YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2011/3781
KARAR NO : 2011/6273
KARAR TARİHİ : 02.06.2011
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki basın yolu ile kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat davasından dolayı yerel mahkemece verilen gün ve sayısı yukarıda yazılı kararın; Dairemizin 16/12/2010 gün ve 2010/13330-2010/13034 sayılı ilamıyla düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacı vekili ve davalılardan ………. DergiYay. ve Paz. AŞ, …, … ve … vekili taraflarından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla HUMK’nun 440-442. maddeleri uyarınca tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.
1-Temyiz ilamında bildirilen gerektirici nedenler karşısında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun değişik 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birine uygun olmayan davacının tüm karar düzeltme istemleri reddedilmelidir.
2-Davalı …’ün karar düzeltme istemine gelince; dava, basın yolu ile kişilik haklarına saldırıdan dolayı uğranılan manevi zararın ödetilmesi istemine ilişkin olup davacı, Haftasonu dergisinin 2006 yılında yayınlanan çeşitli sayılarındaki yazıların kişilik haklarına saldırı oluşturduğunu belirterek, davalıların manevi tazminat ile sorumlu tutulmalarını istemiştir.
Yerel mahkemece; sorumlu yazı işleri müdürü olan davalılardan … hakkındaki istemin husumet yönünden, diğer davalılar hakkındaki istemin esas yönünden reddine ilişkin olarak verilen ilk karar davacının temyizi üzerine incelenip davacının davalılardan …’e yönelik temyiz itirazları reddedilmiş; diğer davalılara yönelik temyiz itirazı yönünden ise bazı yayınlarda kişilik haklarına saldırıda bulunulduğu gerekçesiyle bozulmuştur. Yerel mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, bazı yayınlardan dolayı davacı yararına takdir edilen manevi tazminat tutarlarından, dava önce hakkında verilen husumet yönünden ret kararının kesinleştiği gözetilmeyerek davalılardan … de diğer davalılar ile birlikte sorumlu tutulmuş; davacı ve davalılardan… Dergi Paz. AŞ, …, … ve …’ün temyizi üzerine ikinci karar, davacı yararına takdir edilen manevi tazminat tutarlarının fazla olduğu gerekçesiyle düzeltilerek onanmıştır. Davacı ile davalılardan …, …, … ve… Dergi Paz. AŞ’nin karar düzeltme istemleri üzerine dosya yeniden incelenmiştir.
Davalılardan sorumlu müdür …, 2004 yılında yürürlüğe giren 5187 sayılı Basın Yasası’nın 13. maddesinde belirtilen hukuki sorumluluğu bulunan kişiler arasında belirtilmediğinden ve hakkındaki husumetten ret kararı kesinleştiğinden, bozmadan sonra verilen karar ile tazminatlardan sorumlu tutulmuş olması;
3-Davalılardan …, … ve… Dergi Paz. AŞ’nin karar düzeltme itirazına gelince;
Kişilik hakları hukuka aykırı olarak saldırıya uğrayan kimse manevi tazminat ödetilmesini isteyebilir. Yargıç, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda yargıcın, hukuk ve adalete uygun (hak ve nısfetle) karar vereceği Medeni Yasa’nın 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
Dava konusu olayda, dava konusu yayınların içeriği ve yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, davacı yararına takdir edilen manevi tazminat tutarları fazladır. Yerel mahkemece davacı yararına daha alt düzeyde manevi tazminat takdir edilmemiş olması da usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bozulması gerekirken, davacı yararına takdir edilen manevi tazminat tutarı indirilerek karar düzeltilerek onanmış olduğu anlaşıldığından, davalıların karar düzeltme istemleri kabul edilmeli, Dairemizin düzelterek onama kararı kaldırılmalı ve karar yukarıda gösterilen nedenlerle davalılar yararına bozulmalıdır.
SONUÇ: Hukuk Usulü Muhakemeleri Yasası’nın 440-442. maddeleri gereğince; davalılardan …’ün karar düzeltme isteminin yukarıda (2) sayılı bentte, diğer davalıların karar düzeltme isteminin (3) sayılı bentte gösterilen nedenlerle kabulüne; Dairemizin 16.12.2010 gün ve 2010/13330-13034 sayılı düzelterek onama kararının kaldırılmasına; kararın yukarıda (2) sayılı bentte gösterilen nedenlerle davalılardan … yararına; (3) sayılı bentte gösterilen nedenlerle diğer davalılar yararına BOZULMASINA; davacının karar düzeltme istemlerinin ilk bentteki nedenlerle reddine ve aşağıda yazılı tashihi karar ret harcı ile HUMK’nun 442/3. ve 4421 sayılı Kanunun 2. ve 4/b-1. maddeleri gereğince takdiren 185.00 TL para cezasının karar düzeltme isteyen davacıya yükletilmesine, peşin alınan harcın bundan mahsubuna ve tashihi karar talep eden davalılardan peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 02/06/2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.