YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/7131
KARAR NO : 2012/8368
KARAR TARİHİ : 17.05.2012

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Davacı, 2002/2 dönemi ile 19/11/2003 ve 15/07/2009-31/12/2009 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

K A R A R

Dava nitelikçe: Davacının 506 sayılı yasa kapsamındaki kısa süreli zorunlu çalışmaları dışında, 2002/2 dönemde 506 sayılı Yasa kapsamındaki çalışmasının bitimini takiben yeniden SSK’lı çalışmasının başladığı 19.11.2003 tarihleri arasında kalan süre ile 15.07.2009-31.12.2009 tarihleri arasında kalan sürede Tarım … sigortalısı olduğunun tespitine ilişkindir.
Mahkemece istemin kabulü ile davacının 23.07.2002-19.11.2003 ve 15.07.2009-31.12.2009 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine karar vermiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 Sayılı Yasada, 506 Sayılı Yasanın 79. maddesindeki gibi, geçmiş Tarım … hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Anılan yasanın 5. maddesinde, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin, kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı belirtilmiştir. Yasanın 10. maddesindeki kayıtlar Kurum tarafından yapılacak olan tescil işlemleri için uygulama alanı bulmaktadır.
Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, …’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.
İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.
Tarım … sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, bir-iki yıl dışında süreklilik arz ettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.
Prim kesintisinin bulunmadığı yıllarda, tarımsal faaliyetin saptanması bakımından, ürünlerin ne şekilde değerlendirdiğini ortaya koymak, davacının tarımsal faaliyete elverişli taşınmazlarının bulunup bulunmadığını araştırmak, tarımsal faaliyetin taşınmazların kiralanması suretiyle yürütüldüğü iddia ediliyor ise, bu konuda taşınmazların kimden, hangi yıllar için kiralandığı, hangi tarımsal ürünlerin üretimi için faaliyette bulunulduğu, kiralayan kişinin Tarım … sigortalılığının bulunup bulunmadığı, kiracının kiralama yoluyla tarımsal faaliyetini yürütmeye elverişli tarımsal alet edevatının bulunup bulunmadığı gibi ayrıntılı araştırma yapmak, gerektiğinde tarımsal faaliyetin yapıldığı iddia edilen dönemdeki muhtar ve azaların bilgilerine başvurmak, özetle, tarım faaliyetinin devam edip etmediğini hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya koymak ve sonucuna göre hüküm kurmak gerekir.
Somut olayda davacının 506 sayılı yasa kapsamında 2002 yılında çalıştığı işyerinden hangi tarihte ayrıldığı, keza 2926 sayılı yasa gereğince teslim ettiği ürün bedelinden kesintinin hangi ayda yapıldığı belli değildir. Tevkifatın SSK sigortalılığının devam ettiği dönemde yapılması halinde bunun hizmet akdi ile çalışmasının bittiği tarihten sonra Tarım … sigortalılığının başlatılmasında dikkate alınması mümkün değildir. Yapılacak iş davacının 2002/2 dönemde 506 sayılı yasa kapsamında bildirilen 61 günlük çalışmasının hangi tarihte sona erdiği ve bu tarihten sonra davacıdan tevkifat yapılıp yapılmadığını belirlemek ve sonucuna göre karar verilmekten ibarettir.
Öte yandan Davacının 19.11.2003 tarihinde Tarım … sigortalılığının sona ermesinden sonra sattığı ürün bedelinden ilk defa 15.07.2009 tarihinde tevkifat yolu ile prim kesildiğine göre izleyen aybaşı olan 01.08.2009 tarihinden itibaren Tarım … sigortalılığının yeniden başlatılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde 15.05.2009 tarihinden itibaren yeniden başlatılmasına karar verilmesi de isabetsiz olmuştur.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hükmün bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17.05.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.