YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/8337
KARAR NO : 2011/7830
KARAR TARİHİ : 10.10.2011
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, çakışan Sosyal Güvenlik Kurumu sigortalılığı hariç 01/04/1994-04/05/1994 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 1/6/1990-4/1/2007 tarihleri arasında 01/04/1994-04/05/1994 tarihleri arasındaki çakışan 506 sayılı Kanun’a tabi çalışmaları dışında Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine ilişkindir.
Mahkemece istem uyulan bozma ilamı sonucunda 01/04/1994-04/05/1994 tarihleri arasında zorunlu SSK süreleri hariç tutularak kabul edilmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Kanun’da 506 sayılı Kanun’un 79.maddesine koşut geçmiş Tarım … hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Kanun’un 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan Kanun’un 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlarla, 60 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından Tarım … sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Kanun’un 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek …’a ödenmesi halinde kayıt
ve tescil için Kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. …’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, Tarım Satış Kooperatifler Kanunu’na göre kurulan … Kooperatifleri Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve Tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir. Bu kayıtların tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olduğu ortadadır.
15/10/2007 tarihli ve 23/02/2008 tarihli bozma ilamında 6701010241878 ve 14368945 sigorta sicil kayıtlarının ya da kayıtlı 506 sayılı Kanun’a tabi çalışmaların davalıya ait olup olmadığı açıkca belirlenmesi, 10/09/1990 tarihindeki dönem yönünden 2926 sayılı Kanun’un 10. maddesinde sayılan ve tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi olan kayıt ve bulgular ile 506 sayılı Kanun’a tabi çalışmasının ilk olarak başlayıp sona erdiği tarihten sonra 10. madde de yazılı kayıtların bulunup bulunmadığını araştırmak, davacının tapusuz gayrimenkulü var ise edinme tarihini tespit etmek, davacıya ürün sattığı kişi ve kuruluşları açıklattırmak ürün bedelinden kesinti yapılıp yapılmadığını sormak, varsa belgelerini getirmek ve sonucuna göre karar verme gereğine değinildiği, mahkemece bozma ilamına uyularak davacıya tüm delilleri ibraz etmesi için 30 günlük kesin sürenin verilmesi ile bozma kararındaki hususların yerine getirilmeden karar verildiği, Kanun’un re’sen araştırma ilkesine tabi olduğundan bozma gereğinin yerine getirilerek davacının temyiz dilekçesi ekindeki zirai taşınmazları çocuklarına devrettiği gözetilerek, ihtilaf konusu dönemde zirai taşınmazlar üzerinde davacının mı yoksa çocuklarının mı bizzat ziraat yaptığının araştırılması gereğine değinilmiştir.
Uyulan bozma ilamı sonucunda davacının sigorta dosyasının getirtildiği, 01/06/1975-04/05/1994 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun’a tabi sigortalılık çalışmalarının bulunduğu, ihtilaflı dönemde 01/04/1994-04/05/1994 tarihleri arasında çakışan 24 gün kısa süreli çalışması olduğu, tespiti istenen dönemde herhangi bir tevkifat kesintisi, Tarım … prim ödemesi olmadığı Aybastı Tapu Sicil Müdürlüğü 26/05/2008 günlü yazısında davacı tapularını 27/11/1981 tarihinde çocuklarına devrettiği, davacının Fiskobirliğe üyeliğinin olmadığı, Gölköy Tarım Kredi Kooperatifi’ne 02/03/1997 tarihinde 13 dekar arazi beyan verdiği görülmüştür.
Mahkemece davacının ihtilaf konusu dönemde üzerine kayıtlı arazısi bulunmadığı, arazilerini 1981 yılında çocuklarına devrettiği, tarımsal faaliyetinin ispatlanamadığı zilyetliğinde arazisi bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddi yerine yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ : Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 10/10/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.