YARGITAY KARARI
DAİRE : 3. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/16247
KARAR NO : 2012/21643
KARAR TARİHİ : 16.10.2012
MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ
Dava dilekçesinde kira parasının 01.01.2012 gününden başlayarak yıllık net 60.000 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile brüt 39.930 TL olarak tesbiti cihetine gidilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü.Davacı vekili dava dilekçesinde, 01.01.2012 dönemine ait kira parasının yıllık net 60.000 TL olarak tespit edilmesini talep etmiş, mahkemece; 01.01.2009 tarihli protokol gereğince takip eden 3.dönem olması nedeniyle ÜFE artış oranlarına göre yıllık brüt 39.930 TL kira parasının tespitine karar verilmiş, hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.
Taraflar arasında, 01.01.2006 başlangıç tarihli ve 3 yıl süreli kira sözleşmesini takiben 01.01.2009 tarihli protokol düzenlendiği ve dava konusu dönemin sözleşmeyi takip eden 7.yıl olduğu, protokolu takip eden 3.dönem olduğu anlaşılmaktadır.Davacı tarafından 01.01.2009 dönem kira parasının yıllık net 25.000 TL olarak tespit edilmesi için açılan davada, taraflar arasında 01.01.2009 tarihli düzenlenen protokol ile yıllık kira parası net 25.000 TL olarak kararlaştırılmış ve davada keşif yapılmadan, mahkemece; takip edilmeyen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.Kural olarak, taraflar arasında kira ilişkisinin kurulmasından itibaren 3 yıldan fazla zaman geçmişse, yeni dönem kira parasının 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince “hak ve nesafet” kurallarına göre tespit edilmesi gerekir.Uyuşmazlık, 01.01.2009 tarihli protokol gereğince kararlaştırılan yıllık kira parasının dava konusu mecurun bulunduğu Büyükada, Altınordu caddesinde giriş ve 1.kattan oluşan işyeri için o dönemde hak ve nesafeti yansıtıp yansıtmadığı noktasında toplanmaktadır.Bu durumda, mahkemece; mahallinde keşif yapılarak 01.01.2009 tarihli protokol ile belirlenen kira parasının o dönem için rayice uygun olup olmadığı konusunda bilirkişiler kurulundan rapor alınmalı, raporda 01.01.2009 tarihli protokol gereğince kararlaştırılan yıllık net 25.000 TL kira parasının rayice uygun olduğu anlaşıldığı takdirde dava konusu dönem, protokolü takip eden 3.dönem olması nedeniyle şimdiki gibi karar vermek, aksi halde yani rayicin altında kaldığı anlaşılması halinde 01.01.2012 dönemi için hak ve nesafete uygun kira parasını tespit etmek olmalıdır.
Hak ve nesafet kuralları gereğince kira parasının tespitini yapmak için dava konusu yerin 01.01.2012 dönemi itibariyle yeniden kiralanması halinde getirebileceği kira parasının, benzer yerlerin kira sözleşmeleri getirtilip incelendikten, ayrı ayrı karşılaştırma yapıldıktan ve kira parasına etki eden hususlar üzerinde de ayrıca inceleme yapılarak, serbest koşullarda getirebileceği kira parası usulünce saptandıktan sonra, bu kira parası dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafet kurallarına göre hakimce bir kira parası takdir edilmelidir.
Belirtilen konularda inceleme yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 16.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.