YARGITAY KARARI
DAİRE : 3. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/8008
KARAR NO : 2012/12389
KARAR TARİHİ : 16.05.2012
MAHKEMESİ:SULH HUKUK MAHKEMESİ
Dava dilekçesinde kira parasının 01.01.2011 gününden başlayarak aylık 5.000 TL olarak tesbiti istenilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü cihetine gidilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Y A R G I T A Y K A R A R I
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü. Davacı vekili dilekçesinde; davalının kiralananda uzun yıllardır kiracı olduğunu, davacının taşınmazı satın aldığı kişi ile davalı arasında en son 01.01.2009 tarihli aylık 300 TL kira bedelli ve 1 yıl süreli kira sözleşmesi imzalandığını ancak kira bedelinin emsallerin altında kaldığını belirterek 01.01.2011 tarihinden geçerli olmak üzere aylık kira bedelinin 5.000,00 TL olarak tesbitini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının taşınmazı satın aldığı kişi ile davalı arasında en son 01.01.2010 başlangıç tarihli aylık 150 kira bedelli ve 5 yıllık kira sözleşmesi imzalandığını, kira parasının endekse göre belirlenmesi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, dosyaya ibraz edilen kira sözleşmelerinden 01.01.2009 tarihli aylık 300 TL kira bedelli ve 1 yıl süreli kira sözleşmesi esas alınmış ve yeni dönem kira parasının hak ve nesafet kurallarına göre takdir edilmesi gerektiği belirtilerek bilirkişi raporu doğrultusunda 01.01.2011 tarihinden geçerli olmak üzere aylık kira bedelinin 3.000,00 TL olarak tesbitine karar verilmiş, hüküm davalı tarafından süresinde temyiz edilmiştir. Davada; yeni dönemin kira parası, hak ve nesafet kurallarına göre takdir edilmiş ve mahkemece davaya konu taşınmaza ilişkin kira parasının tespitinde, dosyaya sunulan bilirkişi raporları dikkate alınmak suretiyle hüküm kurulmuştur. Ancak, mahkemece davacının taşınmazı satın aldığı kişi ile davalı arasında en son imzalanan 01.01.2009 tarihli aylık 300 TL kira bedelli ve 1 yıl süreli kira sözleşmesinin esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmamış ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tesbite dayanak olarak emsal kira sözleşmeleri değerlendirilmediği bu yönde re’sen emsal araştırması yapılmadığı da anlaşılmaktadır.18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca hakim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, bilirkişi marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek görülüp incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın yeniden kiraya verilmesi halinde (boş olarak)getirebileceği kira parası belirlenmeli, dava konusu yerin yukarıda açıklandığı üzere getirebileceği kira parası usulünce saptandıktan sonra, bu husus dikkate alınmak suretiyle hak ve nesafet kurallarına göre hâkimce uygun bir kira parası (kiracının eski kiracılığı da gözetilerek) takdir edilmelidir.Mahkemece yukarıda açıklanan yönleri içermeyen genel ifadeli bilirkişi raporuna itibar edilerek eksik inceleme ile hüküm kurulması, bilirkişilerden taşınmazın boş olarak kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parasının tespiti yapıldıktan sonra kira bedelinden uygun bir hak ve nesafet indirimi yapılarak karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya Y.İ.B.K’ne ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.
Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 16.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.