YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2016/12296
KARAR NO : 2016/14141
KARAR TARİHİ : 15.11.2016
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
Davacı, prim kesintisinin yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren….sigortalısı olduğuna karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.
Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.
K A R A R
Dava, davacının ilk prim kesintisini takip eden aybaşından itibaren…. sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 01/11/1994-01/12/1994 ve 31/12/1994-01/03/2004 devrelerinde …. sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.
Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 20/02/2004 tarihli giriş bildirgesine istinaden 01/03/2004 tarihi itibariyle 2926 sayılı Yasa kapsamında … sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği, ardından davacının 04/12/2012 tarihli başvurusu üzerine davacının sigortalılığının 01/12/1994-22/10/2012 tarihleri arasında düzenlenip, prim borçları yönünden 6552 sayılı Yasadan yararlandırıldığı sonrasında davalı Kurumca hizmetini devam ettirecek oda kaydı bulunmadığı gerekçesiyle davacının sigortalılığının 01/12/1994-31/12/1994 ve 01/03/2004-22/10/2012 tarihleri arası olarak tescil edildiği, teslim ettiği ürün bedellerinden 28/10/1994 tarihinde prim kesintisi yapıldığı, 19/09/2001 tarihinden itibaren devam eden ziraat oda kaydının bulunduğu anlaşılmaktadır.
Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde,….’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.
….. sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davalarında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması ya da ürün tesliminin olması tek başına davanın kabulü için yeterli değildir….sigortalılığının tespiti için öncelikle bir prim kesintisinin (tevkifat) bulunması gerekir. Yine bu prim kesintisini (tevkifatı) takip eden yıllarda, tarımsal faaliyete ilişkin olarak, hangi tarımsal ürünlerin yetiştirildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği, bu ürünlerden prim kesintisinin yapılıp yapılmadığı gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir.
Öte yandan ilk prim kesintisini izleyen yıllarda, prim kesintisi (tevkifat) veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilip, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.
11/09/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 sayılı Yasanın 58 maddesiyle 5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici 54. madde eklenmiştir. Geçici 54.maddesinin II.fıkrasında; “…4 üncü ve 7 nci maddeler ile 2926 sayılı Kanunun 2 nci, 5 inci ve 9 uncu maddelerine göre kayıt ve tescili yapılanların, sigortalılık tescil ve sürelerine esas tarımsal faaliyetleri ile ilgili kurum ve kuruluş üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine sigortalılıkları geçersiz sayılarak iptal edilenlerin, tescillerinin yapıldığı tarihten 31/12/2010 tarihine kadar geçen sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla, 4 üncü maddenin birinci -fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır. Ancak, tevkifat kesintisine binaen geriye dönük yapılan tescillerden, tevkifatın yapıldığı tarihte ziraat odası kaydı bulunmayan, daha sonra geriye dönük tesis edilen kayıtlar geçerli kabul edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Somut olayda, teslim ettiği ürün bedellerinden yapılan 28/10/1994 tarihli prim kesintisi bulunduğundan Mahkemece, davacının 01/11/1994-01/12/1994 tarihleri arasında …. sigortalısı olarak tespit edilmesine ilişkin verilen karar yerindedir. Ancak 28/10/1994 tarihinden sonra prim kesintisi ve ürün teslimi bulunmadığı gibi davacı 5510 sayılı Kanunun geçici 54. maddesi kapsamında da olmadığından 01/01/1995-01/03/2004 tarihleri arasındaki talebin reddi gerekmektedir.
Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 15/11/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.