YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2009/14614
KARAR NO : 2010/11059
KARAR TARİHİ : 08.11.2010

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 31.12.1994-1.9.2008 tarihleriarasında Tarım … sigortalısı olduğunun ve 1.10.2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı almaya hak kazandığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

Davacı, 31.12.1994-01.09.2008 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım … sigortalı olduğunun ve 01.10.2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandığının tesbitini istemiştir.
Mahkemece istemin kabulü ile davacının 31.12.1994-01.0.2008 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun ve 01.10.2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden TMO Genel Müdürlüğü …Ajans Amirliği’nin yazısına göre 1994 yılında davacının teslim ettiği ürün bedellerinden … prim tevkifatları yapıldığı, anılan yıların dışında ürün teslimine ve teslim edilen ürün bedelinden prim kesintisi yapıldığına ilişkin belge bulunmadığı, davacının 01.06.1999 tarihinde başlayıp devam eden Ziraat Odası kaydının, 12.11.2002 tarihinde başlayıp devam eden Tarım Kredi Kooperatifi üyeliğinin bulunduğu, adına kayıtlı zirai arazilerinin olduğu, Kurum tarafından 07.08.2008 tarihli giriş bildirgesi ile tevkifata dayalı olarak 01.07.1994 tarihinde 2926 Sayılı Yasa kapsamında Tarım … sigortalısı olarak tescil edilip, 31.12.1994 tarihinde terkin edildiği, sigortalılığını 01.08.2008 tarihinden itibaren tekrar başlattığı, prim ödemelerinin 27.08.2008, tarihinde 690,00 TL ve 18.09.2008 tarihinde 1.705,00 TL olduğu, davacının 18.09.2008 tarihli tahsis talep dilekçesi ile yaşlılık aylığı bağlanması isteminde bulunduğu anlaşılmaktadır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasada 506 sayılı Yasanın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasanın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasanın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasanın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde
bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasanın 36.maddesi kapsamında Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasanın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Somut olayda, davacının 15.06.1994 tarihinden sonra sattığı ürün bedelinden prim kesintisi yapıldığını gösterir belge bulunmadığı, ve tevkifat tarihinden önce başlayan ziraat oda kaydı ve kooperatif kaydı da bulunmadığına ve sigortalılık şartlarını taşımadığı döneme ilişkin prim borcunun 2008 yılında ödemiş olması da uzunca süre kullanma şartı gerçekleşmediğinden davacıya bir hak kazandırmayacağına göre, mahkemece 31.12.1994-01.09.2008 tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin kabulüne karar verilmiş olması isabetsiz olmuştur.
Yapılacak iş; davacıya 1.1.1995-1.9.2008 tarihleri arasında varsa ürün sattığı kişi veya kuruluşları açıklattırmak, buralardan ürün bedelinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, varsa belgelerini getirtmek, davacının zirai amaçlı kooperatiflere ortak olup olmadığını araştırıp çıkacak sonuca göre yaşlılık aylığı koşullarını da değerlendirerek bir karar vermektir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 08.11.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.