YARGITAY KARARI
DAİRE : 4. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2022/15289
KARAR NO : 2022/17784
KARAR TARİHİ : 26.12.2022
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Banaz Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan istinaf incelemesi sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı asıl dava davalısı … vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine , davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde asıl dava davalısı … vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacılar vekili asıl dava dilekçesinde; 09/05/2011 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacılar desteğinin vefat ettiğini belirterek fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydı ile davacı eş için 3.000,00 TL, … ve … için 1.000,00 er TL olmak üzere 5.000,00 TL maddi tazminat ile 100.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davacı … için talebini 194.690,05 TL, davacı … için 22.120,79 TL, davacı … için 45.716,65 TL olarak ıslah etmiştir.
Asıl davalılar vekilleri ayrı ayrı davanın reddini savuınmuşlardır.
Davacılar vekili birleşen dava dilekçesinde; 09/05/2011 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacılar desteğinin vefat ettiğini belirterek fazlaya dair haklarının saklı kalması kaydı ile davacı … için 86.050,40 TL, … için 12.795,39 TL, … için 9.281,65 TL tazminatın davalı … şirketinden tahsilini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili; davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesince, asıl davanın kısmen kabulü ile davacı … için 194.690,05 TL maddi tazminat ve 30.000 TL manevi tazminatın, davacı … için 20.295,32 TL maddi tazminat ve 10.000 TL manevi tazminatın, davacı … için 38.201,04 TL maddi tazminat ve 10.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline, birleşen davanın tam kabulüne karar verilmiş, davacılar vekili ve asıl dava davalısı … vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince, davalı … vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeni hüküm kurulmasına, asıl davanın kısmen kabulü ile davacı … için 194.690,05 TL maddi tazminat ve 40.000 TL manevi tazminatın, davacı … için 20.295,32 TL maddi tazminat ve 10.000 TL manevi tazminatın, davacı … için 38.201,04 TL maddi tazminat ve 10.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline, birleşen davanın tam kabulüne karar verilmiş; hüküm, asıl dava davalısı … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Asıl dava davalısı … vekilinin davacılardan … ve …’a yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde:
İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı davalının her bir davacıya yönelik temyizi bakımından ayrı ayrı belirlenecektir.
6100 Sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanununun 362/1-a maddesinde öngörülen kesinlik sınırı, 6763 Sayılı Kanunun 44. maddesiyle HMK’ya eklenen EK-Madde 1’de öngörülen yeniden değerleme oranı da dikkate alındığında 2021 yılı için 78.630,00 TL’dir.
HMK 362/1-a ve 362/2. maddeleri gereğince temyiz edenin sıfatına göre hükmedilen ya da mahkemece kabul edilmeyen bölümünün miktar veya değeri 78.630,00 TL’yi geçmeyen davalara ilişkin Bölge Adliye Mahkeme kararlarının temyizi kabil değildir. Kesin olan kararların temyizinin istenilmesi halinde Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi tarafından bu konuda temyiz dilekçesinin reddine karar verilebileceği gibi, verilmemiş olması halinde Yargıtayca da temyiz isteminin reddine karar verilebilecektir.
Davalı tarafından adı geçen davacılar bakımından temyize konu edilen miktar, yukarıda belirtilen temyiz kesinlik sınırının altında kalmaktadır. O halde Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz kabiliyeti olmayıp davalının adı geçen davacılara yönelik temyiz dilekçesinin HMK’nın 362/1-a maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Asıl dava davalısı … vekilinin davacı …’ye yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;
a-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve HMK 355. maddesindeki kamu düzenine aykırılık halleri resen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp karar verilmiş ve verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiş olmasına göre, asıl dava davalısı … vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir.
b-Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Destekten yoksun kalma zararının hesabında, destekten yoksun kalanlara müteveffanın sağlığında sağlamış olduğu/olacağı yardımın miktarı doğru şekilde belirlenmelidir.
Dairemizce kabul görmüş pay esasına göre; çocuksuz durumda destek, desteğin gelirini eşi ile ortak paylaşacağı varsayımına dayalı olarak, gelirden desteğin %50 ve eşin %50 pay alacağı kabul edilmektedir. Çocukların eş ile birlikte destek payı alacağı durumda ise destek gelirden eşi ile birlikte 2’şer pay alırken çocuklara birer pay verileceği, yine eş, çocuklar ile ana babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocukların her birine 1’er pay, ana ve babaya 1’er pay ayrılarak böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile ana ve babaya ayrılacak paylar düşecektir. Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak, anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Bu pay esası Türk aile sistemine çok uygun düşmektedir. Çünkü Türk aile sisteminde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, aile bireyi azaldıkça da gelirden alınacak pay yükselecektir. Ana ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, ana ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 pay desteğe, %50 pay eşe verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak tazminat bu ilkelere göre hesaplanmalıdır.
Somut olayda; desteğin bütün geliri kendisi, eşi ve çocukları arasında paylaştırılmış olup desteğin anne babasının sağ olup olmadığı araştırılmamıştır. Uyap kaydı üzerinden desteğin nüfus kaydının incelenmesinde; desteğin annesinin vefat ettiği, babasının sağ olduğu tespit edilmiştir.
Destek paylarını belirlerken desteğin gelirinin bir kısmını kendisine bir kısmını da eş, çocukları ile sağ olan ana ve babasına ayıracağı varsayılmalıdır. Destekten yoksun kalanlardan bir kısmının destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunup diğer kısmının destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmadığı durumda talepte bulunmayan destek görenlerin paylarının da hesaplamada göz önünde tutulması gerekmektedir.
Bu durumda; talepte bulunmayan ve sağ olan babanın payı ayrılarak destek paylarının belirlenmesi, daha sonra Dairemiz’in yerleşik uygulamaları ile belirlenen ve yukarıda ifade olunan destek payları esas alınmak suretiyle, davacı …’nin talep edebileceği tazminat miktarının belirlenmesi için bilirkişiden ek rapor alınarak (usuli kazanılmış haklara göre) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle davalı vekilinin anılan yöne ilişkin itirazlarının reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle asıl dava davalısı … vekilinin davacılar … ve … ‘e yönelik temyiz dilekçesinin miktar yönünden kesin olması nedeniyle REDDİNE, (2-a) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl dava davalısı … vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine (2-b) numaralı bentte açıklanan nedenlerle asıl dava davalısı … vekilinin davacı …’e yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK’nun 371/1-a maddesi gereğince, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, dosyanın kararı veren İzmir Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine ve peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden asıl dava davalısı …’a geri verilmesine 26.12.2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.