YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/3240
KARAR NO : 2010/3796
KARAR TARİHİ : 05.04.2010

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, SSK’lı süreleri hariç 18.2.1978- 12.5.2005 tarihleri arası tarım bağkur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Davacı, 18.12.1978- 12.05.2006 (dava tarihi) tarihleri arasında tarım … sigortalısı geçerli olduğunun tesbitini istemiştir.
Mahkemece, davacının 1.1.1986 tarihi ile dava tarihi olan 17.5.2006 tarihleri arasında 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğu süreler dışında tarım … sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım … hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye,
Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacının Ziraat Odası, Pancar Ekicileri Kooperatif kaydının, Tekel’den prim kesinti kaydının olmadığı, tapu kaydının olduğu, tarımsal faaliyette bulunduğuna dair zabıta araştırması tanık ve muhtar beyanı bulunduğu, önceden Tarım Kredi Kooperatif kaydının 18.12.1978 tarihinden beri devam ettiği bildirildiği halde son gönderilen kayıtta 31.12.1999 tarihinden beri devam ettiğinin bildirildiği 25.2.2005- 13.2.2006 tarihleri arasında kesintili olarak toplam 205 gün 506 sayılı Yasa’ya tabi sigortalı olduğu, Toprak Mahsulleri Ofisinden prim kesinti bilgilerinin de istenmediği açıktır. Davacının tescili olmadığı halde Muğla İlinin 2926 sayılı Yasa kapsamına alndığı tarih olan 1.1.1986 tarihinden itibaren Tarım … sigortalısı olduğunun kabulü doğru olmamıştır.
Yapılacak iş; davacıya ihtilaf konusu dönemde ürün sattığı kişi, kurum ve kuruluşların isimlerini açıklattırmak, bu kişi kurum ve kuruluşlardan ürün bedelinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, davacının Tarım Kredi Kooperatifine kayıtlı olduğu tarih ile ilgili çelişkiyi gidermekle, pirim kesintisi yapılmış ise belgelerini getirtmek, hiç kesinti yok ise istemin reddine karar vermek, kesinti var ise kesintinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren Tarım … sigortalılığını başlatıp kesintinin yapıldığı yılın sonuna kadar devam edeceğini kabul etmek devamında kooperatif veya oda kaydının bulunması veya bir yıldan fazla ara verilmeyen dönemler için prim kesintilerinin olduğu dönemleri de kabul etmek, bir yıldan fazla ara verilen her bağımsız dönem için yukarıdaki gibi prim kesintisi ve devamındaki oda, kooperatif gibi kayıtların bulunması gerektiğini gözetmek ve toplanan delillere göre bir karar vermekten ibarettir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı düşüncelerle davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlere BOZULMASINA, 5.4.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.