YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2013/9043
KARAR NO : 2013/16437
KARAR TARİHİ : 04.07.2013

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Mahkeme, davayı reddetmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı işçi, iş sözleşmesinin davalı işverence geçerli bir sebep olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliği ile işe iadesine karar verilmesini, buna bağlı işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen dört aylık ücret ve diğer haklarının belirlenmesi isteğinde bulunmuştur.
Davalı, davacının işçileri olmadığını ve iş sözleşmesini feshedenin de davalı olmadığını işleri husumet sebebiyle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece davacının işvereni Aslan Beton A.Ş. ile davalı arasında yapılan üç yıllık kira sözleşmesi ile işyerinin davalıya kiraya verildiği, asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunmadığını sektörel olumsuzluklar sebebiyle oluşan yapısal değişiklilere gittiği davalı şirketin daha küçük bir organizasyon ile ticari faaliyetlerini sürdürme kararı aldığı bu küçülme kararının organizasyon yapısına yansıdığı tespit edildiğinden davanın reddine karar verilmiştir.
Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli sebebe dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. ve devamı maddeleridir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. Maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorunadır.
İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini Olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.
İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 20.maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
Dosya içeriğinden, davacının 18.01.2006 tarihinde Lafarge Aslan Beton A.Ş.’ nde motor tamircisi olarak çalışmaya başladığı, Rekabet Kurulu’nun 18.11.2009 tarihli kararında da anlaşıldığı üzere Lafarge Aslan Beton A.Ş.’nin, davalı …Ş. tarafından hisselerinin satın alındığı ve OYAK Gurubuna geçen işyerinin unvanının … olarak değiştirildiği, çalışanların(davacının da) … elemanı olarak SGK’ya bildirildiği, 31.03.2010 tarihli fesih bildiriminde bu işveren tarafından Kurtköy tesislerinde artık işçi çalıştırılmayacağı, davacının çalıştığı işin bundan sonra şirket bünyesinde yürütülmeyeceği, pozisyonunun iptal edileceğinden bahsedilerek iş sözleşmesinin feshedildiği anlaşılmıştır.
Somut olayda davalı ile …’nin aynı gruba ait oldukları, aralarında fesih tarihi ile aynı gün yapılan kira sözleşmesi ile … tüm beton santralleri, taşıma araçları, pompaları, üretim makineleri ile tüm sabit ekipmanlarının davalıya kiralandığı, tanık anlatımlarına göre de işçilerin bir kısmının OYAK Beton AŞ de çalışmaya devam ettiği bir kısmını davalı şirketin taşeron firmalarında çalıştırıldığını, bir kısmının çıkarıldığını ve en son … ‘nin sadece büro işyeri kaydı ile dört çalışanın kaldığı, dosya kapsamına göre şirketler arasında bulunan organik bağa göre yapılan değerlendirme ile aynı işte çalışan OYAK Beton AŞ işçileri ile birlikte işçi sayısının otuzdan fazla olduğu ve fesihle aynı gün yapılan kira sözleşmesi başlıklı belgeye göre aslında işyerinin faaliyet alanı yönü ile ve bir bütün olarak davalı şirkete devrildiğinden davacının çalıştığı Kurtköy tesislerinin de kira sözleşmesi kapsamında yer aldığı feshin geçerli nedene dayandığının işverence kanıtlanmadığı da dikkate alındığında davacının işe iadesi yerine yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi hatalı olup bozma nedendir.
Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda belirtilen nedenlerle;
1- Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE,
3-Davacının yasal sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının işçinin dört aylık ücreti olarak belirlenmesine,
4-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine,
5-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
6-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre 1.320,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 372,16 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
8-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine kesin olarak oybirliğiyle 04.07.2013 tarihinde karar verildi.