YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/5578
KARAR NO : 2012/7754
KARAR TARİHİ : 10.05.2012
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, 01/05/1986-01/07/2007 tarihleri arasında iptal edilen dönemde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitiyle 28/09/2007 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı almaya hak kazandığına karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacı 01.05.1986 tarihinden itibaren 2926 sayılı yasaya tabi tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve 1.10.2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini istemiştir.
Mahkemece davanın kabulüne ilişkin karar Dairemizin 2009/15047 E,2010/12311 K sayılı 9.12.2010 tarihli ilamı ile davacının Muhtarlıkça yapılan bildirge üzerine davalı Kurumca 01.05.1985 tarihinden geçerli olmak üzere re’sen 2926 sayılı Yasaya tabi tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edilmesine rağmen Ziraat Odasına üyeliğinin 29.1.2004 tarihinde başladığı adına kayıtlı 3 adet tapulu taşınmazı ise 13.7.2001 ila 31.3.2006 tarihleri arasında edindiği, Tarım Kredi Kooparatifi kaydının bulunmadığı, prim ödemesinin 31,3,1998 tarihinde başladığı öncesinde prim kesintisi yada iradi prim ödemesinin bulunmadığı ve davacının 26 5.1986 tarihinde Kurum kayıtlarına giren dilekçesinde Bağ-kura tescil ile ilgili bildirimden haberini olmadığını,herhangi bir sanatının olmadığı ev hanımı olup ev işlerinde çalıştığını kurum primlerini ödeyecek gücünün bulunmadığın bildirdiği toplanan delillerden davacını prim ödemesinin 1998 yılında başlaması nedeniyle 1.1.1998- 1.7.2007 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tespit kararı yerinde bulunmakla beraber davacının tescil tarihinde tarım Bağ-Kur sigortalılık nitelikleri taşımadığı bu nedenle davacı yönünden 1.5.1986-31.12.1997 tarihleri arasındaki dönem yönünden davanın reddi gerekirken 2926 sayılı yasa’nın 10.maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanmadığı halde bu yılların soyut zabıta araştırmalarına dayalı olarak, tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine kararı verilmesini usul ve yasaya aykırı bulunarak bozulmuştur.
Mahkemece dairemiz bozma ilamından sonra yapılan yargılamada davacıya ait taşınmazların kadastro tutarakları dosya içine alınarak bu belgeler de dayanak gösterilmek suretiyle önceki kararda direnilmiştir.Direnme üzerine dosya HGK gönderilmiş, HGK 2011/21-491E,2011//585 K sayılı 5.10.2011 tarihli kararı ile işin esasının incelenmesinden önce temyize konu kararın gerçekte yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı dolayısıyla temyiz incelemesinin HGK’nca mı yoksa Özel Dairece mi yapılması gerektiği husus ön sorun olarak kabul edilerek ön sorun değerlendirilmesinde direnme kararının varlığından söz edebilmek için mahkemenin bozmadan esinlenerek yeni herhangi bir delil toplamadan, önceki deliller çerçevesinde karar vermeli gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirilmemelidir.Mahkemenin yeni bir delile dayanarak veya bozmadan esinlenerek, gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir husus bozmada işaret olunan şekilde değerlendirilerek karar verilmiş olması halinde direnme kararının varlığından söz edilemez .Mahkemece bozma ilamından sonra yapılan yargılamada bozmadan önce dosya içinde bulunmayan Yerel mahkemenin ve Özel Dairenin incelemesinden geçmeyen davacıya ait taşınmazların kadastro tutanaklarının incelenerek bu taşınmazların 20 yıldır davacını zilyetliğinde bulunması hususunun gerekçe yapılmasının mahkemenin direnme olarak adlandırdığı kararın usul hukuku anlamında gerçek bir direnme kararı olmadığı bozma çerçevesinde yapılan araştırma sonucu oluşturulan ve yine bozmadan esinlenerek ilk kararda tartışılıp değerlendirilmeyen yeni gerekçeye dayalı yeni hüküm niteliğinde olduğundan bahisle hükmün temyizen incelenmesi Özel Daireye ait olduğundan bahisle dosya temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiştir.
HGK ‘ca da tespit edildiği üzere mahkemece bozmadan önce var olmayan belge olan kadastro tutanakları getirtilmek suretiyle eylemli olarak bozmaya uyulduğu ve bozmadan sonra dosyaya ibraz olunan kadastro tutanakları davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığını kanıtlamaya yeterli olmadığından bozma uyarınca işlem yapılması gerekmektedir. Mahkemece eylemli olarak uyulan Dairemizin 9.12.2010 tarih ve 2009/15047,2010/12311 karar sayılı ilamında açıkça, davacının tescil tarihinde tarım Bağ-Kur sigortalılık nitelikleri taşımadığı bu nedenle 01/01/1998-01/07/2007 dönemi için tespit kararı verilmesi yerinde olduğu, 1.5.1986-31.12.1997 tarihleri arasındaki dönem yönünden davanın ve 1.10.2007 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı talebinin reddinin gerektiği belirtilmiş olmakla bu dönem ve yaşlılık aylığı talebi yönünden davanın reddi yerine kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.
O halde davalı kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 10/05/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.