YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2021/25720
KARAR NO : 2023/4904
KARAR TARİHİ : 04.04.2023
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/742 E.- 2021/698 K.
SAYISI : 2021/İHK-30609
HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Kısmen Kabulüne – İtirazın Reddine
SAYISI : 2021/89285
Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.
… kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıca … poliçesi ile sigortalı kamyonette yolcu konumunda olan davacının aracın 01.07.2019 tarihinde karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralandığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 50,00 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 25,00 TL tedavi gideri ve 25,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 150,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile davalıdan tahsilini talep etmiş; ıslahla talebini 84.770,14 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı ve 17.269,79 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 102.139,93 TL’ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıya ödeme yapıldığını, bakiye alacağın kalmadığını, maluliyet raporunun hatalı yönetmeliğe göre düzenlendiğini, hükme esas alınmaması gerektiğini, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, emniyet kemeri ve istiap haddinin aşılmasından dolayı müterafik kusur indiriminin yapılması gerektiğini, hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, ceza dosyasındaki ifade tutanaklarının ve uzlaşma evrakının dosyaya kazandırılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri tazminatı ve tedavi giderlerinden davalının sorumluluğunun olmadığını, faizin ancak yasal faiz olabileceğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. … KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “hükme esas alınan maluliyet raporunda geçici bakıcı ihtiyacı ile tedavi giderlerine yönelik bir belirleme yapılmadığından buna yönelik taleplerin reddi gerektiği, davacıya yapılan kısmi ödeme tarihindeki verilere göre yapılan hesaplamaya göre davacıya eksik ödeme yapıldığı, TRH-2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin esas alınması gerektiği” gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 84.820,14 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı, 17.319,79 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 102.139,93 TL tazminatın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin 50,00 TL’nin reddine karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.
B. İtiraz Sebepleri
Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacıya yeterli ödeme yapıldığını, bakiye alacağın kalmadığını, ödeme tarihindeki verilere göre hesap yapılması ve gerçek zararın bulunması gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı düzenlendiğini, hükme esas alınmaması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri tazminatı ve tedavi giderlerinden davalının sorumluluğunun olmadığını,emniyet kemeri ve istiap haddinin aşılmasından dolayı müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faizin uygulanması gerektiğini, hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması gerektiğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; “maluliyet ve hesap raporunun usul ve yasaya uygun olduğu, davacı lehine hükmedilen nisbi vekalet ücretinin doğru olduğu, istiap haddinin aşıldığına dair bir belirleme olmadığı, salt istiap haddinin aşılmasından kaynaklanan bir kazanın olmadığı, istiap haddinin aşılmasının tek başına sigorta teminatı kapsamı dışında olan hallerden sayılamayacağı” gerekçesiyle davalının itirazlarının reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacıya yeterli ödeme yapıldığını, bakiye alacağın kalmadığını, ödeme tarihindeki verilere göre hesap yapılması ve gerçek zararın bulunması gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı düzenlendiğini, hükme esas alınmaması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri tazminatı ve tedavi giderlerinden davalının sorumluluğunun olmadığını,emniyet kemeri ve istiap haddinin aşılmasından dolayı müterafik kusur indiriminin yapılması gerektiğini, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faizin uygulanması gerektiğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı … tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (…) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın 01.07.2019 tarihinde karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri tazminatı ile tedavi giderleri talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49, 51, 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Kanun’un 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, 08.10.2020 tarihli maluliyet raporunun usul ve yasaya uygun olmasına, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli iptal kararı gereğince davacının zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre belirlenmesinin yerinde olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Tazminat Belirlemesi” başlıklı 51 inci maddesinde, hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği belirtilmiş; “Tazminatın İndirilmesi” başlıklı 52 inci maddesinde ise, zarar gören tarafın, zarara razı olduğu veya kendisinin eylemi zararın doğmasına ya da zararın artmasına yardım ettiği ve zararı yapan kişinin durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, zarar ve ziyan tutarını indirebileceği veya zarar ve ziyanı hüküm altına almaktan vazgeçebileceği açıklanmıştır.
Yolcunun istiap haddi aşılarak seyahat etmesi sürüş ve trafik akışı kusurlarından olmayıp, hakim tarafından tazminattan indirim sebebi olarak kabul edilecek hususlardandır. Dosyada bulunan kaza tespit tutanağının incelenmesinde, davacının yolculuk yaptığı sigortalı aracın kamyonet cinsinde olduğu, istiap haddi kısmının boş bırakıldığı ancak sigortalı araçta sürücü dahil toplam 6 kişinin seyahat ettiğinin sabit olduğu, aracın davalıca yapılan sigorta poliçesine göre kullanım türünün kamyonet, yer adedinin ise 3+1 olduğu anlaşılmakla, meydana gelen olayda istiap haddinin aşıldığının kabulü gerekmektedir. Bu durumda, … tarafından davalının bu yöndeki itirazı kabul edilerek %20 oranında istiap haddinin aşılmasından kaynaklı müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken, bu hususun gözetilmemiş olması doğru görülmemiştir.
3. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak;
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30/17 nci maddesinde “Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir.” hükmü yer almaktadır.
Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) “Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir.” düzenlemesi mevcuttur.
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise “Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir. Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez.” şeklinde düzenlenmiştir.
Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT’nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5’i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, Uyuşmazlık Hakem Heyetince fazla vekalet ücretine karar verilmesi ve buna yönelik davalı vekilinin itirazının reddi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan … kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,
Dosyanın, …’ne iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,
04.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.