YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/10470
KARAR NO : 2011/9016
KARAR TARİHİ : 30.12.2011

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini
Istemiştir.
Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, boşta geçen süre ücret ve diğer haklar ile işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminatın belirlenmesini istemiştir.
Davalı işveren, davacının belediye işçisi olmadığını, aralarında iş sözleşmesi bulunmadığını, davalı … Başkanlığında 3-5 ayda birkaç günlük yevmiye karşılığında belediye başkanlığının ihtiyaç duyduğu acil ve günü birlik işlerde çalıştığını, ancak aralarında sürekli veya belirsiz süreli iş sözleşmesinin söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, dinlenen tanıkların beyanlarından davacının davalı … başkanlığında belirsiz süreli iş akdiyle işçi olarak çalıştığı, kıdem süresinin altı aydan fazla olduğu,geçerli nedenle feshedilen iş akdinin yazılı bir fesih bildirimi yapılmadan feshedildiğinden geçersiz olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar davalı tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı, davacının 5620 sayılı Yasa kapsamında ve kamu Kurumlarında personel istihdamına ilişkin mevzuata uygun olmayan vizesiz çalışmasının fesih sonrasına yönelik hüküm doğurup doğurmayacağı konuları uyuşmazlık konusudur.
Uyuşmazlığın normatif dayanağı 4/4/2007 tarihinde kabul edilen ve 21/04/2007 tarihinde resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5620 sayılı Kanunun 1, 2, 3, geçici 1 ve 3.maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunun 18, 19, 20 ve 21.maddeleridir.
5620 sayılı Kanunun m.1.de bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan geçici işçilerin sözleşmeli personel pozisyonlarına veya sürekli işçi kadrolarına geçirilme koşul ve yöntemi düzenlenmiştir. Buna göre maddede belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan işçinin sürekli işçi kadrosuna geçirilmesi için 2006 yılı içerisinde usûlüne uygun olarak vizesi yapılmış geçici iş pozisyonlarında toplam 6 ay veya daha fazla süreyle geçici işçi olarak çalışmış olmak gerekir. Aynı düzenlemede 2005 veya 2006 yıllarında aynı şartlarda çalışıp da askerlik, doğum veya sağlık kurulu raporuyla belgelendirilen sağlık sorunları sebebiyle iş sözleşmeleri askıda kalanların da bu hüküm kapsamında değerlendirileceği öngörülmüştür.
Sözü edilen Kanunun m.3’e göre bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 1 inci madde kapsamındaki idare, kurum ve kuruluşlarda geçici iş pozisyonlarında işçi çalıştırılamaz. Ancak mevsimlik ve kampanya işleri ile orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde bir malî yılda 6 aydan az olmak üzere vize edilecek geçici iş pozisyonlarında işçi çalıştırılabilir. Bu şekilde çalıştırılacak işçiler için her malî yılda maddede belirtilen mercilerden geçici iş pozisyon vizesi alınması zorunludur. Söz konusu vize işlemi yapılmaksızın geçici işçi çalıştırılamaz ve herhangi bir ödeme yapılamaz. İl özel idareleri ile bunların müessese ve işletmelerinde (Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş olan şirketler hariç) bu fıkra hükümlerine göre geçici işçi çalıştırılabilmesine ilişkin usûl ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenir.
5620 sayılı Kanunun 2.maddesinin (2) numaralı bendinde “Bu Kanunun 1 inci maddesi kapsamındaki idare, kurum ve kuruluşlarda çalışan geçici işçilerden bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla; bağlı bulundukları sosyal güvenlik kurumundan yaşlılık veya emeklilik aylığı bağlanmasına hak kazanmış olanlardan bu tarih itibarıyla kadınlarda 56, erkeklerde 58 yaşını doldurmuş olanlar, sürekli işçi kadrolarına veya sözleşmeli personel statüsüne geçirilmezler, bunların iş sözleşmeleri tüm yasal hakları ödenmek suretiyle sona erdirilir” kuralına yer verilmiştir.
5620 sayılı Kanunun geçici m.1’ e göre “kanunda belirtilen şartları taşımadıkları için sürekli işçi kadrolarına veya sözleşmeli personel statüsüne geçişi yapılamayan ve bu Kanunun 3. maddesi kapsamına girmeyen geçici işçiler, ilgili idare, kurum ve kuruluşlarda bir mali yılda 6 ayda az olmak üzere bu Kanunun 3. maddesinde belirtilen usule göre vizesi yapılacak geçici iş pozisyonlarında çalıştırılmaya devam olunabilir”. Maddenin 2.fıkrasında sözleşmeli personel statüsüne geçmeyi kabul etmeyenlerin 2006 yılındaki çalışma sürelerini aşmamak kaydıyla bu Kanunun 3.maddesinde belirtilen usûle göre vizesi yapılacak geçici iş pozisyonlarında istihdam edilmeye devam olunacağı belirtilmiştir. Yine maddenin 3.fıkrasına göre maddenin birinci ve ikinci fıkrası kapsamına girenlerin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik kurumundan yaşlılık veya emeklilik aylığı bağlanmasına hak kazandıkları tarihte iş sözleşmeleri tüm yasal hakları ödenerek feshedilir.
4857 sayılı İş Kanunun 18, 19, 20 ve 21.maddelerinde öngörülen iş güvencesi hükümleri feshe karşı işçiyi korumayı sağlamak üzere kabul edilmiştir. “Fesih” olarak nitelendirilemeyecek askıya alma hallerinde, işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlandırma olanağı bulunmamaktadır.
Dosya içeriğinden, davacının 28/03/2004–6 Haziran 2006 tarihleri arasında davalı işeverene ait işyerinde temizlik işçisi olarak çalıştığının tanık beyanlarından, yevmiyeciler e ait imza föyünden ve Cumhuriyet Savcılığı soruşturma belgelerinden anlaşıldığı,çalışmanın vizesiz olarak gerçekleştiği, iş akdinin sözlü olarak geçerli nedenle feshedildiği, Mahkemece davanın kabulüne dair verilen ilk kararın davalı işveren temyizi üzerine, Yargıtay … Hukuk Dairesinin 14/09/2009 tarih ve 2008/32584 esas ve 2009/22622 karar sayılı kararı ile,davacı işçinin iş sözleşmesinin feshinin geçersizliğine ve işe iadesi isteğinin kabulüne ilişkin mahkemece verilen kararın, “Davalının bir kamu kurumu olması nedeniyle sigortasız işçi çalıştırdığı iddiası hayatın olağan akışına uygun düşmemektedir. Bu nedenle, sigorta kayıtları getirtilmeli, davacıya yapılan ücret ödemelerine ilişkin belgeler davalı kurumdan istenmeli, varsa taraflardan diğer delilleri de toplanmalı ve tüm dosya içeriği yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak davacının altı aylık kıdeminin bulunup bulunmadığı kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir.”gerekçesiyle bozulduğu, Mahkemece bozma ilamına uyularak bozma doğrultusunda araştırma yapıldığı anlaşılmıştır.
Somut olayda, davacı 28/03/2004–6 Haziran 2006 tarihleri arasında davalı Belediyenin temizlik işlerinde çalışmış ise de 5620 sayılı Yasa kapsamında ve kamu Kurumlarında personel istihdamına ilişkin mevzuata uygun olmayan vizesiz çalışmasına dair iş sözleşmesinin hükümsüz olduğu, sözleşmenin fesih tarihinden itibaren ileriye yönelik sonuç doğurmayacağı, davacının vizeli işçi olarak çalıştığının kabul edilemeyeceği düşünülmeden, çalışmanın kanuna açıkça aykırı olarak yapılması karşısında feshin Yasa gereği geçerli nedenle yapıldığının kabulü gerekirken, yanlış değerlendirme ile davanın reddi yerine kabulüne yönelik yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.
Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İş Kanunun 20. maddesinin 3.fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda belirtilen nedenlerle;
1-Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-Davanın REDDİNE,
3-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı (60,00) TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.200,00- TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, kesin olarak 30.12.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi.