YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/10340
KARAR NO : 2012/513
KARAR TARİHİ : 19.01.2012

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde Aralık 1996-Ocak 2008 tarihleri arasında askerlik süresi hariç olmak üzere çalıştığının tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Davacı, davalıya ait lokanta işyerinde, askerlik süresi hariç, Aralık 1996-Ocak 2008 tarihleri arasında geçen ve SGK’na bildirilmeyen çalışmalarının tesbitini istemiştir.
Mahkemece, istemin reddine karar verilmiş ise de, bu sonuca eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak varılmıştır.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa’nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa’nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.
Mahkemenin bu tür davaların kişilerin sosyal güvenliğine ilişkin olması ve kamu düzenini ilgilendirdiğini göz önünde tutarak gerektiğinde; doğrudan soruşturmayı genişletmek suretiyle ve olabildiğince delilleri toplaması gerekmektedir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.
Somut olayda; davacının davalı işverene ait işyerinden 09.06.2004-30.06.2005 ve 01.12.2007-20.01.2008 tarihleri arasında SGK’na bildirilen 432 günlük çalışması mevcuttur. Davacı 16.07.2009 tarihli duruşmada dava dilekçesindeki beyanını düzelterek, askerlik dönüşü bu işyerinde 1,5 ay kadar çalıştığını bildirmiştir. Davacının köylüsü ve komşusu olan davacı tanıkları, davacının bu işyerinde ilkokulu bitirdikten bir yıl sonra çalışmaya başladığını ve askerlik hizmeti başlayana kadar ve sonrasında da kısa bir süre çalıştığını doğrulamışlar ise de, bu işyerinde veya komşu işyerinde çalıştıklarına dair beyan, kayıt veya bilginin bulunmadığı görülmektedir. Bordro tanıklarından … bu işyerinde 2005 yılından itibaren, diğer bordro tanığı … ise, 1999-2000 yılları arasında çalıştıklarını beyan ettiklerinden, ihtilaflı dönemin tümünde çalışmadıkları, böylece beyanlarının hükme dayanak alınacak yeterlilikte olmadığı açıktır.
Yapılacak iş; davalı işyerinden SGK’na verilmiş ihtilaflı döneme ait bordrolar celbedildiğine göre, bu bordrolarda kayıtlı ve ihtilaflı dönemde davacıyla birlikte çalışmış diğer bordro tanıklarını dinlemek veya gerektiğinde davacının tesbitini istediği tarihlerde davacının çalıştığını iddia ettiği işyerine komşu olan işyerlerini belediye, emniyet veya jandarma vasıtasıyla saptamak, saptanan bu işyerlerinin kayıtlarına geçmiş kişilerin, başka bir anlatımla, …’da, Sosyal Sigortalar Kurumu’nda veya diğer sosyal güvenlik kuruluşlarında kayıtları olan komşu işyeri sahiplerinin veya çalışanlarının bilgilerine başvurmak, çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davalıya ait işyerinde fiili çalışma olgusunun somut ve inandırıcı bilgilere dayalı olup olmadığını belirledikten sonra, SGK’na bildirilen ve tespiti istenen hizmet süresi ile çakışan çalışmalar da dikkate alınarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 19.01.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.