YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/12434
KARAR NO : 2013/18914
KARAR TARİHİ : 22.10.2013

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVALILAR :

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 06/09/2000-08/11/2008 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R

Dava; davacının davalı işyerinde 06.09.2000 – 08.11.2008 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı adına davalı işyeri tarafından 06.09.2000 ve 01.10.2001 tarihli işe giriş bildirgeleri düzenlendiği, 06.09.2000 – 18.11.2008 tarihleri arasında davalı işyerinden davacının kısmi çalışmalarının bildirildiği, bazı aylar 15 gün üzerinden bildirim yapıldığı, davalı Kurum tarafından, 2004/9 – 2008/11. aylar arasındaki eksik gün bildirimlerine ilişkin dökümlerin gönderildiği, davacının da adı bulunan bu belgelerde ücretsiz izin kullanıldığının belirtildiği, davacının, 16.06.2003 – 01.07.2003, 01.05.2005 – 17.05.2005, 05.07.2006 – 20.07.2006, 01.12.2007 – 14.12.2007, 30.07.2008 – 18.08.2008 tarihleri arasında yıllık ücretli izin kullandığı, bordrolarda isimleri bulunan davacı tanıklarının; 2001-2004-2007 ve 2008 yıllarında işyerinin bazen faaliyetinin durdurulduğunu, işçilerin işten çıkartıldığını ve kriz aşıldıktan sonra tekrar çağrıldıklarını, eksik çalışma olduğunda çıkışlarının verilmediğini, ücretsiz izin verildiğini beyan ettikleri, yine bordrolarda isimleri bulunan davalı tanıklarının 2006-2007 yıllarında ücretsiz izin uygulamasının başladığını, 2008 yılında daha çok olduğunu, işverenin ücretsiz izin sonrası işçileri tekrar çağırdığını beyan ettikleri, bilirkişi Av. … … tarafından sunulan raporda; ücretsiz izin iddiası varsa davalı işverenin buna ilişkin yazılı belge sunması gerektiğini, sunulmadığı taktirde davacı ile aynı dönemde çalışan bordro tanıklarının beyanlarının esas alınacağını, davacının hizmet cetvelinden bir ay 30 gün, bir ay 15 gün bildirimde bulunulduğunun anlaşıldığını, ancak davacı ile aynı dönemde çalışan başka işçilerin davacının 15 gün bildiriminin bulunduğu aylarda 30 gün bildirimlerinin bulunduğunu, tüm işçiler için eksik bildirim yapılmadığını, bu nedenle tanık beyanları esas alınarak davacının sürekli çalıştığının kabulü gerekeceğini bildirdiği, dosyadaki belgelerden; davacının eksik bildiriminin bulunduğu aylarda bir kısım işçilerin çalışmalarının 30 gün üzerinden bildirildiği, geri kalanın ise eksik bildirildiği, davalı şirket vekilinin, bilirkişi … tarafından da rapor sunulduğunu ve…’in raporu ile aralarında çelişki bulunduğunu beyan ettiği, ancak Zafer Ayarman’ın raporunun dosyada bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık; somut olayda davacının kesintisiz çalıştığının ispatı konusunda, mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz. Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken komşu işyerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555,5.2.2003 gün 2003/21-35-64,15.10.2003 gün 2003/21-634-572,3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 10.11.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır.
Somut olayda; mahkemece daha önce verilen kararın, hizmet tespiti ve işçilik alacaklarına ilişkin davaların bir arada görülemeyeceğinden bahisle bozulduğu anlaşılmakla, davalı şirket vekilinin beyan ettiği gibi bozma ilamından önce bilirkişi … tarafından hazırlanan bir rapor var ise bu rapor dosya arasına alınmadan, davalı işyeri tarafından davacının ücretsiz izinli gösterildiği dönemde gerçekten faaliyette bulunup bulunmadığı ve bu dönemde diğer dönemlere göre faaliyet kapasitesinde bir değişiklik bulunup bulunmadığı araştırılmadan sonuca gidilmiş olması isabetsiz olmuştur.
Mahkemece yapılacak iş; var ise bilirkişi … tarafından hazırlanan raporu da dosya arasına almak, davalı işyerinin kayıt ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bir bilirkişi marifeti ile inceleme yaptırarak, ücretsiz izin bildirimi yapılan dönemlerde işyerinin faaliyet kapasitesinde bir değişiklik bulunup bulunmadığını gerekiyor ise yerinde tespit ettirmek, Kurum tarafından eksik gün bildirimine ilişkin gönderilen belgelerden, davacının eksik günlerinin bildirildiği dönemdeki bordro tanıklarını tespit ederek, bu dönemlerde gerçekten ücretsiz izin kullanılıp kullanılmadığını sormak ve toplanan deliller ışığında varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden … San. Tic. Ltd. Şti.’ne iadesine, 22.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.