YARGITAY KARARI
DAİRE : 3. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2015/9931
KARAR NO : 2016/7452
KARAR TARİHİ : 11.05.2016
MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili ve davalılardan … vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı vekili dilekçesi ile; davalı …’in oto galericilik yaptığını, davacının davalıdan dava dışı … adına kayıtlı … plakalı aracı 02.11.2011 tarihinde harici yazılı sözleşme ile 57.500TL bedelle satın aldığını, 15.000TL’sinin davacıya ait … plakalı … tipi aracına mahsup edildiğini, kalan miktarın nakit olarak ödendiğini, davalının vergisel nedenlerle davacıya ait takas edilen aracı üzerine almak istemediğini, gösterdiği diğer davalı …’ya 23.11.2011 tarihinde noterden satışın gerçekleştirildiğini, satış bedelinin tamamını almasına karşılık davalının dava konusu aracın noter satışını gerçekleştirmekten kaçındığını, davacının aracı muayeneye soktuğunu, üç ağır kusur nedeniyle aracın trafiğe çıkmasına izin verilmediğini, aracın 2005 yılından beri muayeneden men edildiğini öğrendiğini, davalının bu haldeki ayıplı aracın kusurlarını gizleyerek hile ile sattığını, aracın geçmiş tarihli farklı kişiler adına trafik cezalarının ortaya çıktığını, ve bunları ödemek zorunda kaldığını, davacının araç mülkiyetinin kendisine geçeceği inancıyla aracın muayeneden geçebilmesi, sigorta, vergi, çekici ücretleri ile diğer zorunlu ve faydalı masraflar yaptığını, aracın kullanılamamasından zararları oluştuğunu, tamir ve masraflar için toplam 30.403,00 TL harcadığını, davalının araç için yapılan masrafları davacıya ödemesi gerektiğini ileri sürerek, takas edilen … plakalı aracın kaydının iptaline, bu talebi kabul edilmezse aracın değeri karşılığı 17.000TL’nin 02.11.2011 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalılar …ve …’dan müştereken ve müteselsilen tahsilini, peşin ödenen 42.500TL’nin davalı …’den 02.11.2011 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle tahsilini, yapılan masraflar karşılığı 28.403TL’nin davalı …’den dava tarihinden işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı … vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili ile davacı arasında yapılan satış sözleşmesi gereği aracın satışının 57.500TL bedelle yapılması konusunda anlaşıldığını, sözleşmede aracın bedelinin elden alındığı, 15.000TL’lik kısmı için ise… plakalı aracın müvekkiline verilmesinin kararlaştırıldığını, … plakalı aracın satışının davalı tarafından yapılmadığını, aracın bedelinin de alınmadığını, davacının sunduğu araç satış sözleşmesine göre satışın 23.11.2011 tarihinde bizzat davacı tarafından yapıldığını, davalı ile davacı arasında imzalanan 02.11.2011 tarihli satış protokolünün imzalanmasından sonra yapılan bu satışın parasının davalıya ödenmediğini, kendi edimini yerine getirmeyen davacının talepte bulunamayacağını, söz konusu bedelin davalıya teslim edildiğinde araç sahibinin de davacıya aracı devredeceğini, davacı ile yapılan sözleşme gereği satış öncesi tüm borçların satıcıya, satıştan sonraki tüm mali, idari, kazai, hak ve sorumlulukların alıcıya ait olduğunu, davacının aracın piyasa değerinden daha aşağı bir bedel ile satın almasının davacının aracın durumu bildiğini ve sözleşme ile kabul ettiğini gösterdiğini, davacının aracı çekiciyle götürdüğünü ve aracın tüm ayıplarını bilmesine rağmen satın aldığını, davalıya karşı haksız olarak dava açtığını, davacının yapmış olduğu faydalı ve zorunlu masrafları talep etmesinin haksız olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı … vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili ile davacı ve diğer davalı … bahse konu aracın satışı hususunda anlaştıklarını, bahse konu araç ve başkaca araçlara ilişkin olarak araç bedelinin 50.000TL olarak 14.11.2011 tarihinde diğer davalı …’e ödendiğini, müvekkili ile davacının hiçbir şekilde ticari ilişkisi bulunmadığını, davacı ile diğer davalı arasındaki ilişkinin müvekkilini bağlamayacağını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile 57.500TL’nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı …’den alınıp davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, davalı … aleyhine açtığı davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalılardan … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, taraf vekillerinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;
1-) Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden;
Mahkemece görüşüne başvurulan makine mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan 10.01.2014 tarihli raporda; araç üzerinde incelemeler yaparak ve dosyadaki masraf ve ödeme belgelerine göre davacının, satış protokol tarihi olan 02.11.2011’den keşif tarihi olan 07.01.2014 tarihine kadar geçen süreçte araca çeşitli bakım ve onarım masrafı yaptığı, yapılan bu masraflar sonucu aracın keşif tarihindeki durumunun satın alındığı tarihteki durumundan daha iyi olduğu belirtilmiştir.
Somut olayda; davacı davaya konu aracı trafiğe çıkamaz vaziyette satın almış, araçta bir takım zorunlu ve faydalı masraflar yaparak aracın değer kazanmasını sağlamış böylece davalı, aracın satıldığı tarihteki değeri ile keşif tarihindeki değeri kadar sebepsiz olarak zenginleşmiştir.
O halde mahkemece; davacının, davalıdan davaya konu aracın kazandığı değer farkını talep edebileceği göz önünde bulundurulmadan davacının, araca yaptığı faydalı ve zorunlu masraflara ilişkin talebinin reddi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.
2-) Davalı … vekilinin temyiz itirazları yönünden;
Taraflar arasındaki araç satışına ilişkin 02.11.2011 tarihli sözleşme; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 20/d maddesine uygun resmi biçimde düzenlenmediği için geçersizdir. Geçersiz sözleşmeye dayanılarak da taraflar aldıklarını karşılıklı iade ile yükümlüdür. Taraflar arasındaki sözleşmenin geçersizliği karşısında davacının araç bedeli olarak ödediğini geri alabilmesi için, edimlerin karşılıklı ifası ilkesi gereğince aracı karşı tarafa teslim etmesi gerekecektir.
O halde mahkemece; davaya konu … plakalı aracın davacı tarafından karşı tarafa teslim edilmesi karşılığında, davacının aracın bedeli olarak ödediği miktarın tahsiline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 11.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.