YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2017/19090
KARAR NO : 2017/26605
KARAR TARİHİ : 30.11.2017
Tehdit suçundan şüpheli … hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda, Van Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 25/04/2017 tarihli ve 2016/13602 soruşturma, 2017/2182 esas, 2017/1293 sayılı iddianamenin, uzlaştırma işlemi yapılmadığı gerekçesiyle iadesine dair Van 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 23/05/2017 tarihli ve 2017/170 sayılı iddianame değerlendirme kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Van 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 31/05/2017 tarihli ve 2017/268 Değişik İş sayılı kararı, Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’nün 19/09/2017 gün ve 94660652-105-65-7535-2017-Kyb sayılı istemleri ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 02/10/2017 gün ve 2017/53820 sayılı bozma düşüncesini içeren ihbarnamesiyle Daireye gönderilmiş olduğu görülmekle, dosya incelendi:
Kanun yararına bozma isteyen ihbarnamede;
Her ne kadar şüphelinin üzerine atılı tehdit suçundan dolayı uzlaştırma işlemlerinin yapılması gerekmekte ise de, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253/6. maddesinde “Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle mağdura, suçtan zarar görene, şüpheliye veya bunların kanunî temsilcisine ulaşılamaması halinde, uzlaştırma yoluna gidilmeksizin soruşturma sonuçlandırılır.” şeklindeki istisnai durum karşısında, üzerine atılı eylem nedeniyle hakkında yakalama kararı bulunan şüpheli hakkında uzlaştırma işlemlerinin yapılabilmesi olanağının bulunmaması karşısında, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu kanun yararına bozma talebine dayanılarak ihbar olunduğu anlaşılmıştır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
I-Olay:
Tehdit suçundan şüpheli … hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda, Van Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 25/04/2017 tarihli ve 2016/13602 soruşturma, 2017/2182 esas, 2017/1293 sayılı iddianamenin, uzlaştırma işlemi yapılmadığı gerekçesiyle iadesine dair Van 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 23/05/2017 tarihli ve 2017/170 sayılı iddianame değerlendirme kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Van 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 31/05/2017 tarihli ve 2017/268 Değişik İş sayılı kararının, “her ne kadar şüphelinin üzerine atılı tehdit suçundan dolayı uzlaştırma işlemlerinin yapılması gerekmekte ise de, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253/6. maddesinde “Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle mağdura, suçtan zarar görene, şüpheliye veya bunların kanunî temsilcisine ulaşılamaması halinde, uzlaştırma yoluna gidilmeksizin soruşturma sonuçlandırılır.” şeklindeki istisnai durum karşısında, üzerine atılı eylem nedeniyle hakkında yakalama kararı bulunan şüpheli hakkında uzlaştırma işlemlerinin yapılabilmesi olanağının bulunmaması karşısında, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde
.2.
ddine karar verilmesinde isabet görülmediği” gerekçesiyle kanun yararına bozmaya konu edildiği anlaşılmıştır.
II- Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı:
Hakkında başka suçtan yakalama kararı bulunan şüpheli hakkında uzlaştırma işlemlerinin uygulanmamasının, iddianamenin iadesi nedeni yapılıp yapılamayacağının belirlenmesine ilişkindir.
III- Hukuksal Değerlendirme:
02.12.2016 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun’un 34. maddesiyle değişik 5271 sayılı CMK’nın 253. maddesi ve maddeye eklenen fıkraya göre uzlaştırma hükümleri yeniden düzenlenmiş, aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendine mevcut (2) ve (3) numaralı alt bentlerden sonra gelmek üzere (3), (5) ve (6) numaralı alt bentler eklenmiştir.Bu bentlere göre, tehdit (madde 106, birinci fıkra), hırsızlık(madde 141), dolandırıcılık (madde 157) suçları uzlaşma kapsamına alınmıştır.
Aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan “etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar ile “ibaresi madde metninden çıkırılmış, aynı fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte işlenmiş olması halinde uzlaştırma hükümleri uygulanmaz”şeklindeki düzenlemede bir değişiklik yapılmamıştır.
6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 34 ve 35 inci maddeleriyle, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanun’un 253 ve 254 üncü maddelerinde yapılan değişiklik çerçevesinde sanığa yükletilen TCK’nın 106/1-1. cümlesi kapsamındaki tehdit suçunun uzlaştırma kapsamına alındığında şüphe bulunmamaktadır.
CMK’nın 253. maddesinin dördüncü, altıncı ve on altıncı fıkraları;
“(4) Soruşturma konusu suçun uzlaşmaya tâbi olması ve kamu davası açılması için yeterli şüphenin bulunması hâlinde, dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Büro tarafından görevlendirilen uzlaştırmacı, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görene uzlaşma teklifinde bulunur. Şüphelinin, mağdurun veya suçtan zarar görenin reşit olmaması halinde, uzlaşma teklifi kanunî temsilcilerine yapılır. Uzlaştırmacı, uzlaşma teklifini açıklamalı tebligat veya istinabe yoluyla da yapabilir. Şüpheli, mağdur veya suçtan zarar gören, kendisine uzlaşma teklifinde bulunulduktan itibaren üç gün içinde kararını bildirmediği takdirde, teklifi reddetmiş sayılır.
(6) Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle mağdura, suçtan zarar görene, şüpheliye veya bunların kanunî temsilcisine ulaşılamaması halinde, uzlaştırma yoluna gidilmeksizin soruşturma sonuçlandırılır.
(16) Uzlaşma teklifinin reddedilmesine rağmen, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören uzlaştıklarını gösteren belge ile en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar Cumhuriyet savcısına başvurarak uzlaştıklarını beyan edebilirler. biçimindedir.
.3.
CMK’nın 254/1. maddesinde kamu davası açıldıktan sonra kovuşturma konusu suçun uzlaşma kapsamında olduğunun anlaşılması halinde, kovuşturma dosyasının, uzlaştırma işlemlerinin 253. maddede belirtilen esas ve usûle göre yerine getirilmesi için uzlaştırma bürosuna gönderileceği belirtilmiştir.
Uzlaştırmanın asıl olarak soruşturma evresinde yapılması gereken bir işlem olduğu, kovuşturma aşamasında uzlaştırma hükümlerinin uygulanmasının ise istisnai olarak Cumhuriyet savcısı tarafından uzlaştırma usulü uygulanmaksızın dava açılması veya suçun uzlaştırma kapsamında olduğunun ilk defa duruşmada anlaşılması halinde mümkün olduğu kabul edilmelidir.
Uzlaştırma usulü uygulanmaksızın dava açılması veya suçun uzlaştırma kapsamında olduğunun ilk defa duruşmada anlaşılması halinde uzlaştırmanın uygulanması gerekmekte olup uzlaşma başarıyla gerçekleşir ve edim bir defada yerine getirilirse kamu davasının düşmesine karar verilecektir.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun iddianamenin iadesine ilişkin 174. maddesi;
“(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;
a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen,
b) Suçun sübûtuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,
c) Önödemeye veya uzlaşmaya tâbi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde önödeme veya uzlaşma usulü uygulanmaksızın düzenlenen, İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir.
(2) Suçun hukukî nitelendirilmesi sebebiyle iddianame iade edilemez.
(3) En geç birinci fıkrada belirtilen süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır.
(4) Cumhuriyet savcısı, iddianamenin iadesi üzerine, kararda gösterilen eksiklikleri tamamladıktan ve hatalı noktaları düzelttikten sonra, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesini gerektiren bir durumun bulunmaması halinde, yeniden iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye gönderir. İlk kararda belirtilmeyen sebeplere dayanılarak yeniden iddianamenin iadesi yoluna gidilemez.
(5) İade kararına karşı Cumhuriyet savcısı itiraz edebilir.” şeklinde düzenlenmiştir.
İncelenen dosyada;
Tehdit suçundan şüpheli … hakkında yapılan soruşturma sırasında, 22/03/2017 tarihinde anılan suçun uzlaştırma kapsamında olması nedeniyle dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderildiği ve 10.04.2017’de uzlaştırmacıya teslim edildiği ancak 24/04/2017’de uzlaştırmacıdan işlemsiz iadesinin istenildiği, şüpheli hakkında Ankara Batı 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 20/01/2017 tarihli, 2017/41 numaralı ceza dosyasında
.4.
yakalama kararı olduğuna dair UYAP kaydının dosya arasına alındığı, şüpheli hakkında 25/04/2017 tarihli ve 2016/13602 soruşturma, 2017/2182 esas, 2017/1293 sayılı iddianamenin düzenlendiği, iddianamenin 28/04/2017 tarihinde Van 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/170 sayılı iddianame değerlendirme numarasına kaydedildiği ve 23/05/2017 tarihinde “uzlaştırma işlemi yapılmadığı” gerekçesiyle iddianamenin iadesine karar verildiği, bu karara yönelik olarak Cumhuriyet Savcısı tarafından 24/05/2017 tarihinde yapılan itirazın ise mercii Van 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 31/05/2017 tarihli ve 2017/268 Değişik İş sayılı kararıyla kesin olarak reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamı, kanun yararına bozma istemi ve tüm bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde;
Tehdit suçundan şüpheli … hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda, Van Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 25/04/2017 tarihli ve 2016/13602 soruşturma, 2017/2182 esas, 2017/1293 sayılı iddianamenin, Van 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/170 sayılı iddianame değerlendirme kararıyla, CMK’nın 174/1. maddesinde öngörülen onbeş günlük yasal süreden sonra 23/05/2017 tarihinde iade edildiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, CMK’nın 174. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş günlük süre sonunda iade edilmeyen iddianamenin kabul edilmiş sayılacağı gözetilmeden, anılan iddianamenin iadesi kararına karşı Cumhuriyet savcısı tarafından 24/05/2017 tarihinde yapılan itirazın, kabulü yerine reddine dair mercii Van 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 31/05/2017 tarihli ve 2017/268 Değişik İş sayılı kararında isabet bulunmamaktadır.
Sanığın TCK’nın 106/1-1 maddesine göre tehdit suçundan cezalandırılması istemiyle açılan davada, uzlaştırma işlemlerinin yapılması zorunlu ise de, iddianamenin kabul edilmiş sayılması nedeniyle uzlaştırma işlemlerinin, CMK’nın 254. maddesi uyarınca mahkeme tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir.
IV-Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle,
Kanun yararına bozma istemi yerinde görüldüğünden mercii Van 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 31/05/2017 tarihli ve 2017/268 Değişik İş sayı ile verilip kesinleşen kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre, sonraki işlemlerin, CMK’nın 309/4-a maddesi gereğince mahallinde merci mahkemesince yerine getirilmesine, 30/11/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.