YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2010/8852
KARAR NO : 2011/11508
KARAR TARİHİ : 28.11.2011

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, çakışan süre dışındaki tarım Bağ-Kurluluğunun geçerli olduğunun tespiti ile SSK primi ödenen günlere karşılık gelen zaman için Kuruma ödenen tarım … primlerinin de yasal faiziyle iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

K A R A R

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 506 sayılı yasa kapsamında kalan çalışmaları dışında 2926 Sayılı Yasa’ya göre Tarım … sigortalı olduğunun tespiti ayrıca 506 sayılı yasa kapsamında primleri ödenen günlere karşılık gelen dönemler için kuruma ödenen tarım … primlerinin faiziyle birlikte iadesi istemlerine ilişkindir.
Mahkemece davacının 11.1.2004-2.6.2005 tarihleri arasında Tarım … sigortalı olduğunun ve 2.6.2005 tarihinden sonraki dönem için 2926 sayılı Yasa kapsamında davacının davalı kuruma ödediği primlerin yasal faiziyle davacıyı ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş Tarım … hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kuruma kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurumca resen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için Kuruma başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler Kanununa göre kurulan … Kooperatifleri ile Birliği, …Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 1.6.2003 tarihinde davalı Kuruma 2926 Sayılı Yasa kapsamında tarım … sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği,ihtilaflı dönemde 506 yasa kapsamında sigortalı çalıştığı dönemlerin 13.11.2003-10.1.2004,3.6.2005-31.10.2005,24.9.2007-30.4.2009 tarihleri arasında olduğu,davacının tarımsal faaliyetinin ispatı için 2926 sayılı yasanın 10.maddesinde belirtilen ziraat odası veya kooperatif kaydı,kolluk araştırması ve sair hususların yargılama sırasında mahkemece ilgili yerlerden sorulmadığı anlaşılmıştır.
Somut olayda,davacının kısa süreli 506 sayılı Yasa kapsamında çalışmasının bittiği tarih olan 10.1.2004 tarihinden sonra tarım … sigortalılığına karar vermek mümkün olsa bile bunun için 2926 sayılı yasanın 10.maddesinde belirtilen kayıtlarla ile davacının tarımsal faaliyetinin ortaya konulması gerekir. Mahkemece yapıldığı üzere davacının ziraat odası kaydı,kooperatif kaydı, kolluk araştırması gibi tarımsal faaliyetini ispatlayacak hususlar tespit olunmadan yazılı şekilde karar verilmesi yanlıştır.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeden eksik araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle sair yönlerin incelenmeksizin kurulan hükmün davalı Kurum yararına BOZULMASINA 28.11.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.