YARGITAY KARARI
DAİRE : 21. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2016/7241
KARAR NO : 2016/6736
KARAR TARİHİ : 14.04.2016

Davacı … ile davalılar 1) …Vek.Av. … 2) …. Vek.Av. … aralarındaki tespit davası hakkında … Asliye Hukuk (İş) Mahkemesince verilen 09/09/2015 gün ve 14/827 sayılı kararın onanmasına ilişkin Dairemizin 04.02.2016 gün ve 1453/1263 sayılı ilamına karşı davacı vekili tarafından süresi içinde karar düzeltilmesi yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi. Gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
İstem, maddi yanılgının düzeltilmesine ilişkindir.
Maddi yanılgının varlığı halinde usuli kazanılmış haktan söz edilemeyeceği ve maddi hatanın düzeltilmesi gerektiği Yargıtay’ın ve Dairemizin yerleşmiş görüşlerindendir.
Dava, 2926 Sayılı Yasaya göre… sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
Yargıtay’ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, …’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.
İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.
Tarım … sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir….ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının 1997 yılındaki tevkifatına dayanılarak 01.06.1998 tarihinde Tarım … sigortalısı olarak Kuruma tescil edildiği, Elbistan Şeker Fabrikasının yazısına göre davacının 1998 yılından itibaren pancar ekicisi olduğunun bildirildiği ancak davacının 50 yaşını doldurduğundan prim kesintisi yapılmadığının bildirildiği, davalı Kurum tarafından davacının 01.06.1998-30.12.1998 tarihleri arasında Tarım … sigortalısı sayıldığı anlaşılmaktadır.
Somut olayda; davacının teslim ettiği ürünlerden 1997 yılında prim kesintisi yapıldığına göre ,bundan sonra üretimini belgelediği yıllarda da sigortalılığının devam edeceği hususu dikkate alınmaksının davanın reddedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
Ne var ki, … Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/14 E, 2015/827 K sayılı 30.01.2015 tarihli kararı, maddi hata sonucu Dairemizin 2016/1453 E, 2016/1263 K sayılı, 04/02/2016 tarihli ilamı ile onanmıştır.
O halde davalının bu yönleri amaçlayan maddi hata istemi kabul edilmeli, Dairemizin 2016/1453 E, 2016/1263 K sayılı, 04/02/2016 tarihli ilamı kaldırılarak, mahkemenin 2015/14 E, 2015/827 K sayılı 30.01.2015 tarihli kararı bozulmalıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının maddi hata isteminin kabulüyle, Dairemizin 22016/1453 E, 2016/1263 K sayılı, 04/02/2016 tarihli Onama ilamının KALDIRILMASINA, … Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2015/14 E, 2015/827 K sayılı 30.01.2015 tarihli kararın BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 14.04.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.