YARGITAY KARARI
DAİRE : 3. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/20904
KARAR NO : 2012/23902
KARAR TARİHİ : 20.11.2012
Davacı … ile davalılar … vs. aralarındaki alacak davasına dair … Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 29.03.2012 günlü ve 2010/167 E.-2012/298 K.sayılı hükmün temyiz talebinin miktar itibariyle reddi hakkında dairece verilen 13.09.2012 günlü ve 2012/12729 E.-2012/18781 K.sayılı ilama karşı davacı tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiştir.Düzeltme isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili dilekçesinde, müvekkili olan davacının, … … Köyü 509 parsel numaralı taşınmazın maliki olduğunu, … Sulh Hukuk Mahkemesinin 1998/22 Esas -180 Karar sayılı ilamına göre maliki bulunduğu 509 parsel lehine ve aynı yer 507-508-327 parseller aleyhine zorunlu geçit hakkı tesis edildiğini, o günden bugüne kadar geçit hakkı tesis edilen güzergahın aşırı kot farkı, yağmur ve sel suları nedeniyle dolgu, kanal tesisatı, yolun kaymasını engellemek için komşu parsele set, dereden geçişi sağlayabilmek için köprü ve beton yol inşa ve diğer imalatları inşa ettiklerini, bütün masrafları geçit hakkının amacına uygun hale gelmesi için yaptıklarını, müvekkilinin davaya dahil edilmemesi nedeniyle bu iddialarını ileri süremediği, … Sulh Hukuk Mahkemesinin 2009/524 Esas -914 Karar ve 2009/525 Esas -915 Karar sayılı davaları ile aynı yerde davalıların malik olduğu … Köyü 506 ve 507 parseller lehine geçit hakkı tesis edildiğini, zemin bedeli olarak çok az bir rakam karşılığı davalıların geçit hakkı elde ettiklerini, müvekkilinin emek ve para harcayarak kullanılabilir hale getirdiği bu zorunlu ve faydalı masraflara katılmanın dürüstlük kuralı gereği faydalanan her kişinin yükümlülüğünde olduğunu, bu bakımdan müvekkilinin yapmış olduğu bu giderlere iştirak edilmesi bakımından her bir davalı için ayrı ayrı 1.000,00 TL katılım bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkemece, davanın reddi cihetine gidilmiş, hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 13.9.2012 tarih, 12729 E. – 18781 K.sayılı kararı ile temyiz talebinin miktar itibariyle reddine karar verilmiştir.Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkeme görevli olup olmadığını davanın başında kendiliğinden inceler ve görevsiz olduğu kanısına varırsa öncelikle görevsizlik kararı verir. Çünkü, hükmü veren mahkemenin görevsiz olması mutlak bir bozma nedenidir.Davada; fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak alacak isteminde bulunulmuştur. HUMK’nun 4/2.maddesine göre; alacaklı kısmi dava açarken fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmuş ise alacağın tamamı çekişmeli demektir.
Dava edilen alacağın son kısmı olmadığı ve alacağın tamamı da ihtilaflı bulunduğu takdirde alacağın tamamı gözönünde tutularak mahkemenin görevli olup olmadığının öncelikle saptanması gerekir.Alacağın tamamı çekişmeli ise, mahkemenin görevi de dava edilen alacak miktarına göre değil, alacağın tamamına göre belirlenir.Dava konusu olayda; hükme esas alınan bilirkişi raporunda, yapılan imalat bedellerinin 15.382 TL olduğu belirlenmiştir. Bilirkişilerce belirlenen bu bedel dava tarihi itibariyle 26.02.2010 tarihinden itibaren geçerli olan 7.230 TL’lik Sulh Hukuk Mahkemesi görev sınırını geçmektedir.
Dava değeri itibariyle mahkemece görev yönü incelenmeden esası ile ilgili hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir. Yukarıda belirtilen nedenlerle davacı vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin 13.09.2012 günlü ve 12729 Esas ve 18781 Karar sayılı temyiz talebinin miktar itibariyle reddine ilişkin kararının KALDIRILMASINA ve kararın belirtilen nedenle BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 20.11.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.