormandan açma suretiyle edinilip edinilmediği tereddütte yer bırakmayacak biçimde saptanmalı,
9) 6831 sayılı yasanın 1/F maddesinin orman içindeki veya ormana sınır yerler söz konusu olduğunda, tapu kaydı kapsamındaki yerler için uygulama olanağı bulabileceği, bunun için çekişmeli parselin tapu kaydı kapsamında kaldığının tereddütte yer bırakmayacak biçimde saptanması gerektiği,
10) 3402 Sayılı Yasa hükümlerine göre yapılan ve bir sayfalık çalışma tutanağı ile ekindeki uygulanabilir nitelikte olmayan haritadan ibaret çalışma, orman kadastro faaliyeti olarak kabul edilemeyeceği gibi, bir an için orman kadastrosu kabul edilse dahi işlem kesinleşmediği düşünülmeli,
11) Yapılan araştırma sonunda çekişmeli parselin orman sayılmayan yerlerden veya orman içi açıklı olmadığı ve dayanılan tapu kaydının çekişmeli parseli kapsamadığı saptandığı taktirde bu kez, ziraat uzmanı bilirkişiye inceleme yaptırılarak, çekişmeli taşınmaz bölümünün, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki diğer yerlerden olup olmadığı, imar ihyaya konu edilip edilmediği edildi ise tarihi, bitirildiği tarih, kaç yıl ne şekilde zilyet edildiği, bu zilyetliği taşınmazın ekonomik amacına uygun olup olmadığı konularını bilimsel olarak açıklayan rapor alınmalı,
12) çekişmeli taşınmaz bölümünün imar ihyaya konu edilip edilmediği, edildi ise tarihi ve imar ihyanın ne zaman bittiği, kaç yıl ne şekilde zilyet edildiği konularında taraf tanıklarının somut olaylara dayalı bilgilerine başvurulmalı,
13) 3402 Sayılı Yasanın 14. maddesindeki kısıtlamaların aşılıp aşılmadığı, tapu sicil müdürlükleri ile mahkemelerin yazı işleri müdürlüklerinden araştırılmalı,
Tüm deliller birlikte değerlendirip, oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.
Açıklanan hususlar gözetilmeksizin, bozma gereklerini karşılamayan eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak … biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı … Yönetiminin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine 24/03/2011 günü oybirliği ile karar verildi.