YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/30187
KARAR NO : 2021/25809
KARAR TARİHİ : 01.11.2021

KARAR

Birden fazla kişi tarafından birlikte görevi yaptırmamak için direnme suçundan suça sürüklenen çocuk … hakkında yapılan soruşturma evresi sonucunda Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 27/02/2020 tarihli ve 2019/38121 soruşturma, 2020/6315 esas, 2020/477 sayılı iddianamenin iadesine dair Gaziantep 1. Çocuk Mahkemesinin 09/03/2020 tarihli ve 2020/176 iddianame değerlendirme sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Gaziantep Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 18/03/2020 tarihli ve 2020/142 değişik iş sayılı kararının Yüksek Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06/04/2021 gün ve 2021/35888 ayılı istem yazısıyla Dairemize gönderilen dava dosyası incelendi.
İstem yazısında; “Her ne kadar Gaziantep 1. Çocuk Mahkemesinin 09/03/2020 tarihli kararı ile atılı suçun uzlaşma kapsamında olduğundan bahisle iddianamenin iadesine karar verilmiş ise de;
Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 06/10/2020 tarihli ve 2020/10089 esas, 2020/10093 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, suça sürüklenen çocuğun üzerine atılı görevi yaptırmamak için direnme suçunun birden fazla kişiyle birlikte işlenmiş olduğunun iddia edilmesi karşısında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 265/1, 265/3 ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253/1-c maddeleri uyarınca atılı suçun üst sınırının 3 yılı aştığından uzlaşma kapsamında olmadığı gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir. ” denilmektedir.
Hukuksal Değerlendirme:
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253 ve devamı maddelerinde düzenlenen uzlaştırma müessesesinde 24/11/2016 tarihinde kabul edilen 6763 sayılı Yasa ile köklü değişiklikler yapılmıştır. 6763 sayılı Kanun 02/12/2016 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe girmiştir.
6763 sayılı Kanun ile değişiklik öncesi şikayete bağlı suçlar ile şikayete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç olmak üzere TCK’nın 86. maddesi), taksirle yaralama (TCK’nın 89. maddesi), konut dokunulmazlığının ihlali (TCK’nın 116. maddesi), çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (TCK’nın 234. maddesi), ticari sır, bankacılık sırrı veya müşteri sırrı niteliğindeki bilgi veya belgelerin açıklanması (TCK’nın 234. maddesi, dördüncü madde hariç) ve özel kanunlarda uzlaşmaya tabi olduğu belirtilen suçlar uzlaşmaya tabi suçlar idi. Bu genel kuralın istisnası olarak da soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olsa da etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar uzlaşma kapsamında değildi. Ana kuralın bir diğer önemli istisnası da uzlaştırma kapsamına giren bir suçun uzlaşma kapsamına girmeyen bir başka suçla birlikte işlenmesi durumu idi ki bu durumda da uzlaşma hükümlerinin uygulanmayacağı yaptırım altına alınmıştı.

6763 sayılı Kanun ile TCK’nın 253. maddesinin başlığı “Uzlaştırma” olarak değiştirilmiş ve uzlaştırma kapsamında olan suçlarla ilgili ana kurala; tehdit (TCK’nın 106/1. maddesinin birinci fıkrası), hırsızlık (TCK’nın 141. maddesi), dolandırıcılık (TCK’nın 157. maddesi) suçları ile mağdurun veya suçtan zarar görenin gerçek veya özel hukuk tüzel kişisi olması koşuluyla, suça sürüklenen çocuklar bakımından ayrıca, üst sınırı üç yılı geçmeyen hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar uzlaştırma kapsamına alınmıştır. Öte yandan uzlaşma müessesesinde ana kurala önemli bir istisna teşkil eden soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olsa da etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlarda uzlaşma yoluna gidilmeyeceği kuralı kaldırılarak diğer şartları da taşıması koşuluyla etkin pişmanlık hükümlerine yer verilen suçlar da uzlaştırma kapsamına alınmıştır.
CMK’nın 174. maddesinde iddianamenin iadesi müessesesi düzenlenmiştir. Bu kurumla, kamu davasının açılmasından evvel kanuni şartları taşımayan, yeterli bilgileri içermeyen ve hatalı düzenlenen iddianamelerin bir nevi süzgeçten geçirilip filtrelenerek yargının faaliyetinin hızlandırılması, makul sürede yargılamanın gerçekleştirilmesi, gereksiz davaların önüne geçilmesi, lekelenmeme hakkının korunması amaçlanmaktadır.
CMK’nın 174/1-c maddesinde uzlaşmaya tabi olduğu soruşturma dosyasından açıkça anlaşılan işlerde uzlaşma hükümleri uygulanmadan düzenlenen iddianamenin de iade edileceği kuralı öngörülmektedir.
İncelenen somut olayda; Suça sürüklenen çocuğun TCK’nın 265/1-3. 31/3 maddeleri uyarınca cezalandırılması talebiyle iddianame düzenlendiği, TCK’nın 265/1-3. maddesinin yaptırımının üst sınırının 3 yılı geçtiği gözönüne alındığında, CMK’nın 253/1-c maddesi uyarınca atılı suçun uzlaşmaya tabi olmadığı anlaşıldığından iddianamenin iadesi kararı ve bu karara yapılan itirazın reddine dair karar hukuka aykırıdır.
Sonuç ve Karar:
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,
1- Gaziantep Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi’nin 18/03/2020 tarihli ve 2020/142 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
2- Aynı Kanun maddesinin 4-a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, dosyanın Yüksek Adalet Bakanlığı’na sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na TEVDİİNE, 01/11/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.