YARGITAY KARARI
DAİRE : 20. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/6922
KARAR NO : 2011/7144
KARAR TARİHİ : 09.06.2011

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki muarazanın giderilmesi ve elatmanın önlenmesi davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılar tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne, … köyü tüzelkişiliğinin duruşma isteminin pul yokluğundan reddine karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

K A R A R

Davacı, Kadastro Mahkemesine verdiği 19.11.1992 günlü dava dilekçesiyle; köylerinin mülki sınırı içerisinde bulunan ve yararlanma hakkı kendilerine ait olan orman niteliğindeki yerin 1977 yılında başlanılarak 1987’de tamamlanan orman tahdit çalışmalarında davalı … sınırı içerisine alındığı, tutanakların köylerinde ilan edilmemesi nedeniyle kesinleşmiş sayılamayacağını ileri sürerek orman tahdit sınırının köy hudutnamesine uygun biçimde düzeltilmesini istemiş, … köyü, dava konusu sınırların müşterek hudutları olduğunu belirterek 16.02.1993 günlü dilekçeyle davaya katılmıştır. Mahkemece; altı aylık hak düşürücü süre geçtiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükmün davacı köy tarafından temyizi üzerine Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 1993/12134-1994/4051 sayılı 12.04.1994 günlü kararıyla; “davanın 6831 sayılı Yasanın 11. maddesinde öngörülen orman tahdidine itiraz davası olmayıp genel mahkemelerin görevi içerisinde bulunan ormandan yararlanma hakkına ilişkin muaraza ve müdahalenin meni davası olduğu, bu nedenle görevsizlik kararı verilmesi” gereğine değinilerek bozulmuştur. Bozma ilamına uyulduktan sonra dosya görevsizlik kararıyla Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne ve 02.06.2010 günlü … bilirkişi raporlarında kırmızı çizgi içerisinde siyah kalem ile taralı olarak gösterilen alana davalı … köyünün el atmasının önlenmesi suretiyle taraflar arasındaki muarazanın önlenmesine karar verilmiş, hüküm davalılar Orman Yönetimi, … köyü ve … Beldesi Belediye Başkanlığı tarafından temyiz edilmiş, … Belediye Başkanlığı’nın duruşma istemi pul yokluğundan reddedilmiştir.
Dava, ormandan yararlanma hakkının engellenmesi nedeniyle yaratılan muarazanın ve elatmanın önlenmesine ilişkindir.
6831 sayılı Yasanın 8. maddesi: “Orman kadastrosunun ve bu Kanunun 2’nci maddesi gereğince orman sınırları dışına çıkarma işlemlerinin yapılacağı il ve ilçeler Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca belirlenir.
Kadastro çalışmalarının yapılacağı yerler en az bir ay önce radyo ve diğer yayın araçları ilan olunur.
Orman kadastrosu ve sınırları dışına çıkarma işlerine ait arazi çalışmalarının başlama tarihi ise, orman kadastro komisyonu tarafından en az 15 gün önceden çalışılacak belde ve köylerde bunlara bitişik belde ve köylerin uygun yerlerine asılarak ilan edilir.
İlan işlemlerine ait usul ve esaslar yönetmelikte düzenlenir.”,
Aynı Yasanın 10. maddesi: “Sınırlaması ve Kanunun 2’nci maddesine göre, orman sınırları dışına çıkarma işlemleri bitirilen köy ve beldelere ait düzenlenen kadastro dosyaları Orman Genel Müdürlüğüne gönderilir. Orman Genel Müdürlüğünce bulunan şekli ve hukuki noksanlıklar komisyonlarca düzeltildikten sonra Orman Genel Müdürlüğünce ilgili valiliklere gönderilir. Kadastro işlemleri Valinin onayı ile yürürlüğe girer. Kadastro tutanak suretleri haritaları ile birlikte orman kadastro komisyonlarınca ilgili köy ve beldelerin uygun yerlerine asılmak suretiyle ilan edilir. Ayrıca, tutanak suretleri Maliye ve Gümrük Bakanlığı ile …’nün mahalli kuruluşlarına intikal ettirilir.
Asılma tarihi; beldelerde belediye encümenlerinin, köylerde ihtiyar heyetlerinin tasdik edecekleri belgelerle tevsik olunur. Bu belgeler komisyon dosyalarında saklanır.
Kadastrosu tamamlanan ormanlara ait haritalar komisyon başkanınca tasdik olunur.” hükümleri bulunmaktadır.
Orman kadastrosunun yapıldığı tarihte ve dava tarihinde yürürlükte bulunan Orman Kadastrosu ve 2/B Madde Uygulamasına İlişkin Yönetmeliğin 15. maddesi: “Orman Kadastrosunun ve 2/B madde uygulamasının yapılacağı, ilgili ilçelerde, ormanda çalışmaya başlamadan en az bir ay önce radyo ile belediye yayın araçları veya belediye ilan tahtasında askı suretiyle ilan olunur.
Bir devrelik arazi çalışmalarında bir ilçe içindeki ormanların sınırlaması tamamlanmamış ise ertesi yıl için aynı ilçede sınırlamanın devam edeceği hususunu bildiren ilanın yapılmasına lüzum yoktur.
İlanın yapıldığı radyo ve yayın bülteninin bir nüshası ilgili orman bölge müdürlüğüne ve komisyon başkanlığına gönderilir.
Orman kadastrosunun yapılacağı il ve ilçeler ilgili Valiliklere yazıyla bildirilir.”,
Yine Aynı Yönetmeliğin 16. maddesi “Orman kadastrosu ve 2/B madde uygulamasının başlama tarihi, komisyon başkanlığı tarafından tayin ve tesbit edilerek çalışılacak belde ve köylerle bunlara bitişik belde ve köylerde en az 15 gün önce bu belde ve köylerin uygun yerlerine asılacak ilan kağıdıyla duyulur. Durum bir tutanakla tespit edilir. Ayrıca, ilgili orman işletme müdürlüğü ile Maliye ve Gümrük Bakanlığının mahalli birimine çalışmaya başlamadan en az 15 gün önce yazıyla bildirilir.
Bu ilanda; komisyonun hangi köy ve beldede çalışacağı, ormanların içinde ve bitişiğindeki taşınmazların sahiplerinin veya kanuni mümessillerinin veya vekillerinin sınırlama sırasında hazır bulunmaları, hazır bulunmadıkları takdirde orman kadastrosu ve 2/B madde uygulaması işlerine gıyaplarında devam edileceği açıklanır.
İlan işlerine ait belgeler dosyasında saklanır.
Kadastro ve 2/B madde uygulaması yapılacak ormanların bitişiğinde ve içinde taşınmazları olanların orman sınırlarının tespiti sırasında kendileri veya kanuni mümessilleri veya vekilleri hazır bulunur. Faydalandıkları ve işgal ettikleri taşınmazların sınırlarını ve her nevi belgelerini gösterir.
Yerinde yapılan ilana rağmen ilgililerin bulunmamaları orman kadastro ve 2/B madde uygulama çalışmalarını durdurmaz.
Sınırlama işinin herhangi bir sebeple aksaması veya komisyonun büro çalışmalarına geçişi veya bu işin ertesi yıla kalması halinde çalışmalara öncelikle buralardan başlanır. Başlama günü ilgililere duyurulmak üzere aynı belediye başkanlıklarına veya köy muhtarlıklarına ilgili orman işletme müdürlüğü ve Maliye ve Gümrük Bakanlığının mahalli birimine … olarak bildirilir. Yazıların tebellüğ şerhi bulunan ikinci nüshası dosyasında saklanır.”
Aynı Yönetmeliğin 42. maddesi: “Komisyon başkanlıklarınca çalışma programında belirtilen köy ve beldelere ait mülki sınırlar, sadece orman kadastro çalışmaları için geçirilmiş olacağından mülki sınırlar, özel kanunlara göre teessüs etmiş resmi kayıt ve kararlara, bunlar yoksa bilirkişi beyanlarına göre orman kadastro çalışmaları sırasında komisyonlarca arazide belirtilerek ilgili harita ve … fotoğraflarına işlenir.
Bu şekilde ortaya çıkan hudutları, sadece orman kadastrosu ile ilgili muamelelere müteallik ve münhasır olup, mülki sınırların tashih ve tadilini icap ettirmez.
Komisyonların çalışma alanları arasındaki sınırlar, aralarında boşluk ve bindirme olmayacak şekilde her iki komisyon başkanının yapacakları kenarlaşma ile sağlanır.” şeklindedir.
Uzman orman bilirkişi raporunda; çekişmeli taşınmazın 1987 yılında kesinleşen orman kadastro sınırları içinde bulunduğunu, memleket haritasında orman olarak göründüğünü ve eylemli biçimde de orman niteliğinde olduğunu açıklamıştır.
Dava, dava dilekçesindeki nitelendirmeye, bozma kararına ve mahkemenin kabulüne göre orman kadastrosuna itiraz niteliğinde bulunmadığı, taşınmazın orman niteliğine bir itiraz söz konusu olmayıp, orman sınırları içerisine alınan taşınmazda taraf köylere ait mülki sınırların hatalı şekilde belirlendiği ve bunun sonucu olarak kendi köylerinin idari sınırları içinde kalan ormandan yararlanma haklarının ihlal edildiği olgusundan kaynaklanmaktadır.
Köy sınırlarının nasıl belirleneceği 442 sayılı Köy Yasasının 3 ve devamı maddelerinde, orman kadastro çalışma alanının nasıl belirleneceği dava tarihinde yürürlükte bulunan 6831 sayılı Orman Kanununa göre Orman Kadastrosunun Uygulanması Hakkındaki Yönetmeliğin 42. maddesinde (Yargılama sırasında 2004 tarihinde yürürlüğe giren yönetmeliğin 45. Maddesi) gösterilmiştir. Sözü edilen maddeler uyarınca belirlenen sınır sadece orman kadastrosu ile ilgili çalışmalara esas olup, mülki sınırların düzeltilmesini veya değiştirilmesini gerektirmez.
Ormanlar kamu malı olup kullanımları, korunmaları ve gözetilmeleri Orman Yönetimine bırakılmıştır. 6831 sayılı Yasanın 6/1. maddesi devlet ormanlarına ait her çeşit işlerin Orman Genel Müdürlüğünce yapılacağını öngörmüş, 26. maddesinde orman – insan ilişkilerinin ormanların korunması ve ormanlardan yararlanmayı düzenleme yetkisinin devlete ait bulunduğu belirlendikten sonra 26 ile 40. maddelerinde yararlanma biçimi ve buna uyulmaması durumunda uygulanacak yaptırımlar belirtilmiştir.
Mahkemece, … bilirkişilerin düzenlediği 02.06.2010 tarihli rapor ekindeki krokide kırmızı çizgi içerisinde siyah kalem ile taralı olarak gösterdikleri alana davacı – davalı … köyünün müdahalesinin menine ve bu suretle davalılar arasındaki muarazanın önlenmesine karar verilmişse de, dava konusu orman alanına yönelik Orman Yönetimi tarafından davalı köylere üretim işi verilip verilmediği ve davalı köylere üretim işini yerine getirip getirmedikleri saptanmadan, bir başka anlatımla Orman Yönetiminin yarattığı ileri sürülen muaraza ile davalı köyün elatması belirlenmeden … şekilde hüküm kurulması doğru değildir.
Bu nedenlerle; davacı köyden dava konusu orman alanı ile ilgi davalı köylerin nasıl bir elatmasının olduğu, Orman Yönetimi tarafından nasıl bir muaraza çıkarıldığına ilişkin delilleri sorulmalı, ilgili orman işletme şefliğinden dava tarihi olan 19.11.1992 tarihinden önce dava konusu alanla ilgili davacı ve davalı köylere üretim işi verilip verilmediği sorulmalı; varsa ilgili tüm dosya, yazı, belge ve haritalar ile tebligatlar istenmeli; bundan sonra bir orman mühendisi ve bir … elamanı aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte uygulanarak, dava konusu alanla ilgili davacı ve davalı köylere üretim işi verilip verilmediği saptanmalı; uygulama bilirkişiler tarafından düzenlenecek haritalarda gösterilmeli; ormandan yararlanma hakkını düzenleyen 6831 sayılı Yasanın 26 ila 40. maddelerine göre değerlendirme yapılmalı, Devlet Ormanlarının korunması ve işletmesi görevinin Orman Yönetimine ait olduğu, ormanlar üzerinde başkaca kişi ve kurumların tasarruf yetkisinin bulunmadığı gözetilmeli ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.
Ayrıca; davacı köy tüzelkişiliği tarafından davalı … Beldesi Belediye Başkanlığı aleyhine açılan dava hakkında bir karar verilmemesi de doğru değildir.
Açıklanan hususlar gözetilmeksizin … şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalılar Orman Yönetimi, … köyü ve … Belediye Başkanlığı’nın temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatıranlara iadesine 09/06/2011 günü oybirliği ile karar verildi.