YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Ceza Dairesi
ESAS NO : 2021/5561
KARAR NO : 2021/15001
KARAR TARİHİ : 10.11.2021

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇ : 5846 sayılı Yasaya muhalefet
HÜKÜM : Hükümlülük, müsadere

Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;
Hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen ve 5271 sayılı CMK’nun 231/8. maddesinde sayılan denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunun değerlendirilip, aynı maddenin 11. fıkrasına göre cezanın bir kısmının infaz edilmemesine, hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine ilişkin yeni bir hüküm kurulması mümkün ise de, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işleyen sanık hakkında, açıklanması geri bırakılan hükümde kanuni zorunluluklar dışında (örneğin zamanaşımı, yaş küçüklüğü vs.) herhangi bir değişiklik yapılma imkanının bulunmadığı gözetilmeden, CMK’nun 231. maddesinin 7. fıkrasında düzenlenen “Açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümde, mahkûm olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemez.” hükmüne dayalı olarak yeniden yapılan değerlendirme sonucu sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağının öncelikle tartışılması gerektiği gerekçe gösterilerek sanık hakkında hükmolunan hapis cezasının adli para cezasına çevrilmemesi suretiyle CMK’nun 231/11. maddesine aykırı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması,
Kanuna aykırı, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’nun 321. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 10.11.2021 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
(K.D.)
KISMİ KARŞI DÜŞÜNCE
Sanık … hakkında 5846 sayılı Yasaya aykırılık suçundan kurulan hükmün sanık tarafından temyizi üzerine, hükmün 1412 sayılı CMUK.nun 326/son madde ve fıkrasına aykırılık gerekçesiy de bozulması gerekirken, ilamda yazılı gerekçeyle bozulmasına karar verilmesi yerinde değildir. Şöyle ki;
Sanık hakkında 31/03/2011 tarihli ilk hükümde, 5846 sayılı Yasanın 81/4, 5237 sayılı TCK’nun 62/1, 50/1-a, 52/4, 54. maddeleri uyarınca 1.660,00 TL ve hapis cezasından çevrilme 6.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, adli para cezasının 12 taksitte ödenmesine ve zoralıma karar verilmiş, bu karar süresi içerisinde sadece sanık tarafından temyiz edilmiştir. Sanığın temyizi üzerine Yargıtay … Ceza Dairesi 16/12/2014 tarih ve 2013/7672 E, 2014/21321 K sayılı kararında sanık hakkında “1-5846 sayılı Yasanın 81/4.maddesi uyarınca alt sınırdan cezanın yeterli görüldüğünün belirtilmesine ve hapis cezası alt sınırdan tayin edilmesine karşın başkaca bir gerekçe gösterilmeksizin adli para cezasının alt sınırdan uzaklaşılarak 100 gün olarak belirlenmesi,
2-Sanık hakkında yargılama sürecinde duyduğu pişmanlık ve suçun işlenmesindeki özellikler gerekçe gösterilerek kısa süreli hapis cezası adli para cezasına çevrildiği halde; bu kez kayden sabıkasız olan sanık hakkında yargılama sürecinde gözlemlenen tutum ve davranışları nedeniyle pişmanlık duyduğu ve tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede kanaat oluşmadığı şeklindeki birbiriyle çelişkili ve dosya kapsamına uymayan gerekçe ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi,
3- Hükümden önce 01.03.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5739 sayılı Yasanın 5.maddesi ile yapılan değişiklikle 5237 sayılı …nun 50/6.madde ve fıkrasında yer alan “yaptırım” ibaresinin “tedbir” olarak değiştirilip, 5275 sayılı Yasanın 106.maddesinin 4. ve 9.fıkralarının yeniden düzenlenip, 10.fıkrasının da yürürlükten kaldırılması karşısında, hükümde infazda yetkisini kısıtlayacak şekilde hapisten çevrilen adli para cezasının ödenmemesi durumunda hapse çevrileceği ihtarına karar verilmesi,” gerekçeleriyle bozulmasına karar verilmiştir.
Bozma kararına uyan yerel Mahkeme 05/05/2015 tarih ve 2015/438 K nolu kararıyla sanık hakkında 5846 sayılı Yasanın 81/4. maddesinden kurulan hükmün açıklanmasını geri bırakmıştır. Deneme süresinde yeni bir suç işleyen sanık hakkındaki bu dosyayı ele alan Mahkeme sanık …’ın 5846 sayılı Yasanın 81/4, 5237 sayılı …nun 62/1, 52/2, 53, 54/4. maddeleri uyarınca, 10 ay hapis ve 80,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluğuna ve zoralıma karar vermiştir. Bu karar da sanık tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.
5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi uyarınca uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK.nun 326/son maddesi “Hüküm yalnız sanık tarafından veya onun lehine Cumhuriyet Savcısı veya 291 inci maddede gösterilen kimseler tarafından temyiz edilmişse yeniden verilen hüküm, evvelki hükümle tayin edilmiş cezadan daha ağır olamaz.” hükmünü içermektedir.
5271 sayılı CMK.nun 231/7. madde ve fıkrasında, “Açıklanması geri bırakılmasına karar verilen hükümde, mahkum olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olması halinde seçenek yaptırımlara çevrilemez.” hükmü koyulmuş, 11. fıkrasında ise “Deneme süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi … halinde, mahkeme hükmü açıklar.” hükmüne yer vermiştir. 5271 sayılı CMK.nun 231/7 ve 11 fıkralarındaki bu hükümler karşısında, cezası ertelenen sanık dışında aleyhe temyiz edilmemesi halinde 1412 sayılı CMUK.nun 326/son madde ve fıkrası yok mu sayılacaktır? 5271 sayılı CMK.nun 231/7 ve 11. fıkralarındaki hükümlerde 1412 sayılı CMUK’un 326/son madde ve fıkrasının uygulanmaması yönünde bir hüküm bulunmamaktadır. CMUK’un 326/son maddesinin uygulanmaması yönünde bir hüküm bulunmadığına göre, denetim süresi içerisinde suç işlemesi üzerine yeni kurulan hükümde, tüm hukuk kuralları devreye girmeli ve hukuka uygun bir karar verilmelidir. Bu kararda CMUK.nun 326/son madde ve fıkrası da dikkate alınmalıdır. Nitekim Yargıtay … Genel Kurulunun artık yerleşik hale gelen ve 09.02.2016 tarih ve 2014/71 E, 2016/42 K; 13.12.2018 tarih ve 2015/1162 E, 2018/640 K; 03.04.2018 tarih ve 2017/853 E, 2018/135 K sayılı bu örnek ilamları da bu yöndedir.
Somut olayda da; 31/03/2011 tarihli ilk hükümde hapis cezası adli para cezasına çevrilen sanığın, kendisinin kararı temyiz ettiği ve aleyhine temyiz bulunmadığı anlaşılmaktadır. Yargıtay … Ceza Dairesinin bozmasından sonra yerel Mahkeme sanık hakkında 5846 sayılı Yasanın 81/4. maddesinden kurulan hükmün açıklanmasını geri bırakmıştır. Deneme süresinde yeni bir suç işleyen sanık hakkında açıklanan temyize konu kararda ise, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun artık yerleşik hale gelen ve 09.02.2016 tarih ve 2014/71 E, 2016/42 K; 13.12.2018 tarih ve 2015/1162 E, 2018/640 K; 03.04.2018 tarih ve 2017/853 E, 2018/135 K sayılı örnek olarak belirtilen ilamlarına da aykırı olarak verilen, hapis cezasının adli para cezasına çevrilmemesi suretiyle ceza yargılamasının evrensel ve temel kurallarından olan ve 1412 sayılı CMUK.nun 326/son maddesinde somutlaşan ceza yönünden kazanılmış hak kuralına aykırı olarak hapis cezasının adli para cezasına çevrilmemesi suretiyle CMUK.nun 326/son maddesine aykırı davranılması gerekçesiyle kurulan hükmün sadece bu yönden bozulmasına karar verilmemesi yönündeki sayın çoğunluğun kararına katılmıyorum.10.11.2021