YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2014/10103
KARAR NO : 2014/23836
KARAR TARİHİ : 13.11.2014
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, yurt dışında çalışmaya başladığı 21/04/1970 tarihinin ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespitine, yurtdışı borçlanmasının 5510 sayılı yasanın 4/1-a kapsamında değerlendirilmesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hükmün taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
1) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun tüm,davacı vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,
2) Dava, davacının yurt dışında(Almanya) çalışmaya başladığı 21.4.1970 tarihinin ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespiti ile yurt dışı borçlanmasının 5510 Sayılı Yasanın 4/1-a kapsamında değerlendirilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, 12.4.1955 doğumlu olan davacının, tespiti istenen tarihte 18 yaşını ikmal etmediği gerekçesiyle 12.4.1973 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak tespitine,yurtdışı borçlanmasının 5510 Sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamında değerlendirilmesine ilişkin talebinin ise reddine karar verilmiştir.
5510 sayılı Kanun’un 38.maddesine göre malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı; sigortalının, 5417, 6900, 506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıklara veya 5510 sayılı Kanuna tâbi olarak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edilir. Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri hükümleri saklıdır.
Bu Kanunun uygulanmasında 18 yaşından önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Bu tarihten önceki süreler için ödenen malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir.
Kanun’un Geçici 6.maddesine göre 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Kanuna göre 1/4/1981 tarihinden önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında, bu Kanunun 38 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki sigortalılık süresinin 18 yaşın doldurulduğu tarihten başlayacağına ilişkin hükmü uygulanmaz.
506 sayılı Kanun’un 60/G maddesine göre “Bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak, bu tarihten önceki süreler için ödenen Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir.” Kanun’un Geçici 54.maddesine göre ” 01/04/1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında 60 ıncı maddenin (G) fıkrası hükmü uygulanmaz.”
Sigortalıların yurtdışında 1.4.1981 tarihinden önce 18 yaşını ikmal etmeden çalışmaya başlamaları halinde 5510 sayılı Kanun’un Geçici 6 ve 506 sayılı Kanun’un Geçici 54.maddesi hükmüne göre çalışmaya başladıkları tarihin ülkemizde de sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabulü gerekir.
Somut olayda, davacının Türkiye’de 5510 Sayılı Yasanın 4/1-a kapsamında sigortalılığının bulunmadığı, 20.09.2012 tescil tarihli 4/1-b maddesi kapsamında sigortalılığının bulunduğu,davacının Almanya’da 21.4.1970 tarihinde çalışmaya başladığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece, davacının yurt dışı borçlanmasının 5510 SY nın 4/1-a kapsamında değerlendirilmesine ilişkin talebin reddi doğru ise sigorta başlangıç tarihinin tespitine yönelik hüküm yerinde olmamıştır.
12.4.1955 doğumlu davacının 1.4.1981 tarihinden önce 21.4.1970 tarihinde Almanya’da çalışmaya başladığı anlaşıldığından yukarıda yer alan maddi ve hukuki olgular gözetilerek, davacının Almanya’da fiili (eylemli) çalışmasının başladığı tarihinin 18 yaşın ikmali koşulu aranmaksızın ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabulüne karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçe ile 18 yaşın ikmal edildiği tarih olan 12.4.1973 tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK’un 438/7. maddesi uyarınca hüküm bozulmamalı, düzeltilerek onanmalıdır.
SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hüküm fıkrasının 1.paragrafının 1.bendinin tümden silinerek yerine ;” Davacının yurt dışındaki sigortalılığı nedeniyle ülkemizde sigortalılık başlangıç tarihinin “21.4.1970” olarak tespitine,” rakam ve sözcüklerinin yazılmasına ve hükmün bu düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davacıya yükletilmesine,
13/11/2014 gününde oybirliğiyle ile karar verildi.