YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/11217
KARAR NO : 2011/3131
KARAR TARİHİ : 05.04.2011

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davacılar ile davalılardan … ile … vekilleri tarafından temyiz edilmesi ve davacılar vekilince de duruşma talep edilmesi edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 435/2. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere, temyizin kapsamı ve temyiz nedenlerine göre temyiz eden davalılar … ve …’in tüm, davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava 11.11.2008 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece davacıların hesaplanan zararından Borçlar Kanununun 43.maddesi gereğince % 40 oranında indirim yapılmak suretiyle maddi tazminat istemi ile manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiş ve bu karar süresinde davacılar vekili ile davalılar … ve … vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
Yerel mahkemece davacıların manevi tazminatlarının takdirinde yanılgıya düşülerek manevi tazminatlar az takdir edildiği gibi, maddi tazminatın belirlenmesi sırasında takdiri indirime gidilmesi de isabetli olmamıştır.
Davacılar murisinin ölümüyle sonuçlanan iş kazasında sigortalının % 10, davalı asıl işveren …’in % 20, davalı işverenin % …’nin % 50 ve dava dışı şantiye şefi …’in % 20 oranında kusurlu olduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.
Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır.
Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 26.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hakimin takdirine bırakılmış ise de hükmedilen tutarın uğranılan manevi zararla orantılı, duyulan üzüntüyü hafifletici olması gerekir.
Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, bunun yanında olayın işverenin sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince alınmamasından kaynaklandığı da gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ( HGK 23.6.2004, 13/291-370)
Bu ilkeler gözetildiğinde “davacı eş …’e 40.000,00-TL, davacı çocuk …’e 30.000,00-TL, davacı anne … ile baba …’den her birine 15.000,00’er TL, kardeşler …, … ve …’tan her birine 4.000,00’er TL” manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken “davacı eş …’e 20.000,00-TL, davacı çocuk …’e 20.000,00-TL, davacı anne … ile baba …’den her birine 5.000,00’er TL, kardeşler …, … ve …’tan her birine 1.000,00’er TL manevi tazminata hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Maddi tazminata gelince: Tarafların hal ve mevkiine, kusur oranlarına, olayın oluşuna ve olay tarihinden itibaren yürütülecek yasal faiz ile birlikte hükmedilen tazminat miktarına göre; olayda, Borçlar Kanununun 43. maddesinin öngördüğü koşulların oluşmadığı gözetilmeksizin anılan maddeye dayanılarak tazminattan indirim yapılması isabetsizdir.
Öte yandan davalılardan … Kuyumculuk Gıda Kum ve Nak İnş Tur Tic ve San Ltd Şti’nin dava konusu olay nedeniyle kusuru olmadığı gibi işleten sıfatının da bulunmadığı giderek anılan davalıya yönelik davanın husumet yokluğu nedeniyle reddedildiği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/1 maddesi gereğince maktu avukatlık ücretini aşar biçimde anılan davalı yararına avukatlık ücreti takdiri de hatalı olmuştur.
Mahkemece yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde yazalı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının tümüyle silinerek yerine;
“1-Davacıların davalılardan … Kuyumculuk Gıda Kum ve Nak İnş Tur Tic ve San Ltd Şti’ne yönelik davalarının reddine,
2-Davacıların davalılar … ve …’e yönelik davaların kısmen kabulü ile davacı …’e 56.754,93-TL, davacı …’e 6.962,37-TL maddi tazminat ile takdiren davacı eş …’e 40.000,00-TL, davacı çocuk …’e 30.000,00-TL, davacı anne … ile baba …’den her birine 15.000,00’er TL, kardeşler …, … ve …’tan her birine 4.000,00’er TL manevi tazminat olmak üzere toplam 175.717,30-TL tazminatın olay tarihi olan 11.11.2008 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılar … ve …’den dayanışmalı olarak alınarak davacılara verilmesine, fazla manevi tazminat talebinin reddine,
2-Alınması gereken 10.437,65-TL ilam harcından peşin alınan 4.583,50-TL’nin indirimi ile kalan 5.854,15-TL ilam harcının davalılar … ve …’den dayanışmalı olarak tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından başvurma ve peşin harç olmak üzere yatırılan toplam 4.597,50-TL harç giderinin davalılar … ve …’den dayanışmalı olarak tahsili ile davacılara verilmesine,
4-Reddedilen ve kabul edilen miktarlar nazara alınarak, davacı tarafça yapılan toplam 1.486,00-TL yargılama giderinden takdiren 846,00-TL’nin davalılar … ve …’den dayanışmalı olarak tahsili ile davacılara verilmesine, bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre, avukat ile temsil edilen davacılar yararına hüküm altına alınan maddi tazminat miktarı üzerinden davacı …’e 6.240,39-TL, davacı …’e 1.000,00-TL, manevi tazminat miktarı üzerinden davacı …’e 4.600,00-TL, davacı çocuk …’e 3.500,00-TL, davacı anne … ile baba …’den her birine 1.800,00’er TL, kardeşler …, … ve …’tan her birine 1.000,00’er TL avukatlık ücretinin davalılar … ve …’den dayanışmalı olarak tahsili ile davacılara verilmesine,
6- Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre, avukat ile temsil edilen davalılar … ve … yararına reddedilen manevi tazminat miktarları üzerinden, davacı …’den 2.400,00-TL, davacı …’den 3.500,00-TL, davacılar … ile …’den her birinden 1.800.00’er TL, kardeşler …, … ve …’tan her birinden 1.000,00’er TL avukatlık ücretinin alınarak davalılar … ve …’e verilmesine,
7-Davalılardan … Kuyumculuk Gıda Kum ve Nak İnş Tur Tic ve San Ltd Şti’ne yönelik davanın ret nedenine göre: Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre, avukat ile temsil edilen davalı … Kuyumculuk Gıda Kum ve Nak İnş Tur Tic ve San Ltd Şti yararına, maddi tazminat istemlerinin reddi nedeniyle davacı eş …’den 1.000,00-TL, davacı …’den 1.000,00-TL, manevi tazminat istemlerinin reddi nedeniyle davacı …, …, …, …, …, … ve …’tan her birinden 1.000,00’er TL avukatlık ücretinin alınarak davalı … Kuyumculuk Gıda Kum ve Nak İnş Tur Tic ve San Ltd Şti’ne verilmesine,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA,aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlere yükletilmesine, 05.04.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.