YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/14726
KARAR NO : 2023/8666
KARAR TARİHİ : 06.07.2023
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2018/805 E., 2021/199 K.
HÜKÜM/KARAR : İstinaf Başvurularının Kısmen Kabul, Kısmen Reddi ile Davanın Kısmen Kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2015/355 Esas 2017/741 Karar
Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın sigorta şirketi dışındaki taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacıların istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, davalıların istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalılar … … ve … vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı kazada davacıların yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile her bir davacı için ayrı ayrı 1.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini artırmıştır.
II. CEVAP
Davalılar davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne, davacı … için 31.989,99 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın, davacı … için 929,72 TL geçici maluliyet tazminatı ile 500,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar … … ve … vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; davacı …’nin gelirinin asgari ücretten fazla olduğunu, hesaplamaya esas alınan gelirin hatalı ve düşük olduğunu, manevi tazminat miktarlarının düşük olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalılar … … ve … vekili istinaf dilekçesinde; davacıların yaralanmasında davalı sürücünün bir kusurunun olmadığını, davacıların kendilerini motosikletten attıklarını, müterafik kusur nedeni ile indirim yapılması gerektiğini, manevi tazminat miktarlarının davalıların ekonomik ve sosyal durumlarına göre fazla olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen tarih ve … kararı ile; davacı … yönünden karar kesin nitelikte olduğundan hükmedilen maddi tazminata yönelik istinaf başvurusunun reddine, mahkemece benimsenen kusur raporu ile ceza mahkemesince alınan kusur raporu ve kaza tespit tutanağının örtüşmesi ve raporun dosya kapsamına olayın oluş şekline uygun olduğu, maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun düzenlendiği gerekçesi ile davalıların istinaf başvurusunun reddine, davacıların istinaf başvurusuna yönelik olarak davacının, eşinin tekstil atölyesinde işçi olarak çalıştığına ilişkin SGK kaydı olmamasına, iddiaların belgelendirilmemesine, tanık ifadeleri ile iddialarının ispat edilmiş sayılamayacak olmasına göre, asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasında isabetsizlik bulunmamasına göre davacıların bu yöndeki istinaf taleplerinin reddine, manevi tazminat miktarlarının düşük olduğu gerekçesi ile davacıların bu yöndeki istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davacı … için 31.989,99 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın; davacı … için 929,72 TL maddi, 1.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalılar … … ve … vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davacı … …’nin gelirinin asgari ücretten fazla olduğunu, eşinin adına kayıtlı iş yerinde asıl işletme sahibi olduğunu, işçileri ayarlayan müdür sıfatına haiz olduğunu, manevi tazminat miktarlarının düşük belirlendiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
Davalılar … … ve … vekili temyiz dilekçesinde; davacıların yaralanmasına davalının çarpmasının neden olduğuna dair dosyada delil bulunmadığını, davacıların önlerinde meydana gelen kazayı görünce kendilerini motosikletten attıklarını, müterafik kusur nedeni ile indirim yapılması gerektiğini, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına göre manevi tazminat miktarlarının yüksek olduğunu, maluliyet raporunun hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı … şirketinin … poliçesiyle teminat altına aldığı, diğer davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın, davacı …’in idaresindeki araca çarpmasıyla oluşan kazadaki yaralanmalar nedeniyle iş göremezlik tazminatı tedavi gideri ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 … Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 … Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Türk Borçlar Kanununun 54 ve 56 ncı maddesi, 2918 … Karayolları Trafik Kanunu’nun 85, 86, 90 ve 91 inci maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, davalı sürücünün sevk ve idaresindeki araç ile davacılara çarpması şeklinde kazanın gerçekleştiğinin kaza tespit tutanağı ve ceza dava dosyası ile sabit olmasına, maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmeliğe uygun olmasına, kaza sonucu oluşan araz ile kask takılmaması arasında illiyet bağı bulunmamasına, davacının asgari ücretten fazla gelir elde ettiğinin ispatlanamamış olmasına göre davalılar … … ve … vekilinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. 6098 … Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 56 ncı maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacıca göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 … Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı , olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. ( HGK 23/06/2004, 13/291-370 )
Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında,
Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K’nun 4.maddesinde, kanunun takdir … verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
Yukarıda belirtilen hususlar ve olayın oluş şekli dikkate alındığında, davacı … yararına takdir olunan manevi tazminatın “az” olduğu, davacı … yararına takdir olunan manevi tazminatın “bir miktar az” olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalılar … … ve … vekilinin tüm, davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan davacılar vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılar … … ve …’a yükletilmesine,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacılara iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
08.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.