YARGITAY KARARI
DAİRE : 6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2012/14398
KARAR NO : 2013/8253
KARAR TARİHİ : 09.05.2013

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Banka teminat mektubunun iadesi ve depo edilmesi

Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı teminat mektubunun iadesi ve depo edilmesi davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava, teminat mektubunun paraya çevrilmesi nedeniyle oluşturulan murazaanın giderilmesi ve teminat mektubunun iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne, muarazanın önlenmesine ve teminat mektubunun iadesine karar verilmesi üzerine, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde, mülkiyeti davalı idareye ait olan … ili … Beldesi …-…-… pafta, … parselde kayıtlı 1.110 m2 taban alanlı 4 katlı genel sekreterlik binası ile 15.927 m2’lik arsa ve 10 daireli lojmanların davacı tarafından 29.06.2010 tarihli kira sözleşmesi ile kiralandığını, şartname gereği talep edilen %6 tutarındaki 36.720 TL bedelli 25.06.2010 günlü kesin teminat mektubunun davalı idareye teslim edildiğini, kira sözleşmesine göre ita amirinin yazılı izni ile kiralananın başkasına devredilebildiğini, davacının davalı idareye başvurarak taşınmazın “Yükseköğretimde kullanılmak üzere ” sözleşmenin 11. maddesi gereğince aynı şartlarla Avrasya Üniversitesine devredilmesini talep ettiğini, devir talebinin Valilik Makamının olur’ları ile kabul edildiğini ve sözleşmenin aynı şartlarla Maçka İmar Eğitim Kültür ve Sosyal Hizmet Vakfının kurmuş olduğu Avrasya Üniversitesi adına devredildiğini, alınan devir kararı doğrultusunda davalı ile devralan arasında yazılı kira sözleşmesi imzalandığını, devralan kiracı tarafından davalının hesabına sözleşmede belirtilen Mayıs 2011 ayına ait kira parasının da yatırıldığını, bu şekilde davacının taşınmazla hukuki ve fiili bir bağının kalmadığını, devir işleminde mevzuata ve hukuka aykırı hiçbir durumun söz konusu olmadığı gibi, teminat mektubunun hazineye irat sayılmasını gerektiren bir durumun da söz konusu olmadığını, ancak davalı idarenin davacı tarafından verilen teminat mektubunun paraya çevirme işlemine başlandığını ve bu durum bankalar nezdinde davacı açısından kara listeye alınma vb. olumsuz sonuçlar doğuracağından … 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.05.2011 gün ve 2011/8 D.İş sayılı kararıyla ihtiyati tedbir kararı verildiğini, bu kararın davanın kesin sonucuna değin devamını ve davanın kabulü ile teminat mektubunun paraya çevrilmesi yönünde davalı idarenin yarattığı çekişmenin önlenmesine ve davacı tarafından davalıya verilmiş bulunan 36.720,00 TL bedelli 25.06.2010 günlü banka teminat mektubunun davacıya iadesine karar
verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, cevap dilekçesinde, davacı ile davalı arasında yüksek okul ve bağlı birimlerinde hizmet amaçlı olarak kullanılmak üzere genel sekreterlik binası ve lojmanlarının kiralanmasına ilişkin 29.6.2010 tarihli kira sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 11. maddesinde devir yasağı bulunduğunu, aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin ve teminatın irat kaydedileceğinin kararlaştırıldığını, kiralananın ancak 2886 sayılı Yasanın 66.maddesi gereğince ita amirinin yazılı izni veya İl Genel Meclisi kararı ile başkasına devredilebileceğini, İl Genel Meclisi tarafından 15.03.2011 tarih ve 96 sayılı karar ile kiralananın Avrasya Üniversitesine devredilmesine karar verildiğini, davalı idarenin 04.04.2011 tarihli yazı ile Avrasya Üniversitesinden 15 gün içinde devir sözleşmesinin imzalanmasının istenildiğini, ancak Avrasya Üniversitesince kira sözleşmesinin imzalanmadığını, davacının 29.06.2010 tarihli kira sözleşmesinden 02.05.2011 tarihli dilekçe ile tek taraflı olarak feragat etmesi ve devir sözleşmesinin de yapılmaması karşısında davalı idare tarafından kira sözleşmesinin 27.maddesi gereğince sözleşme feshedilerek %6 oranındaki teminatın idareye gelir kaydedildiğini, davacıya bu durumun 05.05.2011’de bildirildiğini, davacının Mayıs 2011 ayına ilişkin kira parasının Avrasya Üniversitesi’nce yatırıldığına dair açıklamanın idareden teslimat makbuzu alınmaksızın idare hesaplarına parayı kendileri yatırmaları ve yatırılan bedelin kira bedeli olmayıp emanet hesabı olarak tutulmakta olduğunu, davacıya idarece verilmiş bulunan teminat mektubunun paraya çevrilmemesi ve idareye gelir yazılmaması yönünde alınan ihtiyati tedbir kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini savunmuş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Taraflar arasında 29.10.2010 tarihli ve 25 yıl süreli yazılı kira sözleşmesi imzalandığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kira sözleşmesinin 11.maddesinde, “…kiracının, kiralananı hiçbir şekilde kısmen veya tamamen bir başkasına devredemeyeceği, kiralayamayacağı, aksi halde sözleşme feshedilerek, teminatın irat kaydedileceği, devirlerin ancak, 2886 Sayılı “Devlet İhale Kanununun 66. maddesine göre sözleşme İta Amirinin (Harcama Yetkilisinin) yazılı izni veya İl Genel Meclisinin kararı ile yapılabileceği…” kararlaştırılmıştır. Davacının talebi üzerine … İl Genel Meclisinin 15.03.2011 tarih ve 96 sayılı kararı ile, “…kira sözleşmesinin Avrasya Üniversitesine devrine, her türlü hukuki zarardan kiracı ve alt kiracının birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklarına….” karar verildiği dosyadaki belgelerden anlaşılmaktadır. Davalı idarenin bu karar gereği devralan Avrasya Üniversitesine 2886 sayılı Yasanın 58.maddesi gereği kira sözleşmesi imzalanmak üzere bildirimde bulunmasına rağmen, Avrasya Üniversitesi tarafından kira sözleşmesinin imzalanmadığı, bunun üzerine davalı idare tarafından davacı ile yapılan kira sözleşmesinin feshine, ayrıca teminatın da irat kaydına karar verildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, davalı idarenin kira akdini feshetmesinin ve teminatın paraya çevrilmesinin haklı olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.
Davacı, davalı idare ile 29.06.2010 tarihli ve 25 yıl süreli kira sözleşmesi ile kiraladığı taşınmazları kira sözleşmesinin 11.maddesinde devir yasağı olmasına rağmen, yine ilgili madde gereği İl Genel Meclisinden Avrasya Üniversitesine devrini talebi üzerine … İl Genel Meclisi kararı ile Avrasya Üniversitesine devrine, ayrıca “davacı kiracının
alt kiracı Avrasya Üniversitesi ile birlikte her türlü hukuki zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağına” da karar vermiştir. Devralan(alt kiracı) Avrasya Üniversitesi davalı idare ile kira sözleşmesi imzalamak için tanınan sürede başvurmamış ve kira sözleşmesi imzalanmamıştır. Bu durumda, davalı idarenin davacı ile imzalanan 29.06.2010 tarihli kira sözleşmesinin 27.maddesi gereği sözleşme ve şartname hükümlerine uyulmaması nedeniyle feshinin haklı bir fesih olduğunun ve yine aynı madde son fıkra gereğince teminatın gelir kaydedilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığının kabulü gerekir. Zira davacı, kira sözleşmesinin 11.maddesinde kararlaştırdığı şekilde sözleşmeye uygun bir devir yapamamıştır. Bu durum tek başına sözleşmenin haklı nedenle feshi için yeterli olup, davacı tarafından verildiği iddia edilen “kira sözleşmesinden feragate” ilişkin dilekçenin davacıya ait olmadığının anlaşılmasının sonuca etkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle, mahkemece istemin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 09.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.