YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/9752
KARAR NO : 2012/12726
KARAR TARİHİ : 02.07.2012
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, ilk kesinti tarihini takip eden aybaşından itibaren Tarım Bağ_Kur sigortalısı olduğunun tespitine aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2-Dava, davacının 2.9.2004 – 21.3.2011 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı olduğunun tespiti ve 6111 sayılı Yasa’dan yararlandırılması istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 1.5.1994 – 31.12.2011 tarihleri arasında tarım … sigortalısı olduğunun tespitine ve 6111 sayılı Kanun’dan yararlandırılmasına karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının satmış olduğu ürün bedellerinden Nisan 1994 ve Şubat 1996’ da kesinti yapıldığı, davacının 6.3.1997 – 31.12.2001 tarih aralığında ve 2.9.2004 tarihinden beri ziraat odası, 1.5.1994 – 31.12.2001 tarih aralığında ve 21.3.2011 tarihinden beri tarım … kaydının olduğu, davacının 27.12.2001 tarihinde Kuruma dilekçe ile müracaat ederek ve ilgili birimlere onaylattığı terk formunu vererek tarımsal faaliyete son verdiğini belirtmesi üzerine 18.4.2002 tarihinde 31.12.2001 tarihi itibari ile tarım … sigortalılığına son verildiği anlaşılmıştır.
6100 sayılı HMK.’ nın 26. maddesi gereğince hâkim, kural olarak iki tarafın iddia ve savunmaları ile bağlı olup talepten fazlasına veya başka bir şey hüküm veremez.
Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 Sayılı Yasada, 506 Sayılı Yasanın 79. maddesindeki gibi, geçmiş Tarım … hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Anılan yasanın 5. maddesinde, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin, kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı belirtilmiştir. Yasanın 10. maddesindeki kayıtlar Kurum tarafından yapılacak olan tescil işlemleri için uygulama alanı bulmaktadır.
Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, …’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.
İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.
Tarım … sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, bir-iki yıl dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.
Prim kesintisinin bulunmadığı yıllarda, tarımsal faaliyetin saptanması bakımından, ürünlerin ne şekilde değerlendirdiğini ortaya koymak, davacının tarımsal faaliyete elverişli taşınmazlarının bulunup bulunmadığını araştırmak, tarımsal faaliyetin taşınmazların kiralanması suretiyle yürütüldüğü iddia ediliyor ise, bu konuda taşınmazların kimden, hangi yıllar için kiralandığı, hangi tarımsal ürünlerin üretimi için faaliyette bulunulduğu, kiralayan kişinin Tarım … sigortalılığının bulunup bulunmadığı, kiracının kiralama yoluyla tarımsal faaliyetini yürütmeye elverişli tarımsal alet edevatının bulunup bulunmadığı gibi ayrıntılı araştırma yapmak, gerektiğinde tarımsal faaliyetin yapıldığı iddia edilen dönemdeki muhtar ve azaların bilgilerine başvurmak, özetle, tarım faaliyetinin devam edip etmediğini hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde ortaya koymak ve sonucuna göre hüküm kurmak gerekir.
Mahkemece, yukarıda belirtilen hususlara uygun ayrıntılı araştırma yapılmadan davacının terk formuna göre tarım … sigortalılığının sona erdiği 31.12.2001 tarihinden sonra tesbite karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Öte yandan, davacının 2.9.2004 – 21.3.2011 tarihleri arasında tarım … tespiti şeklindeki talebine rağmen talep aşılarak 1.5.1994 tarihinden itibaren tarım … sigortalılığa hükmedilmesi de hatalıdır. Aynı şekilde tescilli olduğu için hukuki yarar bulunmayan 1.5.1994 – 31.12.2001 dönemi ile 21.3.2011 tarihinden sonra tespite karar verilmesi de doğru değildir.
O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 02.07.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.