YARGITAY KARARI
DAİRE : 7. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2015/25772
KARAR NO : 2015/18579
KARAR TARİHİ : 08.10.2015
Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava Türü : İşe iade
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay’ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
İşe başladığı tarihten itibaren asıl işveren olan … Büyükşehir Belediyesinin işçisi olarak çalıştığını, davalılar arasındaki asıl işveren- alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan davalı işveren tarafından feshedildiğini belirten davacı işçi, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece davalılar arasında muvazaa olmadığı gerekçesiyle feshin geçersizliğine, davacı işçinin … deki işine iadesine, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar vermiştir.
Mahkemece davacının işe iadesine ilişkin olarak verilen karar yerinde olup davalıların bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.
Ayrıca muvazaalı bir hukuki muamele ile üçüncü kişinin ızrar edilmesi ona karşı bir haksız eylem niteliğindedir. Üçüncü kişiler muvazaa nedeniyle hakları halele uğratıldığı takdirde haksız fiil sorumluluğuna dayanarak muvazaalı hukuki işlemi yapan taraftan zararının tazminini isteyebilir. Haksız fiil işleyen kimse uygun illiyet bağı çevresine giren bütün zararlardan sorumludur. Ayrıca muvazaa sebebiyle akdin hükümsüzlüğünün ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması sayılan hallerde muvazaa ileri sürülemez.
Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin muvazaalı biçimde kurulması halinde işçi gerçek işveren işyerine iade edilmeli, ancak işçinin iş akdinin geçersiz nedenle feshi sonucuna bağlı yasal yaptırım sonucu doğan alacaklarından (boşta geçen en çok 4 aya kadar ücret ve diğer hakları ile birlikte işçinin süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat) muvazaalı işlemin tarafı olan gerçek veya tüzel kişi gerçek işverenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalıdır.
Davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesi, davalıların savunmaları, taraf tanıklarının beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; hizmet alım sözleşmesi ve eki olan teknik şartnamede davacının yaptığı iş olan “anket sorumlusu” görevinin bulunmadığı, davacının yaptığı işin doğrudan belediyeye ait bir iş olduğu anlaşıldığından davalılar arasındaki sözleşmenin muvazaalı olduğu, davacının davalı …’nın asıl işinde görevlendirildiği, taraflar arasındaki ilişkinin muvazaaya dayandığı anlaşılmakla davacının gerçek işveren … işyerine iadesi gerekmektedir.
Somut olayda iyiniyetli olan davacı işçiye karşı, taraf olmadığı muvazaanın ileri sürülemeyeceği, akdin hükümsüzlüğünün davacıya karşı ileri sürülmesinin MK.’nun 2.maddesindeki iyiniyet kurallarına aykırı olması ve hiç kimsenin kendi hilesinden yararlanamayacağı ilkesi gereğince muvazaalı işlemi yapan davalı …Ş.’nin davacının … Büyükşehir Belediye Başkanlığına süresi içinde başvurması halinde hak kazanacağı 4 aya kadar ücret ve diğer haklarından, davacının … tarafından süresi içinde işe başlatılmaması halinde hakedeceği 4 aylık brüt ücreti tutarındaki tazminat alacağından daha açık bir anlatımla davalı …Ş.’nin davacının iş akdini geçersiz nedenle feshi sonucuna bağlı yasal yaptırım sonucu doğan alacağından … ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilmelidir. (HGK.’nun 03.12.2008 T. 2008/9-704 E, 2008/730 K. sayılı kararı)
Bu hukuki olgu karşısında davalılar arasında muvazaa bulunması nedeniyle davacının asıl işveren …’na iadesine, maddi sorumluluk açısından ise davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna karar verilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, 4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2- Davalı tarafça yapılan feshin geçersizliğinin tespiti ile, davacının …’ndaki işine İADESİNE,
3- Davacının süresi içindeki başvurusuna rağmen iş verence işe başlatılmaması halinde her iki davalı tarafça müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken tazminat miktarının fesih sebebi dikkate alınarak takdiren 5 aylık brüt ücreti olarak belirlenmesine,
4- Davacının süresi içinde başvurması halinde kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aylık ücret ve diğer hakların her iki davalı taraftan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine,
5-Alınması gereken 27,70 TL harçtan peşin yatırılan 25,20 TL harcın mahsubu ile kalan 2,50 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına ,
6- Davacı tarafça yapılan 50,40 TL harç, 27,00 TL 3 tebligat gideri, 8,00 TL 1 müzekkere gideri, 30,00 TL 2 tanıklık ücreti olmak üzere toplam, 115,40 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Artan gider ve delil avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine
9-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davacı ve davalı …Ş.’ne iadesine, davalı …’den temyiz harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 08/10/2015 tarihinde oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.