YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2017/30598
KARAR NO : 2017/16592
KARAR TARİHİ : 06.07.2017

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : MENFİ TESPİT

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı, davalı işverenin … … şantiyesinde 25.09.2009-Nisan 2010 tarihleri arasında görevli iken, şantiye şefi olan mühendis Muhammet Değer ile yemekhane görevlisi …’nın şantiyede belge ve kayıt düzenleyen kişiler olduğunu, hazırlanan yemeklerinin kendisinden ve onun gibi yemek yiyen diğer personelden tahsil edilen paralarla şantiye şefi ve onun görevlendirdiği … tarafından satın alındığını, ancak Temsan Harcırah Yönetmeliğine göre yemek parasının alınabilmesi için bazı formalitenin yerine getirilebilmesi açısından yemek faturalarının … esnafından kendileri tarafından temin edileceğinin söylendiğini, şantiyenin yerleşim yerlerine uzak, terör olayları olması ve güvensiz olması sebebi ile kolaylık sağlamak için işlemleri birlikte yürüttüklerini, işveren vekili olan … hidroelektrik şantiye şefi mühendis … ve yemek sorumlusu …’nın kendi bilgisi dışında onun adına sahte yemek faturaları tanzim ederek, Genel Müdürlüğe göndermesi sebebi ile Merkez Disiplin Kurulunca üç günlük yevmiye kesme cezası uygulandığını ileri sürerek, iptal edilen yemek ücreti bedeline ait 811,86 TL borç tahakkuku ile bu usulsüz işlemden dolayı … Bakanlığı tarafından kurum aleyhine tahakkuk ettirilen KDV ve gecikme cezalarının kendisine rücu edilen 915,62 TL olmak üzere toplam 9.053,48 TL tutarındaki borç tahakkuk işlemlerinin iptaline ve borcu olmadığının tespitine, Disiplin Kurulunca uygulanan yevmiye kesme cezasının da iptali ile ücretten kesilen tutarın iadesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı Cevabının Özeti:
Davalı, görev itirazında bulunarak davanın İdare Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, soruşturma sonucunda sahte olduğu anlaşılan faturaların bir kısmının üzerinde davacının da adının yazdığını ve Temsan Harcırah Yönetmeliği 9. maddesindeki de dikkate alındığında sahteciliğin davacının bilgisi dışında yapıldığı iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı … Merkez Disiplin Kurulunca davacı aleyhine verilen üç yevmiye kesme cezasının iptaline, üç yevmiye bedeli olarak ödenen 125,15 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, faturalardan kaynaklı gecikme cezası ve KDV miktarı olan 915,62 TL’nin iptali ile davacının bu miktar kadar borcu olmadığının tespitine ve davalı … tarafından davacı aleyhine yemek faturaları karşılığında borç tespit edilen 7.103,86 TL bedelden davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Temyiz:
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Davalı tarafından davacı aleyhine yemek faturaları karşılığında borç olarak tespit edilen 7.103,86 TL bedel sebebiyle davacının borçlu olup olmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.
Davalı … Harcırah Yönetmeliği’nde personelin geçici görevle devamlı görev mahalleri dışında görevlendirilmesi halinde belgeyle tevsik edilmek (fatura v.b. belgelerle) kaydıyla giydirilmemiş çıplak aylık brüt ücretinin % 2’sine kadar yemek gideri karşılığının ödeneceği, belirtilen faturaların her hangi birinin ibraz edilmemesi halinde, ibraz edilmeyen kısmın limitinin yarısının brüt günlük harcırah olarak ödeneceği hususları düzenlenmiştir.
Somut olayda; davalı işveren işyerinde uygulanan harcırah yönetmeliği gereğince işçilere ödenecek yemek bedelinin fatura karşılığında günlük ücretin % 2’si tutarında olduğu ve davacı adına sunulan faturalar karşılığında davacıya buna göre ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Yapılan soruşturma üzerinde işverene sunulan bir kısım faturanın sahte olduğu tespit edilmiş olup faturaların bir kısmında davacının adı yazmaktadır. Oluşturulan sahte faturalar sebebi ile davacının sorumluluğu bulunduğu tespit edilememişse de ödemenin dayanağı olan faturaların sahte olduğu da tartışmasızdır. Bu durumda davacıya yapılabilecek yemek ödemesi fatura ibraz edilemediği kabul edilerek harcırah yönetmeliğindeki düzenleme gereği limitin yarısı oranındadır. Başka bir deyişle ödemenin dayanağı faturalar sahte olduğuna göre, ödemeye dayanak fatura bulunmadığı kabul edilmeli ve yönetmelik maddesi gereğince ibraz edilmeyen kısmın limitinin yarısı brüt günlük harcırah olarak ödenmelidir. Belirtilen sebeple davacıya sahte faturalara dayanılarak yapılan ödemeden günlük brüt ücretinin %1’i tutarındaki miktar dolayısıyla borçlu olmadığının tespitine karar verilmeli, bakiye kısım yönünden talep reddedilmelidir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 06.07.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.