YARGITAY KARARI
DAİRE : 22. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2017/30937
KARAR NO : 2017/9566
KARAR TARİHİ : 25.04.2017

MAHKEMESİ : … Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi
DAVA TÜRÜ : TESPİT

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen karar, duruşmalı olarak süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibariyle duruşma isteminin reddine, incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verilmiş olmakla; dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı İsteminin Özeti:
Davacı … dava dilekçesinde; T.C. Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü … Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’nün 18.08.2014 tarih, 6212 sayılı üst yazısı ekinde gönderilen İş Teftiş Kurulu Başkanlığı’nın 03.07.2014 tarih, 9674 İNC-21, 9772 İNC-05 sayılı raporunun sonuç ve kanaat bölümünün davacıya 26.08.2014 tarihinde tebliğ edildiğini, raporun sonuç ve kanaat bölümünün tamamen hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, muvazaa gerekçesiyle yüklenicinin işçilerinin başından itibaren davacının işçisi olarak sayılmasının hakkaniyetli olmayacağını beyan etmiş, … İş Teftiş Kurulu Başkanlığı’nın 03.07.2014 tarih ve 9674 İNC-21, 9772 İNC-05 sayılı raporuna itirazın kabulü ile raporun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
… 1. İş Mahkemesinin 2014/313 Esas dosyası ile … 2. İş Mahkemesinin 2014/284 esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu gerekçesiyle birleşme kararı verildiği anlaşılmıştır.
Birleşen davanın davacısı … Temizlik ve Özel Sağlık Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şirketi dava dilekçesinde; davacı şirketin … İşletmesi … 3. Bölge Müdürlüğü ile imzalamış olduğu, 2013/176952 ihale kayıt nolu 26/12/2013 tarihli hizmet alım sözleşmesi kapsamında; … 3. Bölge yol müdürlüğü … -… Yol bakım onarım mıntıkasındaki korumalı hemzemin geçitlerin korunması ,bakımı ve 151 hemzemin geçit görevlisinin 37 adet korumalı hemzemin geçitte 12 ay süreyle hizmet alımı yaptırılması işini yüklendiğini, yüklenilen iş kapsamında … ile davacı şirket arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulduğunu, davacı şirketin bu iş kapsamında çalıştırılan 151 kişinin alt işveren sıfatını aldığının, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü … Çalışma İş Kurumu İl Müdürlüğünün 03/07/2014 tarih ve 9674/INC -21,9772/INC05 sıra sayılı raporunun sonuç ve kanaat başlığı altında … 3. Bölge Müdürlüğünce hizmet alımı yoluyla … Yol Bakım Onarım Müdürlüğü mıntıkasındaki korumalı hemzemin geçitlerin korunması bakımı işinin … Temizlik Ltd. Şirketine hizmet alım yoluyla verilmesinin muvazaalı olduğunun tespitine dair raporun iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalının Cevabının Özeti:
Davalı Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü, iptali istenen raporun … İş Teftiş Kurulu Başkanlığı’nın raporu olduğunu, raporu düzenleyen kurumun, davalı Kurumun bir organı olmadığını, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini talep etmiştir.
Davalı …; açılan davayı kabul etmediklerini, kayıtlarında, … Çalışma Genel Müdürlüğü … İş Teftiş Kurulu Başkanlığının yazısı üzerine iş müfettişlerince inceleme yapıldığını ve itiraz eden müfettiş raporu ile muvazaanın ortaya çıktığını,yapılan incelemenin hukuka uygun olduğunu, ihale konusu olan iş yardımcı iş niteliğinde olmakla birlikte, alt işverene verilen hemzemin geçit işinde … hattında 12 adet geçitte geçici işçi çalıştığı belirlendiğinden, İş Teftiş Kurulu Başkanlığının 03/07/2014 tarihli raporunun yerinde olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:
İlk Derece Mahkemesince,her iki dava yönünden davalı İş Kurumu Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davaların husumet nedeniyle reddine, diğer davalı aleyhine açılan davaların reddine karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu:
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti:
Bölge Adliye Mahkemesince, davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Temyiz Başvurusu:
Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Gerekçe :
Dava, … 3. Bölge Müdürlüğü ile … Temizlik Ltd. Şti. arasında akdedilen, 26.12.2013 tarih ve 2013/176952 ihale kayıt, 98 numaralı ” … 3.Bölge Yol Müdürlüğü …-… Yol Bakım Onarım Müdürlükleri mıntıkasındaki korumalı hemzemin geçitlerin korunması, bakımı ve 151 hemzemin geçitin korunması, bakımı ve 151 hemzemin geçit işletme görevlisinin, 37 adet korumalı hemzemin geçitte, 12 ay süre ile hizmet alımı yaptırılması ” işine ilişkin hizmet alım sözleşmesi kapsamında devam eden işin ilişkin olarak muvazaa tespitine dair, 03.07.2014 tarih ve 9674/İNC- 21&9772/İNC 05 sayılı iş müfettişi raporunun iptali ile söz konusu hizmet alım sözleşmesinin muvazaadan ari olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Dosya içerisinde bulunan iptali talep edilen 03.07.2014 tarih ve 9674/İNC- 21&9772/İNC 05 sayılı müfettiş raporu incelendiğinde:
… 3. Bölge Müdürlüğünce asıl işveren olarak hizmet alım sözleşmesi ile …. Temz. Ltd.Sti’ ne verilerek yaptırılan ‘… 32. Yol Bakım Onarım Müdürlüğü mıntıkasındaki korumalı hem zemin geçitlerin korunması, bakımı ve işletilmesi işinin’ yardımcı iş olarak değerlendirilmesi gerektiği, ancak, … 32. Yol Bakım Onarım Müdürlüğü mıntıkasında bulunan 20 korumalı hemzemin geçitin korunması, bakımı ve işletilmesinin hizmet alım sözleşmesi ile ….Temz. Ltd. Şti.’ne verilmek suretiyle, bu firmanın 81 işçisiyle sağlanmasının, … 32. Yol Bakım Onarım Müdürlüğü mıntıkasında bulunan 12 korumalı hemzemin geçitin korunması, bakımı ve işletilmesinin ise, ”5620 sayılı Kamuda Geçici İş Pozisyonunda Çalışanların sürekli İşçi Kadrolarına Veya Sözleşmeli Personel Statüsüne Geçirilmeleri, Geçici İşçi Çalıştırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun” uyarınca, 179 gün esasına göre çalışan 39 geçici işçiyle sağlanmasının, Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 12/2 e maddesinde muvazaanın incelenmesinde özellikle bakılması gerekli husus olarak belirtilen “Alt işverene verilen işte asıl işveren adına koordinasyon ve denetimde görevlendirilenlerden başka asıl işveren işçisinin çalışıp çalışmadığı” hususuna açıkça aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle, hizmet alım işinin muvazaalı bulunduğunun tespit edilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu müfettiş raporu ile davacı … 3. Bölge Müdürlüğü ile birleşen dosya davacısı … Temizlik Ltd. Şti. arasında akdedilen, ‘korumalı hem zemin geçitlerin korunması, bakımı ve işletilmesine’ dair hizmet alım işinin yardımcı iş olduğu yönündeki tespit haklı bulunmaktadır. Ne var ki; dosya içerisinde mevcut bulunan 27.06.2014 tarihli müfettiş incelemesi sırasında düzenlenen tutanakta, ‘… Yol Bakım Onarım Müdürlüğü mıntıkasında teftiş tarihi itibarı ile 12 adet korumalı hemzemin geçitte geçici statüde çalışan 39 işçinin görev yaptığı, 20 adet korumalı hemzemin geçitte çalışan işçilerin ise hizmet alımı usulü ile … Temizlik Ltd. Şti.’den temin edildiği, hizmet alımı yolu ile işçi temin edilen korumalı hemzemin geçitlerinde işin koordinasyonunu, kontrolünü ve denetimini … elemanı olan yol bakım onarım şefleri ile sürveyanların yaptığının tespit edildiği’ yer almaktadır. Söz konusu tutanakta da yer aldığı üzere, hizmet alım sözleşmesinin tarafı asıl işveren ile alt işverenin işçisinin aynı hemzemin geçitte birlikte çalışmadıkları, farklı hemzemin geçitlerde çalışıldığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki; yardımcı işin bölünerek alt işverene verilmesinde mevzuat açısından bir engel bulunmadığı gibi, 4734 sayılı Kanun’un 62/e maddesi uyarınca da yardımcı işlerde çalışan işçilerin sayı ve nitelik itibariyle yetersiz bulunmaları halinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet sözleşmeleri ile işin yapılması mümkündür. Asıl işverenin aynı yardımcı işte çalışan işçilerinin olması, alt işveren uygulamasının geçerli olmadığı yada muvazaaya dayandığı anlamında yorumlanamaz.
Belirtilen nedenlerle, muvazaa tespitine dair 03.07.2014 tarih ve 9674/İNC- 21&9772/İNC 05 sayılı müfettiş raporunun iptali istemine yönelik davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, aksi yönde hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmektedir.
Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesi hükmü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda belirtilen nedenlerle;
1-Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli olan 31,40 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 25,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 6,20 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad k…a,
3-Davacı tarafından yapılan 1.173,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Taraflarca yatırılan gider avanslarından varsa kullanılmayan bakiyelerinin ilgili tarafa iadesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25.04.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.